Maat

Słowo wstępne 9 Rozdział I Wprowadzenie: porządek świata i sprawiedliwość społeczna. Miejsce Maat w historii religii i myśli 17 1. Podstawy językowe 17 2. Maat – kultura czy religia? 20 3. Sprawiedliwość społeczna i porządek kosmiczny 27 a. Z powrotem przed „czas osiowy”? 27 b. Teoria „kosmologicznych królestw”: Eric Voegelin 31 c. Sprawiedliwość jako porządek światowy: Hans Heinrich Schmid 34 4. Idea „sprawiedliwości” i wymiary znaczeniowe świata egipskiego 37 Rozdział II Dyskurs o Maat. Historia kultury jako historia dyskursu 41 1. Nierównorzędność źródeł. O centrum i peryferiach w nurcie staroegipskiej tradycji 41 2. Powstanie wielkich tekstów 51 a. Koncept Maat w Starym Państwie 51 b. Zmierzch Starego Państwa i powstanie sporu o porządek 56 Rozdział III Sprawiedliwość łącząca: wzajemność i solidarność 61 1. Skargi mieszkańca oazy 61 2. Trzy grzechy przeciwko Maat 64 a. Lenistwo i zapomnienie: działanie jednego dla drugiego jako aktywna solidarność/obopólność 64 b. Głuchota i przyjaźń: Maat jako komunikacyjna solidarność/wzajemność 73 c. Chciwość: poczucie wspólnoty jako solidarność intencjonalna 89 Rozdział IV Solidarność wertykalna (hierarchiczna): cnota i trwanie 96 1. Grobowiec i sprawiedliwość 96 a. Dobro pozyskane bezprawnie nie podlega dziedziczeniu 96 b. Świadectwo biograficznych inskrypcji grobowych. „Miłość” i „solidarność wertykalna” (hierarchiczna) 103 2. Pomnikowość cnotliwości 114 3. Maat i stworzenie idei wewnętrznego człowieka 118 a. „Ba” 118 b. Ozyrys i Zaświaty 122 c. Serce i „wewnętrzny człowiek” 125 Rozdział V Czystość i nieśmiertelność: koncepcja Sądu Zmarłych 129 1. Próg Tamtego Świata 129 a. Ciągłość istnienia i przemiana osoby. Dalsze trwanie i nieśmiertelność 129 b. Sąd zaświatowy i Sąd Zmarłych 134 c. Ważenie serca jako rytuał przejścia 139 2. Księga Umarłych, Rozdział 125: kodyfikacja Maat 143 3. Kapłańskie wyznanie oczyszczenia 148 4. Wina i indywidualność 157 5. Koncentryczne kręgi 162 Rozdział VI Usprawiedliwienie Boga-Słońce i powodzenie procesu kosmicznego 169 1. Maat jako bogini 169 2. Maat jako zasada kosmogoniczna 176 3. Maat w obiegu słonecznym 184 a. Bieg Słońca jako panowanie i proces życiowy: uwagi ogólne 184 b. Gniewna sprawiedliwość. Bieg Słońca jako sprawowanie władzy 190 c. Sprawiedliwość dająca życie. Bóg-Słońce jako cykl życia 195 4. Ujednoznacznianie poprzez polaryzację: usprawiedliwienie Boga-Słońce i człowieka 205 Rozdział VII Kosmos i państwo. Powodzenie procesu politycznego: idea i mit państwowy w Egipcie 209 1. Pośrednik 210 2. Polaryzacja i polityka: nauka o Isfet 220 a. Antropologia negatywna: człowiek zdany na państwo 220 b. Kosmologia negatywna: kosmos zdany na państwo 225 3. Zapewniane przez państwo dobra, które leczą 229 a. Zaopatrzenie i obfitość 233 b. Bezpieczeństwo, pokój, zaufanie, porozumiewanie się 235 c. „Tchnienie życia”, dalsze istnienie, nieśmiertelność 237 4. Przeciwny model Echnatona: „bezpośrednia przyczyna” i pozbawienie świata biegunów 239 a. Antropologia i kosmologia pozytywna 239 b. Antropocentryzm i bezpośrednia przyczynowość 240 Rozdział VIII Początki i kryzys Maat 244 1. Zanim powstała Maat: wzajemność i solidarność 244 a. Podstawy antropologiczne: cyrkulacja 244 b. Podstawy etnologiczne: wewnętrzna solidarność (amity) 245 c. Zwyczaj i obyczaj 248 2. Solidarność wertykalna 249 a. Akt stworzenia i władza 249 b. Władza i zdrowie, państwo i nieśmiertelność 251 c. Solidarność wertykalna: ochrona w zamian za posłuszeństwo 253 3. Solidarność wertykalna i horyzontalna: implikacje antropologiczne 256 4. Odchodzenie od Maat 260 a. Teologia woli: mądrość a pobożność 260 b. „Utrata idei państwa” 270 c. Wyjście z kultury? 278 Rozdział IX Podsumowanie: miejsce Maat w religijnej historii sprawiedliwości 283 1. Między historią a prehistorią 283 a. Maat i genealogia moralności 283 b. Maat i genealogia religii 288 c. Religia i opór 290 2. Porządek świata jako sprawiedliwość: iustitia connectiva 293 Posłowie Autora do nowego wydania z 2006 r. 299 Odesłania do źródeł 306 Wykaz skrótów użytych w bibliografii 314 Bibliografia 316 Spis ilustracji 335