Rada gminy jako uczestnik lokalnego współrządzenia

Książka przedstawia sposób funkcjonowania rad gminnych w Anglii, Finlandii, Polsce i Słowenii. Pokazuje wpływ governance na relacje rad (i radnych) z organami wykonawczymi, gminną administracją oraz obywatelami, jak również transformujące się role gminnych organów przedstawicielskich. Podstawę monografii stanowią badania empiryczne – blisko osiemdziesiąt wywiadów pogłębionych – przeprowadzonych przez autorkę z radnymi i ekspertami w każdym z tych państw. Wyniki badań wskazują, że choć organizacja rad jest we wszystkich samorządach zbliżona, lokalni przedstawiciele odmiennie postrzegają zarówno role rad gminnych we współrządzeniu, jak i zachodzące w ich otoczeniu zmiany. Z wielkim zainteresowaniem i satysfakcją zapoznałam się z pracą dr Katarzyny Radzik-Maruszak dotyczącą rad gminnych jako aktorów w lokalnym współrządzeniu. Bez wątpienia autorka poruszyła aktualne i ważne zagadnienie badawcze. (…). Podjęcie badań empirycznych w państwach należących do odmiennych tradycji administracyjnych, o rozmaitej kulturze prawnej, administracyjnej i politycznej, było poważnym wyzwaniem, z którym – o czym jestem głęboko przekonana – Autorka sobie poradziła. z recenzji prof. dr hab. Agnieszki Pawłowskiej Katarzyna Radzik-Maruszak – ukończyła nauki polityczne oraz prawo, adiunkt w Zakładzie Samorządów i Polityki Lokalnej, Wydziału Politologii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Kierownik i wykonawca w projektach finansowanych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Narodowe Centrum Nauki. Wykładowca w Tampere University (Finlandia), Charles University in Prague (Republika Czeska), Technical University of Košice (Słowacja) oraz Faculty of Organisation Studies, Novo Mesto (Słowenia) i School of Advanced Social Studies, Nova Gorica (Słowenia). Autorka kilkudziesięciu publikacji z zakresu samorządu terytorialnego i governance. Jej zainteresowania badawcze obejmują lokalne współrządzenie w ujęciu porównawczym, zagadnienia reprezentacji politycznej oraz partycypacji na poziomie lokalnym.

Spis treści Wstęp 7 Rozdział I Konceptualne podstawy reprezentacji politycznej i współrządzenia 14 1.1. Pojęcie reprezentacji i jego ujęcia w literaturze przedmiotu  14 1.2. Reprezentacja polityczna  22 1.3. Paradoksy i krytyka reprezentacji politycznej 32 1.4. Koncpepcja współrządzenia  37 1.4.1. Geneza i założenia governance 37 1.4.2. Nurty współrządzenia  45 1.4.3. Governance w ujęciu krytycznym  56 1.4.4. Reprezentacja polityczna i współrządzenie – spójne czy rozłączne?  59 Rozdział II Metodologia badań  67 2.1. Kontekst i cel badań  67 2.2. Pytania badawcze i hipotezy pracy  73 2.3. Podejście badawcze. Operacjonalizacja i terytorialno-czasowy zakres badań  77 2.4. Charakterystyka badanych jednostek lokalnych 81 Rozdział III Uwarunkowania funkcjonowania reprezentacji lokalnej w Anglii, Finlandii, Polsce i Słowenii 88 3.1. Modele samorządu terytorialnego  88 3.1.1. Model anglosaski 91 3.1.2. Model północny  95 3.1.3. Model środkowo- i wschodnioeuropejski  99 3.2. Struktura samorządu terytorialnego oraz zadania gmin 104 3.3. Instytucjonalno-prawna pozycja gminnych organów przedstawicielskich 113 3.3.1. Wybory do rad gmin 113 3.3.2. Wewnętrzna organizacja rad gmin 125 3.3.3. Kompetencje rad gmin 145 Rozdział IV Niełatwe współdziałanie – relacje gminnej legislatywy i egzekutywy 153 4.1. Modele organizacji lokalnej egzekutywy 153 4.2. Relacje rady i organu wykonawczego w świetle prawa i opinii radnych 159 4.2.1. Anglia: rada jako partyjny kooperant 161 4.2.2. Finlandia: rada jako notariusz zmiany 170 4.2.3. Polska i Słowenia: rada jako aktor drugoplanowy 177 Rozdział V Cicha kooperacja – relacje rad i administracji gminnej 192 5.1. Modele relacji polityczno-administracyjnych 192 5.2. Współpraca polityków i urzędników na poziomie lokalnym 198 5.3. Gminny aparat administracyjny i jego relacje z radą 203 5.3.1. Anglia, Polska i Słowenia: rada jako kooperant 204 5.3.2. Finlandia: rada jako słabsze ogniwo procesu decyzyjnego 213 Rozdział VI Oficjalne partnerstwo – relacje gminnej reprezentacji i społeczności lokalnych 221 6.1. Idea zaangażowania obywatelskiego na poziomie lokalnym 221 6.2. Podejście do idei lokalnej partycypacji obywatelskiej w Anglii, Finlandii, Polsce i Słowenii 228 6.3. Instrumentarium partycypacyjne stosowane w badanych samorządach 234 6.4. Obszary relacji radnych i obywateli 251 6.4.1. Formy komunikowania się radnych i mieszkańców 251 6.4.2. Radni o wpływie obywateli na proces decyzyjny 257 6.4.3. Radni o pozawyborczych formach aktywności mieszkańców i demokratycznych innowacjach 259 6.4.4. Role rad gminnych w procesie partycypacyjnego współrządzenia 264 Zakończenie 269 Literatura 275 Aneks 304 Spis rycin i tabel 307 Summary 309 Indeks nazwisk 313 Indeks rzeczowy 323