MERITUM Rachunkowość. Rachunkowość i sprawozdawczość finansowa

MERITUM Rachunkowość. Rachunkowość i sprawozdawczość finansowa stanowi swoisty i wyjątkowy przewodnik metodyczny po codziennych problemach z dziedziny rachunkowości. Większość prezentowanych zagadnień ujmowana jest w szerokim kontekście interpretacyjnym, wychodzącym poza przepisy ustawy o rachunkowości, a ich celem jest pomoc i wsparcie procesu podejmowania prawidłowych i racjonalnych decyzji ekonomicznych. Omówiono wszystkie zmiany, jakie miały miejsce od ostatniego wydania, w tym dużą nowelę z 2015 r. Publikacja w porównaniu z innymi dostępnymi na rynku jest nietypowa za względu na zakres tematyczny, sposób ujęcia treści i zastosowane podejście. Jedną z jej charakterystycznych cech jest potraktowanie tradycyjnej ewidencji księgowej w postaci kont księgowych jako drugorzędnego elementu systemu rachunkowości. Za pierwszorzędną uznano sprawozdawczość finansową. Autorzy - w znakomitej większości pracownicy naukowo-dydaktycznymi Katedry Rachunkowości Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Łódzkiego - prezentują te zagadnienia w sposób warsztatowy i koncentrują się na takiej ich prezentacji, aby była przydatna i zrozumiała w tworzeniu systemu rachunkowości. Wszystkie skutki finansowe omawianych transakcji i założeń gospodarczych przedstawione zostały bezpośrednio na tle poszczególnych pozycji sprawozdań finansowych - ten sposób ujęcia i zastosowane podejście czyni publikację wyjątkową na rynku. Odrębne miejsce w publikacji zajmuje omówienie zagadnień szczególnych w rachunkowości, np. leasing, kontrakty długoterminowe, transakcje pochodne i zabezpieczające, łączenie się spółek. Przedstawione interpretacje i rozwiązania szczegółowe bazują na regulacjach międzynarodowych (Międzynarodowych Standardach Sprawozdawczości Finansowej) oraz prezentowane są w oparciu o założenia teorii rachunkowości. Korzystanie z publikacji oraz szybkie znalezienie potrzebnych informacji jest możliwe dzięki specjalnym zabiegom edytorskim, np. podział treści na zwięzłe fragmenty, zamieszczone na marginesach numery, które wskazują na ważne pojęcie wraz z jego wyjaśnieniem, wewnętrzne odesłania w tekście, liczne wyraźnie wyodrębnione przykłady, schematy, tablice, szczegółowy indeks rzeczowy, itp. Adresaci: Publikacja jest przeznaczona dla menedżerów finansowych, księgowych, analityków sprawozdań finansowych, osób odpowiedzialnych za rachunkowość w podmiotach, którym zależy na generowaniu wysokiej jakości sprawozdań finansowych, przedsiębiorstw prowadzących księgi rachunkowe na podstawie ustawy o rachunkowości.

Od Autorów 11 Od Redakcji 15 Wykaz skrótów 17 CZĘŚĆ I. ZAGADNIENIA OGÓLNE 19 Rozdział I. Istota rachunkowości 21 1. Definicje, zadania i funkcje rachunkowości 22 2. Informacje generowane przez system rachunkowości i ich użytkownicy 29 3. Rachunkowość finansowa a rachunkowość zarządcza 35 4. Sprawozdania finansowe 40 Rozdział II. Podstawowe kategorie pomiaru w rachunkowości 55 1. Pomiar rzeczywistości gospodarczej jako nadrzędny cel systemu rachunkowości 56 2. Kategorie pomiaru sytuacji finansowej 60 3. Kategorie pomiaru rentowności (dokonań) 72 Rozdział III. Założenia fundamentalne i nadrzędne zasady rachunkowości 88 1. Zasady rachunkowości i ich klasyfikacja 84 2. Fundamentalne zasady (założenia) rachunkowości 85 3. Zasady nadrzędne rachunkowości 91 4. Cechy jakościowe informacji finansowej 105 Rozdział IV. Regulacje rachunkowości w warunkach globalizacji 113 1. Istota i źródła regulacji rachunkowości 114 2. Wpływ otoczenia na kształt systemów rachunkowości 116 3. Cele harmonizacji rachunkowości w dobie globalizacji 119 4. Instytucjonalizacja procesu harmonizacji rachunkowości 123 5. Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej jako źródło globalnych zasad rachunkowości 131 6. Regulacje rachunkowości w Polsce 138 Rozdział V. Prawo bilansowe a prawo podatkowe w Polsce 145 1. Ustawa o rachunkowości jako fundament polskiego prawa bilansowego 147 2. Rachunkowość a podatki 211 3. Podatek dochodowy jako szczególny element kształtowania relacji między prawem bilansowym i prawem podatkowym 216 4. Regulacje podatku dochodowego od osób prawnych a prawo bilansowe w Polsce 229 5. Wynik finansowy a dochód - przyczyny i rodzaje rozbieżności w polskich warunkach 237 CZĘŚĆ II. WYCENA BILANSOWA ORAZ POMIAR PRZYCHODÓW I KOSZTÓW 253 Rozdział VI. Ogólne zasady wyceny bilansowej oraz pomiaru przychodów i kosztów 255 1. Aktywa, zobowiązania i kapitał własny a przychody i koszty 256 2. Ogólne zasady pomiaru aktywów i pasywów oraz przychodów i kosztów 268 3. Podatek dochodowy odroczony jako typowa kategoria wyceny bilansowej i ustalania wyniku finansowego 307 Rozdział VII. Szczegółowe zasady wyceny typowych pozycji bilansowych 315 1. Materiały 319 2. Produkty 350 3. Towary 390 4. Środki trwałe 404 5. Wartości niematerialne i prawne 445 6. Inwestycje 465 7. Instrumenty finansowe a aktywa i zobowiązania finansowe 499 8. Rozrachunki 550 9. Rozliczenia międzyokresowe 587 10. Rezerwy 604 Rozdział VIII. Szczegółowe zasady pomiaru kapitału własnego i wyniku finansowego 657 1. Kapitał własny 658 2. Ustalanie wyniku finansowego 681 3. Wynik całościowy 738 Rozdział IX. Szczegółowe zasady pomiaru i prezentacji podatku dochodowego 747 1. Istota podatku dochodowego odroczonego i jego miejsce w systemie rachunkowości 749 2. Podejścia, koncepcje i metody ustalania podatku dochodowego odroczonego 758 3. Wartość podatkowa aktywów i zobowiązań a ich wartość bilansowa 773 4. Zasady wyceny aktywów i rezerw z tytułu podatku dochodowego odroczonego 781 5. Zasady ustalania kosztów i przychodów z tytułu podatku dochodowego odroczonego i ich klasyfikacja 788 804 6. Podsumowanie - przykład całościowy 804 CZĘŚĆ III. ZASADY WYCENY BILANSOWEJ I USTALANIA WYNIKU FINANSOWEGO W SZCZEGÓLNYCH TRANSAKCJACH 813 Rozdział X. Transakcje pochodne i zabezpieczenia 815 1. Instrumenty pochodne 816 2. Wbudowane instrumenty pochodne 841 3. Rachunkowość transakcji zabezpieczających 852 4. Podatkowe aspekty instrumentów finansowych 875 5. Informacje ujawniane w sprawozdaniu finansowym 879 Rozdział XI. Kontrakty długoterminowe 883 1. Definicja kontraktu długoterminowego 884 2. Rodzaje kontraktów długoterminowych 887 3. Zasady ustalania przychodów i kosztów niezakończonych kontraktów długoterminowych 897 4. Wpływ metod rozliczania kontraktów długoterminowych niezakończonych na dzień bilansowy - przykład całościowy 909 5. Aspekt podatkowy ustalania przychodów i kosztów niezakończonych kontraktów długoterminowych na dzień bilansowy 928 Rozdział XII. Łączenie się spółek 949 1. Wprowadzenie 951 2. Zasada rozliczania łączenia się spółek metodą nabycia 959 3. Zasada rozliczania połączenia metodą łączenia udziałów 980 Rozdział XIII. Ceny transferowe 985 1. Istota i rodzaje cen transferowych 986 2. Wpływ cen transferowych na wynik i sytuację finansową jednostki 988 3. Zasady prezentacji informacji o cenach transferowych 990 4. Skutki podatkowe cen transferowych 