Samotność duszy

Autor przedstawia historyczne i filozoficzne tło, na którym toczyły się ubiegłowieczne spory o kondycję cywilizacji europejskiej doby nowoczesności. W tym kontekście analizuje główne wątki dyskusji między zwolennikami "wiary" a obrońcami "rozumu". Stara się ukazać mocne i słabe strony obu tych stanowisk, inspiracje, jakie niosą, i zawarte w nich ograniczenia. Próbuje odpowiedzieć na pytania: Czy w czasach zwątpienia w przewodnie idee i wielkie narracje spór o wiarę i rozum ma jeszcze sens? Czy w warunkach "płynnej" rzeczywistości warto podejmować dyskusje nad kondycją świata i szukać dróg jego naprawy? W książce tej pragnę przyjrzeć się jednemu z ważniejszych sporów współczesności. U źródeł tego sporu leży pytanie o kondycję cywilizacji europejskiej. W całej tej wielce złożonej i wielowątkowej refleksji – refleksji, która zdominowała całe minione stulecie i nadal w najlepsze się toczy – pytanie to nigdy nie miało wydźwięku neutralnego. (...) Najkrócej mówiąc, chodzi tu o pytanie o miejsce i rolę rozumu i wiary w życiu społecznym. Używając tu określenia „rozum” i „wiara”, mam na myśli, z jednej strony, wszelkie doświadczenie odwołujące się do sfery materialnej, empirycznej, do tego, co wymierne i „praktyczne”, z drugiej zaś to, co duchowe, wyrastające z intuicji i duchowej wrażliwości człowieka (Fragment Słowa wstępnego). Książka Pana dra Krzysztofa Tyszki stanowi bardzo kompetentny, świetnie napisany przegląd stanowisk, poglądów i opinii na tematy niezwykle doniosłe współcześnie, które powinny zainteresować każdego przedstawiciela nauk humanistycznych i społecznych. Z recenzji prof. Andrzeja Kojdera ********* Loneliness of the soul. Heritage of faith and reason in (post) modernity The author presents the historical and philosophical background of the disputes over the condition of European civilization in the modern era that took place in the 20th century. In this context, he analyzes the main threads of the discussion between the supporters of "faith" and "reason", the strengths and weaknesses of both positions, their inspirations and limitations. He tries to answer the question about sense of such dispute in times of doubts about the guiding ideas and great narratives. He also poses the question about the value of discussing the condition of the world and looking for ways to repair it in the situation of "liquid" reality.

Słowo wstępne 9 Oblicza odczarowanego świata – Weber i Szestow 24 Człowiek w „klatce” racjonalności 26 W poszukiwaniu Jerozolimy 40 Kryzys i racjonalność 62 Przeciwko sakralizacji rozumu 66 Przeciwko instrumentalizacji rozumu 86 Przeciwko ideologizacji rozumu 108 Racjonalność i rutyna 128 Kryzys a upadek wiary 136 Wiara w (po)nowoczesnym świecie 138 Człowiek w świecie „problemów” 145 Wędrówki człowieka bezdomnego 151 Zmierzch ery prawodawców 164 Wiara i jej substytuty 169 Zapatrzeni w swoje wnętrze 181 (Po)nowoczesne oblicze indywidualizmu 186 Nowe ciało, nowy duch 205 Zmierzch pewności, zmierzch wątpienia 217 Czy wciąż żyjemy w społeczeństwie? 222 Czas w świecie plemion 229 Konsekwencje ponowoczesnego indywidualizmu 238 Słowo końcowe 263 Podziękowania 273 Indeks postaci 274 Bibliografia 277