Wpływ specjalnych stref ekonomicznych na gospodarkę i społeczeństwo

Monografia jest efektem kilkuletnich badań realizowanych w ramach grantu Narodowego Centrum Nauki. Zawiera ona wyniki analiz wykonanych na podstawie danych empirycznych pozyskanych w procesie badawczym. Książka przedstawia argumenty pozwalające zająć obiektywne stanowisko w sprawie wykorzystania specjalnych stref ekonomicznych jako narzędzia polityki gospodarczej. W szczególności w publikacji Czytelnik znajdzie odpowiedzi na pytania: • Co to jest efektywność Specjalnych Stref Ekonomicznych? • Jaki wpływ na efektywność SSE mają czynniki makroekonomiczne charakteryzujące poziom uprzemysłowienia danego regionu kraju? • Jaki wpływ miał poziom rozwoju gospodarczego regionów dla wybór lokalizacji inwestycji w SSE? • Jakie znaczenie mają ulgi podatkowe dla inwestujących w SSE? • Jakie było wykorzystanie ulg podatkowych przez przedsiębiorstwa działające w SSE? • Jak oddziałują inwestycje w SSE na spadek bezrobocia w otoczeniu lokalnym? • Jakie jest znaczenie stref ekonomicznych w rozwoju regionów peryferyjnych? Autorzy udostępniają wyniki badań, na podstawie których prowadzą wnioskowanie. Ponadto w opracowaniu zamieszczono projekcje finansowe pozwalające w sposób empiryczny zweryfikować wpływ specjalnych stref ekonomicznych zarówno na gospodarkę Polski, jak i na rozwój regionów. Wykonane badania statystyczne dostarczają istotnej wiedzy na temat realnego oddziaływania inwestycji w SSE na spadek bezrobocia, wzrost przedsiębiorczości oraz aktywność samorządów terytorialnych w zakresie przyciągania nowych inwestorów.

Wprowadzenie 7 Rozdział I. Specjalne strefy ekonomiczne w gospodarce światowej 11 1.1. Historia funkcjonowania SSE na świecie 11 1.2. Zachęty dla inwestorów stosowane w SSE w wybranych krajach 16 1.3. Znaczenie specjalnych stref ekonomicznych w stymulowaniu rozwoju gospodarczego wybranych krajów 19 1.3.1. Kraje Dalekiego Wschodu 19 1.3.2. Kraje Afrykańskie 34 1.3.3. Ameryka Północna i Południowa 39 1.4. Podsumowanie 54 Rozdział II. Uwarunkowania funkcjonowania SSE w Polsce w latach 1997–2012 55 2.1. Charakterystyka specjalnych stref ekonomicznych 61 2.1.1. Lokalizacja specjalnych stref ekonomicznych w Polsce 62 2.1.2. Nakłady inwestycyjne w specjalnych strefach ekonomicznych 68 2.1.3. Zatrudnienie na obszarze specjalnych stref ekonomicznych 69 2.2. Przedsiębiorstwa inwestujące w polskich specjalnych strefach ekonomicznych 76 2.3. Pomoc publiczna w specjalnych strefach ekonomicznych 79 2.4. Podsumowanie 95 Rozdział III. Efektywność specjalnych stref ekonomicznych 97 3.1. Model enklaw Petera Warra 97 3.2. Model enklaw w warunkach polskiej gospodarki 108 3.3. Efektywność SSE dla jednostek samorządu terytorialnego 123 3.3.1. Analiza efektywności oddziaływania SSE na poziomie województwa 123 3.3.2. Analiza efektywności oddziaływania SSE na poziomie powiatu 127 3.3.3. Analiza efektywności oddziaływania SSE na poziomie gminy 128 3.3.4. Analiza efektywności funkcjonowania poszczególnych SSE 129 3.4. Analiza efektywności w strukturze specjalnych stref ekonomicznych 133 3.5. Podsumowanie 136 Rozdział IV. Znaczenie inwestycji w SSE dla państwa – wyniki badań ankietowych 137 4.1. Metodyka przeprowadzonych badań 137 4.2. Atrakcyjność inwestycyjna regionów strefowych w opinii inwestorów oraz samorządów lokalnych 139 4.3. Znaczenie pomocy publicznej w rozwoju regionów 147 4.4. Podsumowanie 156 Rozdział V. Specjalne strefy ekonomiczne w rozwoju regionalnym 157 5.1. Wpływ SSE na rozwój regionu na przykładzie województwa łódzkiego 157 5.2. Oddziaływanie regionalne SSE na terenach słabo rozwiniętych – na przykładzie województw Polski Wschodniej 169 5.3. Społeczna odpowiedzialność biznesu w polskich SSE 175 5.4. Podsumowanie 186 Zakończenie 187 Bibliografia 191 Spis tabel 199 Spis rysunków 203 Załącznik 1 205 Załącznik 2 220 Załącznik 3 221