Turystyka na obszarach wyspiarskich wobec światowego kryzysu gospodarczego

Rozwój turystyki na małych obszarach wyspiarskich stał się motorem rozwoju gospodarczego. Sytuacja tych obszarów podczas światowego kryzysu gospodarczego była zróżnicowana. Niektóre z nich, mimo dekoniunktury na rynku turystycznym, odnotowały lepsze wyniki tego sektora niż pozostałe. W monografii wskazano uwarunkowania tego sukcesu, a także model reakcji destynacji turystycznej na kryzys ekonomiczny. Przedstawione wnioski mogą zostać wykorzystane w tworzeniu polityki turystycznej na obszarach zależnych gospodarczo od turystyki i w konsekwencji przyczynić się do zwiększania wpływów z tej dziedziny gospodarki. Monografia jest polecana przedstawicielom nauki, biznesu i administracji zajmującym się turystyką. Wyjaśniając zależności pomiędzy wybranymi zmiennymi determinującymi odporność na sytuacje kryzysowe w obszarze turystyki, Autorka wykorzystała wiele danych statystycznych dostępnych w międzynarodowych bazach, ukazujących nie tylko wielkość ruchu turystycznego, zatrudnienia w przemyśle turystycznym oraz wpływów z tytułu zagranicznej turystyki przyjazdowej, lecz także strukturę rynku turystycznego, stopień jego dywersyfikacji oraz uzależnienie od głównych rynków emisyjnych. Z recenzji dr hab. Teresy Skalskiej Praca ma logiczną strukturę, odpowiednio dobraną metodologię i prezentuje bardzo wysoki poziom naukowy. Z recenzji prof. Tadeusza Siwka (Uniwersytet w Ostrawie) Katarzyna Podhorodecka – adiunkt na Wydziale Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego. Wiedzę i doświadczenie zdobywała także, pracując w Ministerstwie Gospodarki i Ministerstwie Sportu i Turystyki. Zajmuje się badaniami turystyki, w tym sprawami zagospodarowania turystycznego kraju, innowacyjnością oraz klastrami. Prowadziła wykłady na zagranicznych uniwersytetach (m.in.: w Hiszpanii, w Czechach, na Słowacji), odbyła staż dydaktyczny w University of North Florida w Stanach Zjednoczonych. Ma w dorobku 38 publikacji, w tym 15 artykułów naukowych w języku angielskim. Jest redaktorem statystycznym czasopisma naukowego „Miscellanea Geographica – Regional Studies on Development”.

Spis treści Podziękowania 8 Wykaz skrótów 9 1. Wstęp 11 1.1. Cele i hipotezy 15 1.2. Kolejność postępowania badawczego oraz wykorzystane metody 17 1.3. Wykorzystana literatura 18 1.4. Wybór terytoriów wyspiarskich do analizy 19 1.5. Wyspy jako kierunek wyjazdów turystycznych 21 1.6. Podsumowanie 25 2. Światowe kryzysy gospodarcze i ich wpływ na turystykę 27 2.1. Pojęcie kryzysu 27 2.2. Cykle koniunkturalne i kryzysy gospodarcze o zasięgu międzynarodowym 30 2.3. Reagowanie w sytuacjach kryzysowych 38 2.4. Skutki sytuacji kryzysowych dla sektora turystycznego 41 2.4.1. Przegląd sytuacji kryzysowych i ich wpływu na sektor turystyki 42 2.4.2. Wpływ światowego kryzysu gospodarczego na turystykę na świecie 46 2.4.3. Skutki światowego kryzysu gospodarczego dla turystyki 49 2.5. Podsumowanie 50 3. Gospodarka terytoriów wyspiarskich i znaczenie rozwoju turystyki 52 3.1. Modele SITEs, PROFIT-SITE, MIRAB 54 3.1.1. Modele SITEs, i model PROFIT-SITE 54 3.1.2. Model MIRAB 55 3.1.3. Znaczenie modelu MIRAB dla rozwoju sektora turystycznego 59 3.2. Raje podatkowe na terytoriach wyspiarskich 60 3.3. Pozostałe źródła dochodów na terytoriach wyspiarskich 63 3.4. Dominujące znaczenie turystyki dla gospodarki wybranych terytoriów 65 3.4.1. Wpływ turystyki na gospodarkę 66 3.4.2. Badanie wielkości wydatków turystycznych 68 3.4.3. Określanie ekonomicznych efektów turystyki 68 3.4.4. Negatywne konsekwencje stosowania rożnych modeli do szacowania ekonomicznego znaczenia turystyki 70 3.5. Podsumowanie 72 4. Skutki kryzysu gospodarczego dla turystyki na wybranych obszarach wyspiarskich 74 4.1. Analiza sytuacji społeczno-ekonomicznej na wybranych obszarach wyspiarskich 74 4.2. Zróżnicowanie skutków światowego kryzysu gospodarczego dla sektora turystycznego 79 4.2.1. Uzasadnienie wyboru progów relacji wydatków turystycznych do produktu krajowego brutto 81 4.2.2. Zmiany w liczbie turystów i odwiedzających jednodniowych w związku ze światowym kryzysem gospodarczym 81 4.2.3. Wahania w turystyce przyjazdowej a cykl rozwoju miejscowości turystycznej Butlera 88 4.2.4. Zmiany w zatrudnieniu w turystyce w związku ze światowym kryzysem gospodarczym 99 4.2.5. Zmiany w wielkości wydatków turystycznych w związku ze światowym kryzysem gospodarczym na wybranych terytoriach wyspiarskich  107 4.3. Podsumowanie 117 5. Strategie terytoriów wyspiarskich wobec światowego kryzysu gospodarczego  118 5.1. Pojęcie strategii oraz rodzaje dokumentów strategicznych  118 5.2. Charakterystyka dokumentów strategicznych wybranych terytoriów wyspiarskich 125 6. Uwarunkowania zróżnicowania skutków światowego kryzysu gospodarczego dla turystyki na wybranych terytoriach wyspiarskich  132 6.1. Wybór uwarunkowań potencjalnie wpływających na reakcję wybranych obszarów wyspiarskich na światowy kryzys gospodarczy 133 6.2. Analiza statystyczna uwarunkowań związanych z reakcją na światowy kryzys gospodarczy 135 6.2.1. Analiza statystyczna uwarunkowań dotycząca wydatków turystycznych 135 6.2.2. Analiza statystyczna uwarunkowań wpływających na zmiany wielkości zatrudnienia w przemyśle turystycznym 156 6.2.3. Analiza statystyczna uwarunkowań wpływających na zmiany wielkości wydatków turystów zagranicznych 161 6.2.4. Analiza regresji dla czynników warunkujących reakcję na światowy kryzys gospodarczy  166 6.2.5. Wnioski z analizy statystycznej  173 6.3. Podsumowanie  178 7. Studia wybranych przypadków reakcji obszarów wyspiarskich na światowy kryzys gospodarczy  182 7.1. Wpływ światowego kryzysu gospodarczego na gospodarkę turystyczną Seszeli  183 7.1.1. Strategia rozwoju turystyki na Seszelach  187 7.1.2. Wyniki badań eksperckich przeprowadzonych na Seszelach  189 7.2. Znaczenie światowego kryzysu gospodarczego dla gospodarki turystycznej Malty 190 7.2.1. Strategia rozwoju turystyki na Malcie 195 7.2.2. Wyniki badań eksperckich przeprowadzonych w Narodowej Organizacji Turystycznej na Malcie 197 7.3. Wpływ światowego kryzysu gospodarczego na gospodarkę turystyczną Cypru  199 7.3.1. Turystyka na Cyprze 199 7.3.2. Sezonowość ruchu turystycznego na Cyprze 203 7.3.3. Rozwój turystyki na Cyprze 204 7.3.4. Strategia rozwoju turystyki na Cyprze  205 7.3.5. Wyniki badań eksperckich przeprowadzonych na Cyprze 208 7.4. Wpływ światowego kryzysu gospodarczego na gospodarkę turystyczną Saint Vincent i Grenadynów  208 7.4.1. Strategia rozwoju turystyki na Saint Vincent i Grenadynach  212 7.5. Podsumowanie studiów przypadków  214 8. Model reakcji sektora turystycznego obszarów wyspiarskich na kryzys ekonomiczny 217 9. Podsumowanie i wnioski  222 Objaśnienia wybranych pojęć  231 Załączniki 234 Spis literatury 248 Spis tabel 262 Spis rycin  266 Indeks nazwisk  270