Monografia przybliża zjawisko konsumpcji i zachowań konsumenckich samotnych osób starszych oraz dostarcza niezwykle cennych informacji dla przedsiębiorstw oraz prowadzonej przez rząd polityki gospodarczej, społecznej i kulturalnej. Opracowanie umożliwia pogłębienie wiedzy na temat zachowań samotnych osób starszych na rynku i wynikających z tego konsekwencji mikro- i makroekonomicznych. Autor publikacji w przejrzysty sposób wyjaśnia przyczyny postępującej singlizacji społeczeństw oraz istoty singlizmu i konsekwencji dyskryminacji osób żyjących w pojedynkę. Przybliża ponadto Czytelnikowi podstawy funkcjonowania jednoosobowych gospodarstw domowych, ich warunki mieszkaniowe, sytuację materialną czy strukturę wydatków osób żyjących w pojedynkę, ze szczególnym uwzględnieniem wydatków na żywność i ochronę zdrowia. Monografię zamyka rozdział poświęcony wybranym nowym trendom konsumenckim i ich zachowaniom nabywczym, w którym podjęto udaną próbę określenia grup typologicznych srebrnych singli jako konsumentów. Zawartość merytoryczna monografii oraz zawarta w niej wiedza mogą być przydatne dla tych wszystkich osób, które interesują się zagadnieniami demograficznymi zachodzącymi w polskim społeczeństwie, a w szczególności samotnymi osobami starszymi i ich zachowaniami konsumenckimi. Publikacja na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 PL (CC BY 3.0 PL) (pełna treść wzorca dostępna pod adresem: http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/legalcode). ********* Urban Silver Singles in Poland. Material Situation. Consumption. Consumer Behaviour and Trends The monograph takes a closer look at the phenomenon of consumption and consumer behaviour of single older people and provides extremely valuable information for businesses and government economic, social and cultural policies. The study provides a deeper understanding of the behaviour of single older people in the market and the resulting micro- and macroeconomic consequences. The author of the publication clearly explains the reasons for the progressive singlization of societies and the essence of singlism and the consequences of discrimination against people living alone. He also introduces the reader to the basics of single-person households, their housing conditions, material situation or expenditure structure of people living alone, with particular emphasis on expenditure on food and health care. The monograph closes with a chapter devoted to selected new consumer trends and their purchasing behaviour, in which a successful attempt is made to identify typological groups of silver singles as consumers. The content of the monograph and the knowledge it contains may be useful to all those who are interested in the demographic issues taking place in Polish society, and in particular in elderly single people and their consumer behaviour. The publication is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Poland license (CC BY 3.0 PL) (full license available at: https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/legalcode).

