Głównym celem badań było określenie wpływu trzech systemów uprawy roli (konwencjonalnego, uproszczonego i siewu bezpośredniego) na rozwój roślin, plonowanie, wartość siewną i paszową nasion oraz efekty ekonomiczne uprawy łubinu żółtego. Dodatkowo oceniono wpływ systemu uprawy roli i zróżnicowanego nawożenia azotem na plonowanie pszenicy ozimej i rzepaku ozimego oraz wpływ następczy łubinu żółtego.
Doświadczenia polowe przeprowadzono w latach 2012–2017 w Zakładzie Doświadczalno Dydaktycznym w Złotnikach, należącym do Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Doświadczenia założono jako dwuczynnikowe, w układzie split-plot w czterech powtórzeniach. Czynnikiem pierwszego rzędu był system uprawy roli (konwencjonalny, uproszczony, siew bezpośredni). Czynnikiem drugiego rzędu w doświadczeniach z pszenicą ozimą i rzepakiem ozimym było nawożenie azotem w dawkach: 0, 60, 120, 180 kg·ha−1.
Rozwój łubinu żółtego był najbardziej determinowany warunkami pogodowymi w czasie wegetacji. W doświadczeniu nie stwierdzono istotnych różnic między uprawą konwencjonalną a uproszczoną: w obsadzie roślin, LAI, suchej masie korzeni i brodawek korzeniowych, liczbie kwiatów na pędzie głównym i na pędach bocznych na roślinie, kwiatów poddanych aborcji, wysokości roślin, liczbie strąków i nasion na roślinie, a także w plonie nasion i wydajności białka. Uprawa konwencjonalna zapewniała najwyższy dochód rolniczy oraz najniższy koszt produkcji nasion.
Na podstawie przeprowadzonych badań należy stwierdzić, że pszenica ozima uprawiana bezpośrednio po łubinie żółtym plonowała wyżej o 1,2 t·ha−1 (19,3%) niż na stanowisku po rzepaku ozimym. Optymalna dawka azotu dla pszenicy wynosiła 120 kg·ha−1. Dawka azotu 180 kg·ha−1 nie powodowała istotnego przyrostu plonu pszenicy ozimej w porównaniu z dawką 120 kg·ha−1.
W porównaniu z uprawą konwencjonalną, rzepak ozimy plonował istotnie niżej, o 12,0% w uprawie uproszczonej i o 47,7% w siewie bezpośrednim. Najwyższy plon rzepaku ozimego uzyskano po zastosowaniu dawki azotu 180 kg·ha−1.
1. WSTĘP I CEL PRACY 7
2. MATERIAŁ I METODY BADAŃ 10
2.1. Opis doświadczeń 10
2.2. Metodyka i zakres badań 11
2.3. Statystyczne opracowanie wyników 15
3. WARUNKI PROWADZENIA DOŚWIADCZEŃ 17
3.1. Warunki glebowe 17
3.2. Warunki agrotechniczne 17
3.3. Warunki pogodowe 18
4. WYNIKI BADAŃ 22
4.1. Wpływ warunków pogodowych na wzrost, rozwój i plonowanie łubinu żółtego 22
4.2. Wyniki badań wykonanych w czasie wegetacji i po zbiorze łubinu żółtego 32
4.2.1. Biologiczne właściwości gleby 32
4.2.2. Zachwaszczenie 37
4.2.3. Obsada roślin 40
4.2.4. Indeks LAI i SPAD 42
4.2.5. Sucha masa korzeni i brodawek korzeniowych 42
4.2.6. Liczba kwiatów na roślinie i liczba kwiatów zrzuconych przez roślinę 43
4.2.7. Cechy biometryczne 46
4.2.8. Plon nasion 48
4.2.9. Wartość siewna i wigor nasion 54
4.2.10. Zawartość składników organicznych i popiołu w nasionach 57
4.2.11. Wydajność białka 58
4.2.12. Wartość energetyczna nasion 59
4.2.13. Wydajność energetyczna plonu nasion 60
4.2.14. Plon suchej masy organów wegetatywnych 62
4.2.15. Skład mineralny i nagromadzenie składników mineralnych w organach wegetatywnych 63
5. ANALIZA EKONOMICZNA OPŁACALNOŚCI UPRAWY ŁUBINU ŻÓŁTEGO 65
6. PLONOWANIE ROŚLIN NASTĘPCZYCH W PŁODOZMIANIE 68
6.1. Plonowanie pszenicy ozimej uprawianej w drugim roku zmianowania 68
6.2. Plonowanie rzepaku ozimego uprawianego w trzecim roku zmianowania 70
6.3. Plonowanie pszenicy ozimej uprawianej w czwartym roku zmianowania 71
7. PORÓWNANIE PLONOWANIA PSZENICY OZIMEJ UPRAWIANEJ W DRUGIM I CZWARTYM ROKU ZMIANOWANIA 74
8. DYSKUSJA 76
9. PODSUMOWANIE I WNIOSKI 93
LITERATURA 96
Za darmo