Monografia jest poświęcona ochronie konsumentów na rynku hipotecznych kredytów mieszkaniowych w Polsce. Opracowanie ma charakter interdyscyplinarny, odwołuje się do zagadnień ekonomicznych, prawnych i społecznych. Uwzględnia przegląd stanu piśmiennictwa, regulacji prawnych, a także, poprzez autorskie badanie, pozwala na prezentację opinii i doświadczeń konsumentów. Podjęte badanie, w kontekście rosnącego znaczenia tej problematyki – w tym kredytów walutowych czy kredytów, których podstawą jest zmienne oprocentowanie – wnosi istotny wkład w naukę. Zagadnienie to jest ważne nie tylko z punktu widzenia samych konsumentów, ale też z uwagi na stabilność systemu finansowego. Publikacja skierowana jest do uczestników rynku bankowego, regulatorów, instytucji zajmujących się ochroną konsumentów oraz do pracowników naukowych i studentów zainteresowanych podjętą tematyką.

Wstęp 7 Rozdział 1 Konsument w gospodarce – znaczenie i modele zachowania konsumentów w teoriach ekonomicznych 13 Wprowadzenie 13 1.1. Konsument – przegląd definicji w ujęciach ekonomicznym i prawnym 14 1.2. Konsument a wybrane teorie ekonomiczne 21 1.2.1. Neoklasyczna teoria konsumenta 23 1.2.2. Teoria konsumenta w podejściu behawioralnym 24 1.3. Postawy i zachowania konsumentów w gospodarce 26 1.3.1. Teoretyczne aspekty postaw i zachowań konsumentów 27 1.3.2. Zachowania finansowe konsumentów 30 1.4. Konsumenci na rynku hipotecznych kredytów mieszkaniowych 32 1.5. Rola pośredników na rynku hipotecznych kredytów mieszkaniowych 41 Podsumowanie 50 Rozdział 2 Ochrona konsumentów na rynku hipotecznych kredytów mieszkaniowych 53 Wprowadzenie 53 2.1. Istota i uzasadnienie ochrony konsumentów 54 2.2. Regulacyjne i instytucjonalne uwarunkowania ochrony konsumentów na rynku produktów i usług bankowych w Polsce 58 2.2.1. Prawne aspekty ochrony konsumenta na rynku polskim 59 2.2.2. Instytucje odpowiedzialne za ochronę konsumenta w Polsce 62 2.3. Obszary ochrony konsumentów na rynku produktów i usług bankowych 66 2.3.1. Dostępność (ujawnianie) oraz przejrzystość informacji 70 2.3.2. Obsługa (uczciwe traktowanie) klientów 73 2.3.3. Zasady etyczne w działaniach banku 76 2.3.4. Prywatność i bezpieczeństwo danych powierzonych bankom 79 2.3.5. Rozstrzyganie sporów konsumenckich 82 Podsumowanie 84 Rozdział 3 Przegląd badań na temat ochrony konsumentów. Analiza czynnikowa jako główna metoda badawcza 85 Wprowadzenie 85 3.1. Badania ochrony konsumentów na rynku produktów i usług bankowych 86 3.1.1. Badania krajowe 88 3.1.2. Badania międzynarodowe 92 3.2. Badania krajowe oraz międzynarodowe dotyczące ochrony konsumentów na rynku hipotecznych kredytów mieszkaniowych 102 3.3. Analiza czynnikowa jako główna metoda badawcza 109 3.3.1. Uzasadnienie wyboru metody badawczej 109 3.3.2. Przegląd badań z wykorzystaniem analizy czynnikowej w naukach o finansach 110 3.3.3. Charakterystyka metody badawczej wykorzystanej do oceny czynników identyfikujących ochronę konsumentów 115 3.3.4. Zalety i wady analizy czynnikowej 118 Podsumowanie 120 Rozdział 4 Analiza czynnikowa ochrony konsumentów na przykładzie rynku hipotecznych kredytów mieszkaniowych 123 Wprowadzenie 123 4.1. Metodyka autorskiego badania empirycznego ochrony konsumentów na rynku hipotecznych kredytów mieszkaniowych 124 4.2. Uwarunkowania badania ochrony konsumentów na rynku hipotecznych kredytów mieszkaniowych z wykorzystaniem analizy czynnikowej 125 4.2.1. Określenie zmiennych i ich ocena pod kątem możliwości poddania analizie czynnikowej 126 4.2.2. Wybór i uzasadnienie liczby czynników 130 4.2.3. Metoda zastosowana do wyodrębnienia oraz rotacji czynników 132 4.3. Wyodrębnienie czynników identyfikujących ochronę konsumentów na rynku hipotecznych kredytów mieszkaniowych z wykorzystaniem analizy czynnikowej 136 4.3.1. Wyniki eksploracyjnej analizy czynnikowej 136 4.3.2. Wyniki konfirmacyjnej analizy czynnikowej 145 4.4. Ocena czynników ochrony konsumentów na rynku hipotecznych kredytów mieszkaniowych 154 4.4.1. Rozkłady i podstawowe miary statystyczne dla poszczególnych czynników 155 4.4.2. Identyfikacja zależności pomiędzy badanymi czynnikami 157 4.4.3. Analiza zależności pomiędzy czynnikami ochrony konsumentów a profilem społeczno-demograficznym i kredytowym oraz poziomem wiedzy respondentów z zakresu kredytów 158 Podsumowanie 171 Zakończenie 175 Bibliografia 181 Spis schematów 205 Spis tabel 207 Spis wykresów 211 Spis załączników 213 Załącznik 1. Etapy przeprowadzania analizy czynnikowej 215 Załącznik 2. Tabele do rozdziału IV 223