Transformacja gospodarki i społeczeństwa na rzecz zrównoważonego rozwoju

Dlaczego transformacja gospodarki i społeczeństwa jest konieczna dla zapewnienia zrównoważonego rozwoju? Odpowiedź na tak postawione pytanie jest stosunkowo prosta, wynika bowiem z konieczności zapewnienia zgodności (spójności) pomiędzy celami, przejawami ich realizacji oraz mechanizmami rozwoju społeczno- gospodarczego. Trudniej odpowiedzieć na pytania: Jak to zrobić? Którą z dróg prowadzących do osiągania celów zrównoważonego rozwoju wybrać? Celem działalności człowieka jest jego dobro, a ściślej – dobrobyt społeczny. Chodzi jednak o to, aby działalność obecnego pokolenia, wykorzystującego zasoby materialne i niematerialne w celu poprawy swojego dobrobytu, nie pozbawiała możliwości zapewniania dobrobytu przyszłym pokoleniom. Godzeniu interesów obecnego i przyszłych pokoleń służy rozwój społeczno-gospodarczy o charakterze zrównoważonym. Rozwój jako taki nie jest celem samym w sobie, lecz drogą prowadzącą do celu. Samo określenie celu też jest problematyczne i związane z koniecznością wyboru. Powodem jest wręcz nieskończona ilość szczegółowych przejawów dobrobytu społecznego, zarówno w wymiarze globalnym, regionalnym, jak i indywidualnym. Sformułowanie celów jest tylko punktem wyjścia procesu, musimy bowiem wiedzieć, w którą stronę podążać, co chcemy osiągnąć. Starszy Seneka powiedział: „Temu, kto nie wie, do jakiego portu zmierza, nie sprzyja żaden wiatr”. Ustalenie celów, choć niełatwe, wydaje się relatywnie najłatwiejsze. Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych w dniu 25 września 2015 r. przyjęło rezolucję „Przekształcamy nasz świat. Agenda na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030”. Sformułowano w niej 17 celów zrównoważonego rozwoju i powiązanych z nimi 169 zadań. Jak już zaznaczono, sformułowanie celów i bardziej szczegółowych zadań jest punktem wyjścia procesu. Do celów trzeba dostosować sposoby, formy i mechanizmy, czyli zaprogramować drogę dochodzenia do celów. Droga, którą obecnie świat podąża – mówiąc delikatnie – nie sprzyja osiąganiu celów zrównoważonego rozwoju, dlatego trzeba ją zmienić, trzeba wybrać inną drogę. Agenda 2030 taką drogę wskazuje. Pytanie jednak, czy adekwatną wobec globalnych wyzwań? Doświadczenie dotychczasowych działań pozwala stwierdzić, że nie wystarczy do tego „zwykła” zmiana, drobna korekta. Konieczna jest transformacja rozumiana jako gruntowna zmiana, polegająca na przekształcaniu wymaganych obszarów gospodarki i społeczeństwa w kierunku nowych form życia społecznego, a ściślej – sposobów, form i mechanizmów sprzyjających zrównoważonemu rozwojowi. Przeobrażenia te powinny dotyczyć zarówno spraw społecznych, ekonomicznych, ekologicznych, politycznych, technologicznych, jak i informacyjnych oraz mentalnych. Należy pamiętać, że każda transformacja jest zmianą, ale nie każda zmiana jest transformacją.

WSTĘP Jerzy W. Pietrewicz, Roman Sobiecki TRANSFORMACJA GOSPODARCZA JAKO WARUNEK ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU Wprowadzenie 1. Gospodarcze cele zrównoważonego rozwoju 2. Transformacja gospodarcza i rozwojowa 3. Transformacja przedsiębiorstwa 4. Instytucjonalne wspieranie transformacji 5. Przebieg procesu transformacji gospodarczej – realizacja celów zrównoważonego rozwoju 6. Kontrtendencje procesu transformacji Podsumowanie Marian Gorynia, Magdalena Śliwińska UMIĘDZYNARODOWIENIE BIZNESU A WYMOGI ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU Wprowadzenie 1. Podstawowe wyróżniki rzeczywistości pocovidowej 2. Rekomendacja pierwsza – możliwie ścisłe podporządkowanie strategii ekspansji zagranicznej firm celom zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych 3. Rekomendacja druga – wykorzystanie idei i dobrych praktyk przedsiębiorstw Fair Trade Podsumowanie Stanisław Łobejko ROZWOJOWE SZANSE I ASYMETRIE NOWEJ CYFROWEJ GOSPODARKI Wprowadzenie 1. Zmiana dotychczasowych paradygmatów 2. Bezrobocie technologiczne 3. Wpływ platform cyfrowych na rynek pracy 4. Asymetria informacji w cyfrowej gospodarce 5. Absorpcyjna asymetria technologii 6. Asymetria w łańcuchu dostaw Podsumowanie Dorota Niedziółka TRANSFORMACJA ENERGETYCZNA – PRZESŁANKI JEJ REALIZACJI Wprowadzenie 1. Istota transformacji energetycznej 2. Przyczyny transformacji energetycznej 3. Koszty transformacji energetycznej 4. Transformacja polskiego rynku energii Podsumowanie Lech Kurkliński, Agnieszka Butor-Keler PIENIĄDZ CYFROWY BANKÓW CENTRALNYCH JAKO PREKURSOR NOWEGO ETAPU TRANSFORMACJI GOSPODARCZEJ Wprowadzenie 1. Znaczenie rozwoju technologii blockchain dla nowych projektów na rynku finansowym 2. Definicja i rozumienie CBDC 3. Zaangażowanie w projekt CBDC 4. Szanse i zagrożenia związane z CBDC Podsumowanie Cezary Rzemek TRANSFORMACYJNE INSPIRACJE PANDEMII COVID-19 Wprowadzenie 1. Telemedycyna 2. Kadra medyczn 3. Kontakty społeczne Podsumowanie ZAKOŃCZENIE. GLOBALNE ZAGROŻENIA, MIKROEKONOMICZNE SZANSE