991 5. Czynniki determinujące poziom cen transferowych 994 Rozdział XIV. Umowy leasingu, najmu i dzierżawy 1001 1. Pojęcie umów leasingu, najmu i dzierżawy - najważniejsze definicje 1002 2. Leasing operacyjny, a leasing finansowy - klasyfikacja dla celów bilansowych i podatkowych 1006 3. Leasing operacyjny - ujęcie w księgach rachunkowych 1012 4. Leasing finansowy - ujęcie w księgach rachunkowych 1018 5. Leasing zwrotny - ujęcie w księgach rachunkowych 1027 6. Najem i dzierżawa 1029 CZĘŚĆ IV. JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE - ZASADY SPORZĄDZANIA 1039 Rozdział XV. Polityka rachunkowości jako narzędzie kształtowania sprawozdania finansowego 1041 1. Definicja i zakres polityki rachunkowości 1042 2. Polityka rachunkowości w świetle polskiego prawa bilansowego 1056 3. Zmiany polityki rachunkowości i ich wpływ na sprawozdania finansowe 1065 Rozdział XVI. Podstawowe składniki sprawozdania finansowego - bilans oraz rachunek zysków i strat 1085 1. Wprowadzenie 1086 2. Bilans jako źródło informacji o sytuacji finansowej jednostki 1094 3. Rachunek zysków i strat jako źródło informacji o dokonaniach jednostki 1119 Rozdział XVII. Rachunek przepływów pieniężnych jako źródło informacji o zmianie sytuacji finansowej jednostki 1133 1. Wprowadzenie 1135 2. Ogólne zasady sporządzania rachunku przepływów pieniężnych 1143 3. Szczegółowy układ pozycji rachunku przepływów pieniężnych i zasady ustalania ich wartości 1161 4. Regulacje polskie a MSSF 1180 5. Rachunek przepływów pieniężnych - analiza przypadku 1188 Rozdział XVIII. Pozostałe składniki jednostkowego sprawozdania finansowego 1209 1. Informacja dodatkowa 1210 2. Zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym 1241 3. Sprawozdanie z działalności jednostki 1245 CZĘŚĆ V. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIA FINANSOWE GRUPY KAPITAŁOWEJ - ZASADY SPORZĄDZANIA 1249 Rozdział XIX. Zagadnienia ogólne 1251 1. Wprowadzenie 1253 2. Konsolidacja w kontekście przepisów prawa 1254 3. Terminologia wykorzystywana w procesie konsolidacji 1254 4. Zagadnienia formalne przy sporządzaniu skonsolidowanych sprawozdań finansowych 1260 5. Wyłączenia i zwolnienia z obowiązku sporządzenia skonsolidowanych sprawozdań finansowych 1268 6. Regulacje ustawy o rachunkowości a międzynarodowe standardy 1271 7. Metody konsolidowania danych finansowych jednostek podporządkowanych 1275 8. Pojęcie sprawowania kontroli w grupie i określenie jednostek powiązanych 1276 9. Wycena składników aktywów i pasywów jednostek podporządkowanych według koncepcji wartości godziwej 1279 Rozdział XX. Zasady stosowania metody pełnej 1281 1. Ogólne zasady stosowania metody pełnej 1282 2. Etapy konsolidacji metodą pełną 1282 Rozdział XXI. Zasady stosowania metody proporcjonalnej 1303 1. Możliwości zastosowania metody proporcjonalnej 1304 2. Analiza metody proporcjonalnej 1304 1307 Rozdział XXII. Zasady stosowania metody praw własności 1307 1308 1. Okoliczności zastosowania metody praw własności 1308 1309 2. Analiza metody praw własności 1309 Załącznik. Sprawozdanie finansowe w świetle międzynarodowych regulacji rachunkowości - wybrane zagadnienia 1315 1. Dyrektywy Unii Europejskiej 1318 2. Międzynarodowe regulacje rachunkowości a sprawozdanie finansowe 1331 3. Sprawozdanie zarządu - propozycja IASB 1405 4. Wybrane zmiany polskiego prawa bilansowego w zakresie zasad sporządzania sprawozdania finansowego i sprawozdania z działalności 1417 5. Zintegrowana sprawozdawczość 1435 Indeks rzeczowy 1453