Wspomnienia z moich lat młodzieńczych

Wspomnienia z moich lat młodzieńczych to opowieść o czasach, w których nauka gramatyki mogła skończyć się rozwodem. Pochodzący z religijnej żydowskiej rodziny literat i pedagog, Awraham Ber Gotlober (1811–1899), ukazuje własne dzieciństwo i młodość na tle przemian zachodzących w społeczności żydowskiej, targanej konfliktami ideologicznymi. O swoich doświadczeniach pisze w sposób różnorodny i eklektyczny. Ironia i satyra sąsiadują tu z patosem. Niemal etnograficzna dokumentacja obrzędów pojawia się tuż obok przejmującej poezji o charakterze autobiograficznym. Krytyka zabobonu przeplata się ze skrupulatnymi analizami urywków najrozmaitszych lektur. Dzięki tej wielobarwności wspomnienia Gotlobera można czytać z różnych perspektyw: jako historyczny opis obyczajów, intymne rozliczenie z przeszłością, zabytek pamiętnikarstwa żydowskiego, kolaż eseistyczno-poetycki czy wreszcie oświeceniową pochwałę rozumu.

Wstęp IX Życie i twórczość Awrahama Bera Gotlobera IX Szczęśliwe dzieciństwo i młodzieńcze poszukiwania XI Pierwsza daleka ż i jej tragiczne następstwa XIV Drugi i trzeci ślub XVI Czas wędrówek i nauczania XVIII Ostatnie lata XXIII Spuścizna XXV Wokół Wspomnień z moich lat młodzieńczych XXIX Język i styl XXX Struktura XXXII Autokreacja XXXIII Wydania XXXVI Znaczenie XXXVIII Nota edytorska XXXIX Bibliografia XLII Wspomnienia z moich lat młodzieńczych 3 Część pierwsza 3 Na początek – dzieje mojego błogosławionej pamięci ojca 3 Nauka w chederze i w domu rodzinnym 11 Nauka gramatyki 22 Mendelssohn, Lessing, Milot higajon i zaręczyny 27 Zwyczaje swadziebne i zaręczynowe 31 Żydowski ślub 40 U Żydów biesiada i dzień uroczysty 53 Rozdział I 61 Dom pobożnego teścia i rabin pijanica 61 Próba kabały praktycznej 67 Pragnienie nauki i głód pisania 72 Żarliwy chasyd chabadzki 77 Rozdział II 80 Kabała, sabataizm, chasydyzm 80 Beszt i Gaon Elijahu, chasydzi i mitnagdzi 99 Chasydyzm Chabadu 108 Rebe Szneur Zalman i rebe Baruch z Międzyboża 119 Narada w Berdyczowie 128 Rebe Lejb Sures – szpiegiem? 134 Rebe Pinchas z Korca i jego uczeń – rebe Rafael z Berszady 139 Rebe Israel z Rużyna i cadykowie jego pokolenia 142 Rebe Nachman z Bracławia 147 Rozdział III 156 Ukaz z 1827 roku o poborze do wojska 156 Studium o snach 160 Rozdział IV 169 W drodze do Jassów 169 W Tarnopolu i Brodach 172 Krótki pobyt w Hercy 181 Śmierć ojca w Lipkanach 185 Powrót do domu i rozstanie z żoną 190 Rozdział V 197 Oto są dzieje Adama 197 Część druga 207 Rozdział I 207 Rozwód i ponowne zaślubiny 207 Rozdział II 216 Odessa – zawarcie znajomości z karaimami 216 Rozdział III 224 Z Odessy do Kiszyniowa 224 Zdarzenie w Bałcie i mądrość rebego Moszego z Sawrania 227 Rozdział IV 233 Z Kiszyniowa do Dubosar 233 Rozdział V 239 Sen Achiry ben Towii 239 Rozdział VI 244 Jeszcze o rebem Pinchasie z Korca oraz jego uczniu Rafaelu 244 Summary 252 Spis ilustracji 254 Indeks 255