O powstawaniu gatunków drogą doboru naturalnego

Książka ta jest nowoczesnym polskim wydaniem słynnego dzieła Karola Darwina, odtwarzającym kanoniczną wersję O powstawaniu gatunków z 1859 roku (publikowany dotąd polski przekład z XIX wieku został wykonany na podstawie szóstej edycji z 1872 roku, uznawanej obecnie za wersję zawierającą zbyt wiele zmian o charakterze doraźnych polemik). Czytelnik ma zatem okazję przekonać się, jak brzmi tekst, który wywarł tak ogromny wpływ na naszą cywilizację oraz kulturę i który do dzisiaj w rozmaitych środowiskach osób, z reguły nieznających go z bezpośredniej lektury, wywołuje gorące spory. Jednocześnie czytelnik ma możliwość poznania fascynującej osobowości Darwina, jego niezwykłej dociekliwości, pracowitości i pomysłowości w planowaniu oraz prowadzeniu niezliczonych obserwacji i doświadczeń. Warto przy tym zauważyć, że dzieło to ujawnia pisarski talent Darwina, dla którego świat przyrody jest nie tylko przedmiotem zainteresowania uczonego, lecz także pretekstem do tworzenia prozy o godnych uwagi walorach literackich. Bo czyż nie zapadają głęboko w pamięć obrazy, takie jak ten: "Jakież to frapujące, kiedy przyglądając się gęsto zarośniętemu zboczu, pokrytemu mnóstwem roślin różnych gatunków, z ptakami śpiewającymi wśród krzewów, z rozmaitymi owadami unoszącymi się w powietrzu i robakami pełzającymi wskroś wilgotnej gleby, zdamy sobie sprawę, że te przedziwnie złożone formy, tak bardzo różniące się między sobą i uzależnione od siebie w sposób tak skomplikowany, wszystkie one są wynikiem praw, które nadal działają wokół nas". Niniejsze wydanie zawiera obszerny komentarz pióra profesora Januarego Weinera z Uniwersytetu Jagiellońskiego, prezentujący oryginalną myśl Darwina na tle współczesnej wiedzy o ewolucji. W licznych przypisach przedstawiono również sylwetki cytowanych przez Darwina autorów oraz wielkiej grupy badaczy amatorów, których doniesienia wykorzystywał on w pracy nad swoją teorią. The first modern Polish edition of Charles Darwin’s famous work, reconstructing the canonical version of 1859. The reader will be able to get acquainted with the text which has exerted a huge impact on our civilization and culture, and which still to this day inspires heated debates in various circles. The publication contains an extensive scholarly commentary by Prof. January Weiner from the Jagiellonian University.

January Weiner, Po co dziś czytać Darwina IX Od Redakcji XXVII Karol Darwin, O powstawaniu gatunków drogą doboru naturalnego, czyli o utrzymywaniu się doskonalszych ras w walce o byt 1 Wstęp 3 Rozdział I. Zmienność w warunkach udomowienia 9 Rozdział II. Zmienność w warunkach naturalnych 43 Rozdział III. Walka o byt 59 Rozdział IV. Dobór naturalny 78 Rozdział V. Prawa zmienności 125 Rozdział VI. Trudności teorii 163 Rozdział VII. Instynkt 196 Rozdział VIII. Zagadnienie mieszańców 229 Rozdział IX. O niedoskonałości zapisu geologicznego 262 Rozdział X. O geologicznym następstwie żywych organizmów 292 Rozdział XI. Rozmieszczenie geograficzne 324 Rozdział XII. Rozmieszczenie geograficzne (ciąg dalszy) 357 Rozdział XIII. Pokrewieństwo żywych organizmów, morfologia, embriologia, narządy szczątkowe 383 Rozdział XIV. Podsumowanie i wnioski 424 Indeks nazwisk 453 Indeks rzeczowy 458