Interes publiczny i ochrona klienta w przymusowej restrukturyzacji banku

W prezentowanej monografii analizowana jest złożoność procesu przymusowej restrukturyzacji banków w świetle dyrektywy BRR, zwłaszcza w odniesieniu do kryteriów podejmowania decyzji o wszczęciu resolution oraz jej znaczenia dla klientów banku. Omawiane są przypadki banków w Unii Europejskiej uznanych za upadające lub zagrożone upadłością po wdrożeniu BRRD, ze szczególnym uwzględnieniem przykładów z Polski. Zdecydowana większość banków poddanych przymusowej restrukturyzacji to małe i średnie podmioty, dla których uzasadnienie przeprowadzenia resolution w ramach obowiązujących regulacji napotyka trudności. Wykorzystując metody ilościowe, ustalono, że oprócz wielkości banku i jego udziału w sektorze, istotne dla oceny interesu publicznego oraz decyzji o przeprowadzeniu resolution jest lokalne znaczenie banku. Analiza przypadków, wsparta autorskim modelem wyboru wariantu postępowania, pozwoliła na stwierdzenie, że wyższa wartość aktywów zachowana jest w przymusowej restrukturyzacji, dzięki czemu lepiej chronione są interesy większości klientów. Podkreślono również, że brak precyzyjnych zapisów w BRRD osłabia pozycję organów resolution, mogąc prowadzić do konieczności wypłat rekompensat poza standardowymi mechanizmami określonymi w tej dyrektywie. Wyniki badań uwidaczniają potrzebę doprecyzowania kryteriów oceny interesu publicznego oraz modyfikacji niektórych praktyk postępowania z upadającymi bankami.

Wstęp 7 Rozdział 1. Przymusowa restrukturyzacja banków 15 1.1. Uwarunkowania i cele przymusowej restrukturyzacji 15 1.2. Regulacje w Unii Europejskiej – Dyrektywa BRR 25 1.3. Finansowanie przymusowej restrukturyzacji 34 1.4. Zmiany w architekturze sieci bezpieczeństwa organów przymusowej restrukturyzacji 36 1.5. Podsumowanie 41 Rozdział 2. Banki w Unii Europejskiej uznane za instytucje będące na progu upadłości lub zagrożone upadłością w latach 2015–2022 45 2.1. Charakterystyka banków uznanych za instytucje będące na progu upadłości lub zagrożone upadłością 45 2.2. Przegląd banków uznanych za instytucje będące na progu upadłości lub zagrożone upadłością w Unii Europejskiej po wdrożeniu BRRD 53 2.2.1. Charakterystyka przeglądu 53 2.2.2. Przypadki z 2015 r. 55 2.2.3. Przypadki z 2016 r. 60 2.2.4. Przypadki z 2017 r. 62 2.2.5. Przypadki z 2018 r. 65 2.2.6. Przypadki z 2019 r. 70 2.2.7. Przypadki z 2020 r. 71 2.2.8. Przypadki z 2021 r. 75 2.2.9. Przypadki z 2022 r. 77 2.3. Podsumowanie 81 Rozdział 3. Ocena przesłanki interesu publicznego 89 3.1. Interes publiczny w działalności banków 89 3.2. Przesłanka interesu publicznego w przymusowej restrukturyzacji 92 3.3. Determinanty oceny przesłanki interesu publicznego dla małych i średnich banków 106 3.4. Podsumowanie 121 Rozdział 4. Ochrona klienta banku zagrożonego upadłością 123 4.1. Zagrożenie upadłością banku a ochrona klienta 123 4.2. Konsekwencje przymusowej restrukturyzacji dla klientów banku 127 4.3. Czynniki wspierające ochronę klientów 132 4.4. Wartość aktywów w przymusowej restrukturyzacji banku 139 4.5. Wsparcie finansowe przymusowej restrukturyzacji 159 4.6. Rekompensaty wypłacane wierzycielom banków poddanych przymusowej restrukturyzacji 164 4.7. Podsumowanie 169 Rozdział 5. Decyzje i działania w przymusowej restrukturyzacji polskich banków 171 5.1. Upadłość banków w Polsce po okresie transformacji 171 5.2. Ocena przesłanki interesu publicznego przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny 172 5.3. Program pomocy państwowej dla banków spółdzielczych i małych banków komercyjnych 175 5.4. Działania w ramach przymusowej restrukturyzacji 178 5.5. Podsumowanie 203 Zakończenie 209 Summary 215 Zusammenfassung 217 Bibliografia 219 Spis tabel 243 Spis ilustracji 245