Rozstrzyganie wątpliwości na korzyść podatnika. Zasada prawa podatkowego

"Praca nie tylko wypełnia lukę w polskiej literaturze dotyczącej systemu prawa podatkowego, ale jest oryginalną próbą krystalizacji jednego z ogólnych założeń, jakie powinno przyświecać interpretacji prawa podatkowego. (...) Należy podkreślić, że potrzebę eksponowania zasady in dubio pro tributario autor wspiera nie tylko argumentacją wziętą z obserwacji funkcjonowania systemu podatkowego (tj. stanu prawa podatkowego i obserwacji praktyki orzeczniczej) w Polsce, ale ustalił, że zasadę tę można postrzegać - o czym była już mowa - jako konsekwencję quasi-logiczną norm konstytucyjnych. Te dwa nurty argumentacji dają efekt synergii. Powoduje to, że pracę czyta się z zainteresowaniem, a wartościowa warstwa merytoryczna dobrze koresponduje z dojrzałą i przyjazną formą opracowania." Prof. dr hab. Bogumił Brzeziński "Praca ta - jako pierwsze monografi czne opracowanie bardzo ważnego, ale również kontrowersyjnego zagadnienia realizacji w prawie podatkowym zasady in dubio pro tributario będzie niewątpliwie przedmiotem szerokiej dyskusji w polskiej doktrynie prawa podatkowego." Prof. dr hab. Ryszard Mastalski "Sumując, należy stwierdzić, iż rozprawa habilitacyjna dr. Adama Mariańskiego, ze względu na przemyślaną, ciekawą i wyrazistą koncepcję, która została konsekwentnie zrealizowana stanowi ważną pozycję monografi czną z dziedziny prawa podatkowego. Autor jest bez wątpienia znakomitym znawcą tej gałęzi prawa." Prof. dr hab. Włodzimierz Nykiel

Wykaz ważniejszych skrótów 7 Wstęp 9 Rozdział 1 Prawo podatkowe jako odrębna gałąź prawa 13 1.1. System prawa 13 1.2. Prawo finansowe a przesłanki wyodrębnienia prawa podatkowego jako gałęzi prawa 15 1.3. Ingerencja norm prawa podatkowego w prawa obywatela 20 1.4. Ochrona praw podatnika we współczesnym świecie - główne tendencje 25 1.5. Wnioski - wyodrębnienie prawa podatkowego a potrzeba ustanowienia zasad chroniących prawa podatnika 40 Rozdział 2 Zasada prawna - pojęcie oraz znaczenie w wybranych gałęziach prawa 43 2.1. Pojęcie zasady prawnej 43 2.2. Zasady w wybranych gałęziach prawa publicznego 48 2.3. Zasady prawa podatkowego 53 2.4. Wnioski - znaczenie zasad ogólnych prawa podatkowego 66 Rozdział 3 Zasada in dubio pro tributario w prawie podatkowym 71 3.1. Stanowienie prawa podatkowego - analiza problemów 71 3.2. Stosowanie prawa podatkowego 83 3.3. Podstawy i cele zasady in dubio pro tributario w prawie podatkowym 93 3.4. Wnioski - stan prawa podatkowego a cele zasady in dubio pro tributario 102 Rozdział 4 Zasady postępowania podatkowego a zasada in dubio pro tributario 105 4.1. Zasady ogólne postępowania podatkowego (administracyjnego) 105 4.2. Ciężar dowodu w postępowaniu podatkowym 129 4.3. Zasada swobodnej oceny dowodów w postępowaniu podatkowym 154 4.4. Rozstrzyganie wątpliwości w procesie gromadzenia i rozpatrywania (oceny) materiału dowodowego 173 4.5. Wnioski - rola zasady in dubio pro tributario w postępowaniu podatkowym 190 Rozdział 5 Wykładnia prawa podatkowego a zasada in dubio pro tributario 193 5.1. Rodzaje wykładni prawa a wykładnia prawa podatkowego 193 5.2. Analogia w prawie podatkowym 214 5.3. Wykładnia przepisów szczególnych prawa podatkowego 223 5.4. Rozstrzyganie wątpliwości w procesie wykładni prawa podatkowego 238 5.5. Wnioski - rola zasady in dubio pro tributario w procesie wykładni prawa 248 Rozdział 6 Znaczenie zasady in dubio pro tributario w polskim prawie podatkowym - wnioski de lege ferenda 251 6.1. Ocena obowiązującego stanu prawnego i praktyki jego stosowania 251 6.2. Ustanowienie explicite zasady in dubio pro tributario w ogólnym prawie podatkowym - potrzeba, postać oraz zakres 255 Zakończenie 269 Bibliografia 273