Przekazywany w ręce Czytelnika podwójny tom 9-10/2020 Studiów z Geografii Politycznej i Historycznej nosi tytuł Przestrzenny wymiar badań dziedzic twa kulturowego. Prezentowane prace akcentują znaczenie, jakie w badaniach nad dziedzictwem kulturowym (heritage studies) ma geografia historyczna. Monografia składa się z trzynastu rozdziałów, Pro Memoria poświęconego prof. Piotrowi Eberhardtowi, notatki naukowej oraz sprawozdania z konferencji naukowych.
Za wyróżniającą cechę publikacji należy uznać interdyscyplinarność. Objawia się ona w różnorodności ośrodków i dyscyplin badawczych reprezentowanych przez Autorów poszczególnych rozdziałów, a także w zróżnicowaniu metodologii oraz tematyki i skali czasoprzestrzennej przedstawionych analiz. Pierwszą, największą część tomu stanowią prace dotyczące badań przemian przestrzennych osadnictwa, w dalszej części poruszono kwestie wybranych elementów materialnego dziedzictwa kulturowego w postaci zabytkowych obiektów obronnych, rezydencjonalnych, sakralnych, kultury ludowej i miejskiej. Zasadniczą część monografii zamykają dwa rozdziały z pogranicza historii, geografii historycznej i politycznej, dotyczące wpływów kulturowych obszarów niemieckojęzycznych na geografię ludności i spuściznę kulturową Europy Środkowo-Wschodniej.
Redaktor wyraża nadzieję, że treści prezentowane w książce będą interesujące dla wszystkich Czytelników, również dla badaczy i praktyków szeroko pojmowanego dziedzictwa kulturowego i studiów osadniczych, oraz będą stanowić inspirację do prowadzenia dalszych, interdyscyplinarnych studiów w tym zakresie.
Łukasz Musiaka
Wprowadzenie 9
Piotr Eberhardt (1935–2020) 13
Anna Aneta Tomczak, Ewolucja zasad obszarowej ochrony krajobrazu miejskiego w polskich działaniach planistycznych 19
Evolution of the principles of area protection of the urban landscape in Polish planning activities 53
Marek Sobczyński, Przemiany zagospodarowania przestrzeni przemysłowej południowej części XIX dzielnicy katastralnej Krakowa–Grzegórzek w XX i XXI wieku na przykładzie zakładów maszynowych Ludwika Zieleniewskiego 55
Changes in the development of industrial space in the southern part of the 19th cadastral district of Cracow–Grzegórzki in the twentieth and twenty-first centuries on the example of Ludwik Zieleniewski’s machinery plant 92
Patrycja Klincewicz, Robert Szmytkie, Zmiany w zabudowie wybranych bloków urbanistycznych na peryferyjnych osiedlach Wrocławia 95
Changes in the development of selected street blocks in peripheral housing estates of Wroclaw 120
Mariusz Lamprecht, Integracja centralnej części terytorium Łodzi w świetle analizy konfiguracyjnej 123
Integration of the central part of the territory of Lodz: A configurational analysis 141
Grzegorz Kęsik, Kształtowanie miejskiej przestrzeni historycznej w Ciechanowie na podstawie planu miasta z 1851 roku 143
Possibilities of shaping the historical urban space in Ciechanow based on the city map and registry from 1851 154
Monika Ewa Adamska, Dziedzictwo kulturowe wsi Pokój (dawne Carlsruhe) w województwie opolskim. Zanikanie, ochrona, promocja 157
Cultural heritage of the village of Pokój (former Carlsruhe) in the Opole Province. Disappearance, protection, promotion 182
Monika Cepil, Z badań nad układami przestrzennymi wsi józefińskich na obszarze dawnej Galicji 183
Excerpts from the research on the spatial layout of the Josephine villages in the area of former Galicia 202
Angelika Jasion, Jolanta Latosińska, Zamki, pałace i dwory w Polsce â– rozmieszczenie i obecne wykorzystanie 205
Castles, palaces and manors in Poland - location and current use 229
Tomasz Figlus, Późnogotyckie kościoły typu wieluńskiego â– problem identyfikacji, uwarunkowań genetyczno-osadniczych i współczesnych walorów kulturowych. 231
Late Gothic churches of the Wielun type – the problem of identification, genetic and settlement determinants and present contemporary cultural values 264
Janusz Łach, Marta Helt, Materialne dziedzictwo kultury pasterskiej Beskidów Zachodnich â– stan identyfikacji i dokumentacji dla zachowania tożsamości gospodarczo-kulturowej regionu 265
Material heritage of the pastoral culture of the Western Beskids – the state of identification and documentation for the preservation of the economic and cultural identity of the region 287
Krystyna Krawiec-Złotkowska, Wędrujące pomniki w przestrzeni Słupska (przed II wojną światową i po niej) 289
Wandering monuments in the space of Slupsk (before and after World War II) 311
Izabela Lewandowska, Między Bawarią a Prusami Wschodnimi. Związki geograficzne, historyczne i kulturowe a współczesne postrzeganie dziedzictwa ziem pruskich 323
Between Bavaria and East Prussia. Geographical, historical and cultural connections and contemporary perception of the heritage of the Prussian lands 335
Mariusz Kowalski, Odrębność Niemiec Wschodnich w świetle koncepcji długiego trwania 337
The distinctiveness of East Germany in the light of the concept of longue durée 358
Sławomir Mielnik, Zrzeszenie Świadków Jehowy w województwie lubelskim w latach 1945–1964 361
Andrzej Rykała, Związani historią. O wielowymiarowości stosunków polsko-żydowskich (od XVI do XX wieku) 387
Anna Agata Kantarek, 5th ISUF Italy International Conference, Rzym, 19–22 lutego 2020 r. 399
Marek Sobczyński, XVII Międzynarodowa „Łódzka” Konferencja z Geografii Politycznej – „Rzeki w życiu narodów, ich gospodarce i polityce” (Rivers in the lives of nations in their economy and politics), 16–18 września 2020 r., Kostrzyn nad Odrą – Frankfurt/Oder 403
Za darmo