Narodowe Muzeum Przyrodnicze a ochrona żubra w Polsce

Publikacja przybliża historię ochrony żubra w II RP i rolę, jaką odegrały środowiska naukowców skupionych wokół idei Narodowego Muzeum Przyrodniczego. Idei, ponieważ sama instytucja przetrwała zaledwie 2 lata (1919–1921) – jednak do jej spuścizny nawiązują kolejne pokolenia badaczy działających na polu taksonomii i muzealnictwa przyrodniczego. Państwowe Muzeum Zoologiczne, włączone w 1952 roku do Polskiej Akademii Nauk, było wiodącą placówką naukową i muzealną w II RP. Obecnie jego kolekcje przyrodnicze przechowywane są w Muzeum i Instytucie Zoologii PAN w Warszawie. Do najstarszych eksponatów należy jeden z bohaterów publikacji – pozyskany w 1823 roku żubr pochodzący z Puszczy Białowieskiej. Publikacja na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowa PL (CC BY-SA 4.0 PL) (pełna treść wzorca dostępna pod adresem: https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/legalcode.pl). ****** The State Zoological Museum and the European Bison Conservation in Poland The publication describes the history of the European bison conservation in the Second Polish Republic and the role of the community of scientists centered around the idea of National Museum of Natural History. The idea, because the institution itself lasted for only 2 years (1919–1921), however, the next generations of researchers working in the fields of taxonomy and natural history museology refer to its legacy. The State Zoological Museum, integrated into the Polish Academy of Sciences in 1952, was the leading scientific institution and museum in the Second Polish Republic. Currently, its zoological collections are kept in the Museum and Institute of Zoology of the Polish Academy of Sciences in Warsaw. One of the oldest exhibits featured as one of the protagonists of the publication – is a European bison from the Białowieża Forest acquired in 1823. The publication is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International PL (CC BY-SA 4.0 PL) (full license available at: https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/legalcode).

Wstęp 7 Rozdział I Feliks Paweł Jarocki i historia trzech białowieskich żubrów ze zbiorów Gabinetu Zoologicznego Uniwersytetu Warszawskiego 17 Rozdział II Przyrodnicy warszawskiego Gabinetu Zoologicznego a ochrona żubra na przełomie XIX i XX wieku 77 Rozdział III Janusz Domaniewski, systematyk w służbie ochrony przyrody 135 Rozdział IV Hodowla żubra a ochrona przyrody w okresie 20-lecia międzywojennego 227 Rozdział V Jan Żabiński, naukowiec i hodowca ratujący żubra 279 Rozdział VI Badania genetyczne żubra – muzeomika i zbiory przyrodnicze 343 Rozdział VII Występowanie, hodowla i ochrona żubra w Europie – wykaz literatury z krótkim omówieniem 379 Załączniki 401 Spis ilustracji 419 Autorzy 428