Nie tylko klaun i tygrys

Książka, którą oddajemy w ręce czytelników, prezentuje wyniki badań kulturoznawców i socjologów. Nie ogranicza się bynajmniej do opisania historii sztuk cyrkowych, ale umiejscawia je w szerokim kontekście społecznym, antropologicznym i kulturowym. [...] Okazuje się, że cyrk -ta poślednia rozrywka dla dzieci i „pospólstwa" - jest głęboko zakorzeniony w naszej historii i kulturze. Do dziś fascynuje i stanowi inspirację. Sam podlega przeobrażeniom - jego najbardziej współczesne formy w niczym nie przypominają już jarmarcznej budy. Oczywiście, przedstawiony zbiór tekstów nie jest w żadnym stopniu wyczerpujący ani kompletny w zakresie poruszanej tematyki. Wydaje się jednak, że w kontekście ubogiej literatury polskojęzycznej poświęconej sztukom cyrkowym może stać się zarzewiem dyskusji na ten temat, a także będzie pierwszym krokiem do uznania sztuki cyrkowej za wartą uwagi badaczy sztuk performatywnych. Ze Wstępu

Wstęp 7 Nie tylko klaun i tygrys – cyrk wczoraj i dziś 19 Rafał Mielczarek, Robienie cyrku. Krótka historia zmiany – od rytualnego eksperymentu do eksperymentalnej sztuki 21 Zofia Snelewska-Stempień, Taniec i ruch jako środek ekspresji Nowego Cyrku. Analiza spektaklu Dralion Cirque du Soleil 43 Kalina Kukiełko-Rogozińska, „Nie” dla zwierząt w cyrku 69 Teatr w cyrku – cyrk w teatrze 83 Jan Ciechowicz, Teatr z cyrku (na przykładzie Żoko, małpy brazylijskiej, 1825) 85 Monika Wąsik, Żywa natura z postronkiem. Szkic o małpach w wiedeńskich cyrkach w XIX wieku 97 Małgorzata Leyko, Dwudziestowieczna awangarda teatralna a cyrk 113 Maria Janus, „Cyrk jak ta lala”. O lalkach w cyrku i o cyrku z lalkami 125 Cyrk we współczesnej kulturze – motywy, wpływy, ilustracje 139 Estera Głuszko-Boczoń, Zdradliwe oblicze klauna – na przykładzie Mario i czarodziej Thomasa Manna i Zwierzeń klowna Heinricha Bölla 141 Katarzyna Skręt, Bliscy czy odlegli? – współczesna recepcja, konstrukcja i dekonstrukcja idei freak show 153 Grzegorz Zyzik, Cyrkowy hołd dla X muzy. Cirque du Soleil i spektakl Iris 165 Maria Ostrowska, Cyrk a współczesne pokazy mody. Inspiracje, transpozycje i specyfika widowiska 173 O Autorach 187