Regionalny model równowagi ogólnej TERM i przykłady jego zastosowania w Polsce

Regionalne modele równowagi ogólnej (Computable General Equilibrium, CGE) tworzą grupę modeli najczęściej obecnie wykorzystywanych w kształtowaniu efektów polityk makroekonomicznych na różnych poziomach agregacji terytorialnej. W celu ich spopularyzowania w Polsce powstała idea przedstawienia polskiej wersji modelu CGE o nazwie TERM (The Enormous Regional Model), obejmującego 16 województw, wraz z przykładami jego różnorodnego zastosowania do oceny wybranych polityk regionalnych i ich efektów w Polsce. Książka poszerza wiedzę dotyczącą budowy i założeń teoretycznych tego rodzaju modeli oraz sposobów interpretacji generowanych przez nie wyników. Jest skierowana zarówno do osób zainteresowanych prowadzeniem własnych badań wykorzystujących regionalne modele CGE, jak i tych, które w swojej pracy zawodowej posługują się rezultatami analiz wykonanych za pomocą tego typu modeli makroekonomicznych. W rozdziale pierwszym Autorzy szczegółowo omawiają założenia metodologiczne modelu TERM oraz proces jego kalibracji i dezagregacji regionalnej. Kolejne części pokazują praktyczne przykłady wykorzystania modelu TERM do oceny efektów różnych polityk makroekonomicznych w Polsce. Rozdział drugi zawiera analizę efektów wspierania obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania w ramach wspólnej polityki rolnej w Polsce, przeprowadzoną na podstawie statycznej wersji modelu. W rozdziale trzecim oceniono wpływ inwestycji w działalność B+R na rozwój gospodarczy Polski i poszczególnych województw. Rozdział czwarty zawiera szczegółową analizę efektywności wsparcia w ramach instrumentów zwrotnych Unii Europejskiej na terenie województwa wielkopolskiego przy użyciu dynamicznej wersji modelu TERM. The goal of this book is to introduce Polish readers to methodological details related to the construction of regional computable general equilibrium (CGE) models. Here, we use as an example Polish version of TERM (The Enormous Regional Model) calibrated for 16 voivodships. Currently, regional computable general equilibrium models are among the models most often used in evaluating the effects of macroeconomic policies at different levels of territorial aggregation. In order to popularize such models in Poland, we present the methodology of TERM model and examples of its application to analyze different kinds of policies and their regional impacts in Poland. The book should increase knowledge about construction, theoretical foundations and methods for interpreting the results of such models. Currently, relatively few specialists in Poland have such knowledge. Hence, this book is recommended for both economists, interested in conducting their own research based on regional CGE models, and practitioners who use in their work results of analyses relying on this kind of macroeconomic models. The structure of the book is as follows. In Chapter 1 we thoroughly discuss TERM methodological framework, calibration and regional disaggregation process. Following chapters present examples of applying TERM in analysis of the effects of different macroeconomic policies in Poland. Chapter 2 shows the consequences of Less Favored Area support within the Common Agricultural Policy in Poland, based on the static version of the model. Chapter 3 concentrates on assessment of the impact of R&D investment on economic development at national and regional level in Poland. Finally, Chapter 4 covers an analysis of effectiveness of support received from the European Union revolving financial instruments in Wielkopolska voivodeship. The analysis is conducted using dynamic version of TERM model.

Wstęp 7 Rozdział 1. Model TERM – założenia metodologiczne i proces dezagregacji regionalnej 15 1.1. Główne założenia metodologiczne modelu TERM 15 1.2. Kalibracja i dezagregacja regionalna modelu TERM 28 1.3. Wersje statyczna i dynamiczna 34 Rozdział 2. Ocena skutków wspierania obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania w ramach wspólnej polityki rolnej w Polsce 39 2.1. Wsparcie dla ONW w Polsce 40 2.2. Założenia metodologiczne i źródła danych statystycznych 45 2.2.1. Źródła danych 45 2.2.2. Modelowanie wsparcia dla ONW 48 2.2.3. Koncepcja symulacji: domknięcie modelu (closure) i modelowane zmienne egzogeniczne 53 2.3. Krajowe, sektorowe i regionalne skutki wspierania ONW 56 2.3.1. Makroekonomiczne skutki wspierania ONW w ujęciu krajowym 56 2.3.2. Wpływ wsparcia dla ONW na sytuację sektorów na szczeblu krajowym 60 2.3.3. Wpływ wsparcia dla ONW na gospodarkę poszczególnych regionów Polski 62 2.4. Podsumowanie 67 Rozdział 3. Ocena wpływu inwestycji w działalność B+R na rozwój gospodarczy Polski i województw 71 3.1. Polityka badawczo-rozwojowa Unii Europejskiej 72 3.1.1. Sytuacja w zakresie działalności badawczo-rozwojowej w Polsce 74 3.1.2. Podejścia do analizowania działalności badawczo-rozwojowej 78 3.2. Modelowanie B+R w dynamicznej wersji modelu TERM dla Polski 82 3.2.1. Modelowanie nakładów na działalność badawczo-rozwojową w modelu 82 3.2.2. Modelowanie B+R w modelu TERM 84 3.2.3. Scenariusze 86 3.3. Wyniki 87 3.4. Wnioski 91 Rozdział 4. Ocena efektywności wsparcia w ramach inicjatyw JEREMIE i JESSICA na terenie województwa wielkopolskiego 93 4.1. Wsparcie w ramach inicjatyw JEREMIE i JESSICA w Polsce 94 4.1.1. JEREMIE 94 4.1.2. JESSICA 102 4.2. Założenia metodologiczne i źródła danych statystycznych 104 4.3. Wyniki 109 4.4. Podsumowanie 121 Bibliografia 123 Spis rysunków 137 Spis tabel 139