Finansjalizacja wybranych rynków surowcowych na świecie

Finansjalizacja przeobraża dotychczasowe prawa, kierunki i reguły funkcjonowania wielu płaszczyzn gospodarki, w tym rynku surowcowego. Aktywność inwestorów na rynku kontraktów terminowych futures od początku XXI wieku zaczęła decydować o tendencjach cenowych surowców. Implementacja rozwiązań oraz instrumentów rynku finansowego do struktury rynku surowcowego stanowi współczesny wymiar finansjalizacji tego obszaru. Badaniu poddany został wpływ inwestorów finansowych na rynku surowcowych kontraktów terminowych futures na kształtowanie się cen spot pięciu badanych surowców – złota, srebra, miedzi, ropy naftowej WTI i gazu ziemnego. Analiza wpływu czynników rynku terminowego na rynek bieżący, przeprowadzona metodą przyczynowości w sensie Grangera, ma na celu określenie kolejności interakcji między obiema płaszczyznami obrotu. Obecne tendencje i przeobrażenia rynku surowcowego ukazują nieustanną transformację całej gospodarki światowej, która zaczyna być coraz bardziej zależna od systemów oraz instrumentów finansowych.

Wykaz skrótów stosowanych w pracy 7 Wstęp 9 Rozdział 1. Charakterystyka rynku surowcowego 13 1.1. Geneza i rozwój rynku surowcowego 13 1.2. Charakterystyka inwestycji na rynku surowcowym 21 1.3. Znaczenie rynku instrumentów pochodnych w procesie inwestycji 26 1.4. Indeksy rynku surowcowego 31 1.5. Główne giełdy surowcowe 34 1.6. Podsumowanie 38 Rozdział 2. Proces finansjalizacji w gospodarce światowej 39 2.1. Pojęcie oraz istota procesu finansjalizacji w globalnej gospodarce 39 2.2. Przyczyny rozwoju finansjalizacji 43 2.3. Działania spekulacyjne a proces finansjalizacji 45 2.4. Wpływ finansjalizacji na rynek surowcowy 51 2.5. Geneza i przejawy finansjalizacji rynku surowcowego 56 2.6. Analiza porównawcza literatury przedmiotu 60 2.7. Podsumowanie 63 Rozdział 3. Empiryczna analiza inwestycji na rynku surowcowym 65 3.1. Opis próby badawczej 65 3.2. Analiza współzależności cen spot badanych surowców 74 3.3. Charakterystyka struktury i rentowności inwestycji na rynku surowcowym i finansowym 84 3.4. Analiza komparatywna struktury rynku kasowego i terminowego badanych surowców 90 3.5. Podsumowanie 100 Rozdział 4. Finansowe determinanty cen surowców 101 4.1. Krótko- i średniookresowe zjawiska na rynku surowcowym 102 4.2. Badanie zależności przyczynowych między wolumenem obrotów surowcowych kontraktów terminowych futures a ceną spot aktywów 107 4.2.1. Badanie stacjonarności procesów oraz kointegracji 109 4.2.2. Analiza przyczynowości szeregów czasowych 114 4.3. Analiza pozostałych czynników rynku spot i futures – badanie przyczynowości w sensie Grangera 121 4.3.1. Zależności na rynku terminowym futures – relacja cen kontraktów oraz wolumenu obrotów 122 4.3.2. Oddziaływanie kursu USD/EUR na ceny spot analizowanych surowców oraz kontraktów terminowych futures 126 4.4. Funkcja reakcji na impuls – analiza oddziaływania między surowcowym rynkiem terminowym futures a ceną spot 134 4.5. Podsumowanie 138 Zakończenie 145 Bibliografia 149 Spis schematów i tabel 159 Spis wykresów 161