W prezentowanym tomie podjęto szczegółową analizę zjawisk ryzyka i nieprawidłowości, które zarysowały się w sektorze usług finansowych w Polsce w latach 2018–2023. Zebrane studia przypadków – od missellingu po klauzule abuzywne – odsłaniają złożony obraz systemowych problemów, z jakimi muszą mierzyć się konsumenci i regulatorzy rynku. Autor ukazuje, że źródłem największego ryzyka są: asymetria informacji, dynamiczny rozwój innowacji produktowych oraz przewaga instytucji finansowych w relacji kontraktowej. Skuteczna ochrona konsumentów wymaga nie tylko dobrze skonstruowanych przepisów, ale przede wszystkim ich konsekwentnej egzekucji oraz wysokich standardów nadzoru i etyki. Analiza roli prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów pozwala dostrzec, w jakim stopniu decyzje administracyjne, środki naprawcze, działania prewencyjne odpowiadają na kompleksowe zagrożenia rynku, a także jak bardzo korzystanie z takich narzędzi, jak kary finansowe i zobowiązania do zmiany praktyk uwzględnia skalę naruszeń oraz potrzebę ochrony zbiorowych interesów konsumentów. Bogaty materiał empiryczny oraz systemowa analiza przypadków – od nieuczciwych reklam i niejasnych umów przez rynek kredytów konsumenckich i hipotecznych po aferę GetBack – sprawiają, że tom drugi stanowi nie tylko przewodnik po kluczowych mechanizmach ochronnych, lecz także inspirację do dalszych badań i poszukiwania wspólnych płaszczyzn współpracy między nadzorem, legislacją a edukacją rynkową. Publikacja zachęca do refleksji nad przyszłością ochrony konsumenta w obliczu wyzwań cyfrowej transformacji, narastającej złożoności usług i przemian relacji rynkowych.

Wstęp 7 Rozdział I Misselling – oferowanie usług finansowych niezgodnych 11 1. Pojęcie i charakterystyka missellingu 11 2. Misselling jako nieuczciwa praktyka rynkowa naruszająca zbiorowe interesy konsumentów 17 3. Nieprawidłowości związane z oferowaniem i sprzedażą obligacji GetBack 25 4. Analiza pozostałych nieprawidłowości związanych z missellingiem na rynku finansowym 32 4.1. Działania sprzeczne z dobrymi obyczajami 33 4.2. Działania mające na celu wprowadzenie konsumenta w błąd 35 4.3. Agresywne praktyki rynkowe 38 4.4. Pozostałe naruszenia innych artykułów ustaw 39 Podsumowanie 41 Rozdział II Naruszenia interesu konsumenta na rynku kredytów konsumenckich 45 1. Analiza przyczyn nieprawidłowości na rynku kredytów konsumenckich 45 2. Nieprawidłowości związane z rozliczaniem kosztów kredytu konsumenckiego w przypadku wcześniejszej spłaty 50 3. Analiza pozostałych nieprawidłowości związanych z kredytami konsumenckimi 56 3.1. Niewypełnianie obowiązków informacyjnych 56 3.2. Reklamy kredytów konsumenckich 66 3.3. Ocena zdolności kredytowej 69 3.4. Nieprawidłowości dotyczące opłat i prowizji 70 3.5. Niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne) 72 Podsumowanie 79 Rozdział III Naruszenia interesu konsumenta na rynku kredytów hipotecznych 83 1. Analiza przyczyn nieprawidłowości na rynku kredytów hipotecznych 83 2. Analiza umów kredytów hipotecznych pod kątem niedozwolonych zapisów 88 3. Analiza pozostałych nieprawidłowości związanych z kredytami hipotecznymi 96 4. Praktyka orzecznicza sądów powszechnych w świetle wyroków sądów apelacyjnych, Sądu Najwyższego oraz orzecznictwa TSUE 99 Podsumowanie 104 Zakończenie 107 Bibliografia 111 Pozycje książkowe 111 Artykuły naukowe 112 Akty prawne 113 Netografia 119 Spis tabel 127 Spis rysunków 129 Załączniki 131 Wykaz klauzul niedozwolonych w kredytach hipotecznych 161

Koszyk

Teoretyczne i empiryczne wyzwania związane z ochroną konsumenta na rynku usług finansowych