Wstęp 9 Rozdział 1. Rodzina i alternatywne formy życia rodzinnego we współczesnym dyskursie interdyscyplinarnym 21 1.1. Konteksty współczesnego dyskursu o rodzinie 21 1.2. Rodzina a gospodarstwo domowe 28 1.3. Alternatywne formy życia rodzinnego 29 Rozdział 2. Zjawisko singlizacji we współczesnych społeczeństwach 42 2.1. Singlizacja współczesnych społeczeństw a singlizm 42 2.2. Kim są single? – próba zdefiniowania pojęcia 48 2.3. Kryteria klasyfikacji singli 56 2.4. Przyczyny życia w pojedynkę 59 2.5. Styl życia singli 65 2.6. Obchody Dnia Singla na świecie 68 2.7. Skala singlizacji na świecie i w Polsce 72 Rozdział 3. Gospodarstwa domowe jednoosobowe w świetle wyników badania budżetów gospodarstw domowych GUS w latach 2018–2022 79 3.1. Pojęcie jednoosobowego gospodarstwa domowego w polskiej i zagranicznej literaturze naukowej 79 3.2. Charakterystyka gospodarstw domowych jednoosobowych 81 3.3. Sytuacja materialna jednoosobowych gospodarstw domowych 85 3.4. Poziom i struktura wydatków konsumpcyjnych jednoosobowych gospodarstw domowych 95 3.5. Struktura rzeczowa wydatków konsumpcyjnych w jednoosobowych gospodarstwach domowych 99 3.6. Tendencje rozwojowe konsumpcji w jednoosobowych gospodarstwach domowych 107 3.6.1. Zmiany w spożyciu żywności w gospodarstwach domowych żyjących w pojedynkę 107 3.6.2. Zmiany wyposażenia w dobra trwałego użytku w jednoosobowych gospodarstwach domowych 116 Rozdział 4. Metodyczne aspekty badania konsumpcji i zachowań konsumenckich srebrnych singli 130 4.1. Stan badań nad konsumpcją i zachowaniami konsumenckimi osób starszych żyjących samotnie 130 4.2. Cel badań i kluczowe hipotezy badawcze 137 4.2.1. Konceptualizacja badań 137 4.2.2. Charakterystyka wykorzystanych metod i technik badawczych 140 4.2.3. Dobór próby badawczej i jej charakterystyka 145 Rozdział 5. Sytuacja materialna osób starszych żyjących w pojedynkę w świetle wyników badań własnych 150 5.1. Poziom rozporządzalnych dochodów gospodarstw domowych srebrnych singli 150 5.2. Subiektywna ocena sytuacji materialnej samotnych osób starszych 152 5.3. Oszczędności osób starszych żyjących w pojedynkę 155 5.3.1. Oszczędzanie w teoriach ekonomii – krótkie wprowadzenie 155 5.3.2. Zachowania oszczędnościowe badanych srebrnych singli 158 5.4. Zadłużanie się badanych osób starszych żyjących w pojedynkę 164 5.5. Sposoby gospodarowania środkami pieniężnymi 173 Rozdział 6. Struktura wydatków samotnych seniorów w świetle wyników badań własnych 179 6.1. Struktura wydatków gospodarstw domowych żyjących w pojedynkę 179 6.2. Wydatki samotnych osób starszych na żywność 186 6.2.1. Wydatki na żywność w budżetach gospodarstwach domowych samotnych seniorów 186 6.2.2. Spożycie wybranych produktów żywnościowych w gospodarstwach domowych srebrnych singli 189 6.3. Wydatki srebrnych singli na ochronę zdrowia 197 6.3.1. Przeciętne miesięczne wydatki samotnych osób starszych na ochronę zdrowia 197 6.3.2. Stopień zaspokojenia potrzeb srebrnych singli w zakresie ochrony zdrowia 201 6.3.3. Kluczowe czynniki determinujące wydatki srebrnych singli na ochronę zdrowia 205 6.4. Poziom zaspokojenia potrzeb konsumpcyjnych samotnych seniorów 207 Rozdział 7. Warunki mieszkaniowe i wyposażenie w dobra trwałego użytku gospodarstw domowych srebrnych singli w świetle wyników badań własnych 214 7.1. Sytuacja mieszkaniowa gospodarstw domowych samotnych seniorów – wprowadzenie 214 7.1.1. Warunki mieszkaniowe samotnych osób starszych 216 7.1.2. Zadowolenie z miejsca zamieszkania i warunków mieszkaniowych 220 7.2. Wyposażenie gospodarstw domowych samotnych seniorów w wybrane dobra trwałego użytku 229 7.2.1. Zmechanizowany sprzęt gospodarstwa domowego 231 7.2.2. Sprzęt informacyjno-rozrywkowy i mobilny 233 7.2.3. Okres eksploatacji wybranych dóbr trwałego użytku 239 7.2.4. Poziom zaspokojenia potrzeb w zakresie dóbr trwałego użytku 242 Rozdział 8. Zachowania konsumenckie samotnych osób starszych na rynku 245 8.1. Zachowanie konsumenta – aspekt teoretyczny 245 8.2. Zachowania konsumenckie samotnych osób starszych w badaniach naukowych 250 8.3. Zachowania konsumenckie srebrnych singli w świetle wyników badań własnych 253 8.4. Wybrane zachowania żywieniowe srebrnych singli 257 8.5. Determinanty marketingowe wpływające na zachowania zakupowe srebrnych singli 265 8.6. Czynniki determinujące zakup wybranych produktów nieżywnościowych w gospodarstwach domowych osób starszych żyjących w pojedynkę 273 8.7. Miejsce robienia zakupów przez samotne osoby starsze 275 8.8. Strategie marketingowe handlowców skierowane do srebrnych singli 289 Rozdział 9. Wybrane nowe trendy konsumenckie a zachowania nabywcze polskich srebrnych singli 298 9.1. Trendy, mikrotrendy, megatrendy – ujęcie interdyscyplinarne 298 9.2. Trend konsumencki i nowe trendy konsumenckie – pojęcie i istota 303 9.3. Nowe i przyszłe trendy konsumenckie odnoszące się do samotnych seniorów 305 9.4. Przejawy wybranych nowych trendów konsumenckich w zachowaniach nabywczych srebrnych singli 316 9.4.1. Zrównoważona konsumpcja w zachowaniach konsumenckich srebrnych singli 316 9.4.2. Sprytne zakupy w zachowaniach konsumenckich samotnych seniorów 330 9.4.3. Domocentryzm w zachowaniach konsumenckich samotnych osób starszych 341 9.4.4. Wirtualizacja konsumpcji w zachowaniach nabywczych srebrnych singli 350 9.4.5. Etnocentryzm konsumencki w zachowaniach konsumenckich srebrnych singli 365 Rozdział 10. Typologia miejskich srebrnych singli 383 10.1. Pojęcie i istota typologii konsumentów 383 10.2. Wybrane typologie osób starszych jako konsumentów w badaniach empirycznych 387 10.3. Typologia samotnych osób starszych w świetle wyników badań własnych 396 Zakończenie 414 Bibliografia 425 Spis tabel i rysunków 478

Koszyk

Miejscy srebrni single w Polsce