Stadiony i widowiska. Społeczne przestrzenie sportu

Za największą zaletę niniejszej publikacji uważam wpisanie się w nurt, który już od jakiegoś czasu rozwija się w zachodniej nauce, również w badaniach sportu, a w Polsce pozostaje prawie nieobecny w tym obszarze. Mam tu na myśli geografię społeczną czy – posługując się określeniem Bale’a – geografię sportową. (…) Nie ma na rynku polskim publikacji, która w tak szeroki sposób opisywałaby kwestię przestrzeni w sporcie i eksponowała akurat ten wymiar aktywności i wydarzeń sportowych. Z recenzji dr hab. prof. UAM Honoraty Jakubowskiej Autorzy przedstawiają wielowymiarowy charakter współczesnego sportu i jego powiązania z różnymi aspektami ludzkiej działalności. Aby ukazać tę różnorodność, łączą perspektywy wielu dyscyplin naukowych: socjologii, filozofii, nauki o kulturze fizycznej, geografii społecznej i sportowej, antropologii kultury i politologii. (…) Nie ograniczają się do opisu przestrzeni sportowej w ujęciu przestrzenno- fizycznym, pokazują sport także w wymiarze kulturowym i społecznym jako jeden z wielu przedmiotów rywalizacji o władzę, pieniądze i prestiż. Z recenzji prof. dr. hab. Marka W. Kozaka Obiekty sportowe powinny być należycie osadzone w kulturowym i naturalnym kontekście danego miejsca. Estetyczna jakość architektury i nowatorstwo konstrukcji obiektów sportowych niejednokrotnie sytuują te ostatnie jako znaczące osiągnięcia w historii architektury. Niektóre obiekty sportowe mogą zaś być łatwo przenoszone w inne miejsca lub całkowicie rozbierane przy założeniu wykorzystania elementów budowlanych – taka możliwość wynika ze wskazań Agendy 2020, przyjętej przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski. W prezentowanej książce Michał Lenartowicz i Jakub Mosz ciekawie przedstawiają wspomniane zagadnienia i konteksty związane ze społecznym wymiarem przestrzeni sportowej. Prof. dr hab. Wojciech Zabłocki (architekt i olimpijczyk) Michał Lenartowicz – dr hab., profesor w Zakładzie Filozofii i Socjologii AWF w Warszawie, absolwent tej uczelni, a także Instytutu Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu Wageningen w Holandii. Wykłada socjologię sportu, socjologię kultury, czasu wolnego i turystyki oraz metodologię nauk społecznych. Autor monografii Klasowe uwarunkowania sportu i rekreacji ruchowej z perspektywy teorii Pierre’a Bourdieu (2012). Jest członkiem założycielem European Association for Sociology of Sport (EASS), członkiem zarządu Association Internationale des Écoles Supérieures d’Éducation Physique (AIESEP), Polskiego Towarzystwa Socjologicznego i Polskiej Akademii Olimpijskiej. Odbył staże naukowe w Zakładzie Socjologii Sportu Instytutu Nauk o Sporcie Uniwersytetu Wiedeńskiego (2001 i 2002) oraz School of Sport, Exercise and Health Sciences w Loughborough University w Wielkiej Brytanii (2016).

Spis treści Wprowadzenie 7 Rozdział 1. Przestrzenie sportu 22 Defi niowanie przestrzeni sportu 22 Typy przestrzeni sportowych 37 Znane i nieznane przestrzenie sportowe 42 Rozdział 2. Ewolucja stadionu sportowego 52 Tradycje widowisk starożytnej Grecji i Cesarstwa Rzymskiego 52 Nowożytny sport i nowoczesne stadiony sportowe 60 Olimpijskie stadiony i kompleksy sportowe 76 Kierunki rozwoju stadionów 81 Rozdział 3. Stadiony w przestrzeni społecznej 90 Stadiony w społeczności lokalnej 90 Studium przypadku – Stadion Narodowy w Warszawie 107 Treści społeczne opraw meczów piłkarskich 131 Topofi lia – stadiony jako miejsca magiczne i topofobia – stadiony strachu 147 Stadiony, bezpieczeństwo i zagrożenia terrorystyczne 161 Rozdział 4. Wielkie imprezy sportowe 167 Przetargi, event core i euforia poimprezowa 172 Rewitalizacja, upiększanie i gentryfikacja 177 Ograniczanie negatywnych skutków megaimprez sportowych 186 Rozdział 5. Widowisko sportowe 198 Sportowe zdarzenie jako widowisko kulturowe 198 Dramatyczność ludyczna 217 Widownia stadionu sportowego 233 Zakończenie 269 Bibliografia 275 Indeks osób 295 Spis fotografi i i rycin 301 Table of Contents 303