Oczami dziecka

Oczami dziecka to spisane na początku lat dwudziestych XX wieku wspomnienia poetki jidysz Malki Lee (1904?1976). Opowiadają one historię pierwszej wojny światowej przez pryzmat doświadczenia kobiecego, żydowskiego i uchodźczego zarazem, widzianego z perspektywy dziecka i dojrzewającej nastolatki. Jest to jeden z nielicznych kobiecych egodokumentów tego okresu, który tak odważnie porusza temat wojennej przemocy seksualnej. Autorka powraca też pamięcią do dzieciństwa spędzonego w chasydzkiej rodzinie w Monasterzyskach i maluje barwny obraz obyczajów związanych z życiem codziennym i czasem świątecznym. W zakończeniu opisuje emigrację do Stanów Zjednoczonych i pierwsze lata spędzone w Ameryce - podróż statkiem Zeeland, pracę w warsztatach, edukację i pierwsze kroki na amerykańsko-żydowskiej scenie literackiej. W serii ukazały się: Ludwig Kalisch, Obrazki z moich lat chłopięcych Jecheskiel Kotik, Moje wspomnienia, TOM I Najstarsze pamiętniki Żydów krakowskich: Meir ben Jechiel Kadosz z Brodu, Zwój pana Meira, Jom Tow Lipmann Heller, Zwój nienawiści Jecheskiel Kotik, Moje wspomnienia, TOM II Estera Rachela Kamińska, Boso przez ciernie i kwiaty. Memuary „matki teatru żydowskiego” Mordechaj Aron Gincburg, Awiezer. Wyznania maskila Beniamin R., „Płonęli gniewem”. Autobiografia młodego Żyda Rachela Fajgenberg, Dziewczęce lata. Młodość w poleskim sztetlu Kadia Mołodowska, Spadek po pradziadku. Opowieść Natan Sternharz, Dni Natana Josef R. Ehrlich, Droga mojego życia. Wspomnienia byłego chasyda Mendele Mojcher Sforim, Szlojme od reb Chaima Adele von Mises, Ciotka Adela opowiada… Icchok Lejbusz Perec, Mgliste lata dzieciństwa. Wspomnienia z Zamościa

Wstęp IX Amerykańska poetka z Galicji. Kilka słów o Malce Lee IX Miasteczko XII Portret biograficzny XVIII Krótki rys twórczości XXXVIII Oczami dziecka. Kilka uwag o tekście XLVI Dwa początki, trzy postawy autobiograficzne XLVI Oczami dziecka jako egodokument okresu pierwszej wojny światowej XLVI Oczami dziecka jako narracja pozagładowa LIII Oczami dziecka jako opowieść o traumie LVI Recepcja LVIII Oczami dziecka jako źródło do badań nad historią żydowską LXI Nota edytorska LXXII Datowanie tekstu i tytuł LXXII Odmiany tekstu LXXIII Rękopisy LXXIII Pierwodruk prasowy LXXIV Maszynopisy wersji książkowej LXXIV Różnice między poszczególnymi wersjami LXXVI Różnice stylistyczne LXXVI Usunięcia i wstawienia LXXVII Rekonstrukcje tekstu LXXVII Zasady edycji LXXX Bibliografia LXXXIII Podziękowania LXXXVII Oczami dziecka 1 [Przedmowa] 5 Część pierwsza 7 Moje miasteczko Monasterzyska 9 Moja mama zapomniała twarz narzeczonego... 12 Ślub 14 Pamiętam siebie w kołysce 16 Czepek 17 Balia mojej mamy... 20 Piątkowe wieczory 21 Dziadek rozkoszuje się wodą źródlaną 23 Moja pierwsza nauczycielka: panna Szuszczenko 23 Pierwsza wycieczka 25 Lulki mojego dziadka 26 Płomiennoczerwona parasolka 27 Ciocia Mircia 30 Ciocia Pesia 35 Moja koleżanka Cyrl 37 Wujek Sender 37 Moja siostrzyczka Henele 38 Strach przed śmiercią 41 Trupa teatralna 44 Mindl się pali 45 Jarmark 46 Miasteczko w przededniu wojny 47 Część druga 51 1914 53 Czarny pociąg 54 Przybycie Rosjan 56 Powrót do domu dziadka 57 Z powrotem w naszym mieście 57 Zasłona z białych ciał 60 Żydzi wypędzeni z Niżniowa 62 Gdy zmarli zmartwychwstają 62 Cnotliwa peruka... 64 Procesja 65 Zostaliśmy oszukani 67 Dybuk 68 Sprzedaję papierosy 70 Cholera 71 Ślub na cmentarzu 74 Znów wracamy do naszego miasteczka... 76 Pieśń przebudzenia 78 Bomby 79 Uciekamy do Stanisławowa 81 W tyfusowej gorączce 83 Uciekamy na ślepo wagonami towarowymi 85 Jedziemy dalej 87 We wsi Perenye 89 Pobór do wojska 91 W przeddzień Jom Kipur 92 Jadę do Wiednia 94 Wiedeń 98 Moja pierwsza randka... 99 Na wakacjach 101 Z powrotem w moim mieście 103 Pokój na świecie 105 Wojna domowa 107 Wychłostani bracia 108 Zastrzelono człowieka 110 Żydowska krew wydana na pastwę bezprawia 112 Mam sen i się śmieję 113 Zabawa w kotka i myszkę 114 U progu śmierci 115 Porozumienie matki i córki 118 Wszystkie dziewczęta uciekają z miasta 119 Ponownie w Stanisławowie 121 Głód 122 Dom, mój dom... 123 Moja mama omal nie straciła życia przez złoty łańcuszek... 125 Część trzecia 127 Biały śnieg... 129 Mój dziadek pisze list do prezydenta Ameryki... 131 Worek mąki z Ameryki 132 Kadryl 136 Mój tato pali moje wiersze 137 Białe bułeczki 139 Jadę do Ameryki 140 Do Warszawy 143 Na statku Zeeland 145 Koleją do Nowego Jorku 150 Mój pierwszy job 155 Tęsknota za domem i za mamą... 156 Chanele 159 Bal pisarzy... 162 W Ameryce też są drzewa 165 Summary 171 Spis ilustracji 174 Indeks 176