Kapitał intelektualny a konkurencyjność banków w Polsce

Sektor bankowy jest uznawany za specyficzną dziedzinę gospodarki, ponieważ wystawiony na zbyt wysoki poziom konkurencji może zwiększać ryzyko dla innych sektorów lub powodować kryzys. Banki jako instytucje zaufania publicznego nie mogą sobie pozwolić na psucie wizerunku i doprowadzanie do upadku słabszych jednostek. W monografii przedstawiono determinanty, specyfikę budowania oraz oceny konkurencyjności współczesnych banków. Publikacja zawiera wyniki badań odnoszących się przede wszystkim do kondycji finansowej, polityki regulacyjnej, stóp procentowych, rynku kredytowo-depozytowego, konsolidacji sektora bankowego oraz współczesnych modeli biznesowych banków. Autorka skupiła się na genezie, identyfikacji i strukturze kapitału intelektualnego banków, a także przedstawiła koncepcję jego podziału na: kapitał organizacyjny (KORG), kapitał innowacyjny (KINN) oraz kapitał instytucjonalny (KINS). Ponadto wykorzystała wielowymiarową analizę statystyczną, w ramach której skonstruowała autorski miernik syntetyczny konkurencyjności banków, obliczony na podstawie dwudziestu sześciu wskaźników diagnostycznych związanych z oceną kapitału intelektualnego i ekonomicznego, które według niej najbardziej wpływają na konkurencyjność. Dzięki temu stworzyła rankingi pod względem ich konkurencyjności dla grupy dziesięciu giełdowych banków komercyjnych w Polsce w latach 2009-2020.

Wykaz skrótów 7 Wstęp 9 Rozdział 1 Konkurencja i konkurencyjność w sektorze bankowym 17 1.1. Konkurencja i efektywność versus konkurencyjność 17 1.1.1. Specyfika konkurencji w sektorze bankowym 17 1.1.2. Metody pomiaru konkurencji – miary koncentracji i miary efektywności 21 1.1.3. Analiza wskaźnikowa i jej ograniczenia 24 1.2. Specyfika budowania i oceny konkurencyjności banków w XXI wieku 27 1.2.1. Konkurencyjność w sektorze usług finansowych w świetle badań empirycznych 27 1.2.2. Metody i mierniki konkurencyjności w sektorze usług finansowych 30 1.3. Identyfikacja determinant konkurencyjności współczesnych banków 32 1.3.1. Źródła przewagi konkurencyjnej banków w gospodarce opartej na wiedzy 32 1.3.2. Nowe wyzwania technologiczne i współpraca z FinTech 34 1.3.3. Potencjał aktywów niematerialnych jako źródło przewagi konkurencyjnej 36 1.4. Podsumowanie 38 Rozdział 2 Koncepcja kapitału intelektualnego banku w świetle literatury przedmiotu i badań empirycznych 41 2.1. Kapitał intelektualny – geneza, definicje, struktura 41 2.1.1. Geneza koncepcji kapitału intelektualnego 41 2.1.2. Problem definiowania kapitału intelektualnego 46 2.1.3. Identyfikacja elementów struktury kapitału intelektualnego 49 2.2. Zarządzanie kapitałem intelektualnym banku – zasady badań i pomiaru 52 2.2.1. Struktura kapitału intelektualnego banku 52 2.2.2. Istota zarządzania kapitałem intelektualnym banku 55 2.2.3. Metody pomiaru kapitału intelektualnego w bankach – w świetle teorii i badań empirycznych 56 2.2.4. Zasady oceny podsystemów kapitału intelektualnego banku – koncepcja autorska 66 2.3. Podsumowanie 71 Rozdział 3 Potencjał polskich banków giełdowych – analiza grupy badawczej z wykorzystaniem wybranych parametrów 73 3.1. Analiza grupy badawczej na podstawie wybranych wskaźników w latach 2009–2020 74 3.2. Analiza grupy badawczej na podstawie wartości zysku oraz aktywów w latach 2009–2020 79 3.3. Analiza grupy badawczej na podstawie liczby klientów oraz udzielonych kredytów i zgromadzonych depozytów w latach 2009–2020 82 3.4. Analiza grupy badawczej na podstawie liczby klientów bankowości internetowej, mobilnej i tradycyjnej w latach 2009–2020 86 3.5. Analiza grupy badawczej na podstawie liczby pracowników oraz wartości oferowanych im świadczeń w latach 2009–2020 91 3.6. Analiza grupy badawczej na podstawie liczby uzyskanych nagród i wyróżnień w latach 2009–2020 95 3.7. Podsumowanie 103 Rozdział 4 Metoda wielowymiarowej analizy statystycznej w ocenie wpływu kapitału intelektualnego na konkurencyjność – podstawy teoretyczne i analiza wyników empirycznych 105 4.1. Uzasadnienie doboru metod badawczych 105 4.2. Podstawy teoretyczne metod porządkowania liniowego 107 4.3. Miernik syntetyczny konkurencyjności banków w latach 2009–2020 114 4.4. Ocena kapitału intelektualnego banków i jego wpływu na konkurencyjność – w świetle wyników badań z wykorzystaniem miernika syntetycznego 131 4.5. Podsumowanie 142 Zakończenie 143 Bibliografia 149 Spis tabel 167 Spis wykresów i schematów 169