Wpływ procesów globalizacyjnych na kondycję rynku pracy w wybranych państwach UE

Prezentowane opracowanie jest głosem w szeroko prowadzonej dyskusji na temat wpływu procesów globalizacyjnych na kształtowanie się rynku pracy. Tytułowa kondycja rynku pracy oznacza relacje pomiędzy pracownikami i pracodawcami, poziom zatrudnienia i bezrobocia. Rynku pracy rozumianego w szerokim sensie i postrzeganego zarówno ze strony podażowej, jak i popytowej. Ważni są wszyscy uczestnicy tego rynku – pracodawcy i pracownicy oraz w równym stopniu konsumenci wytworzonych dóbr. Istotna jest również dynamika zmian rynku pracy i fakt, czy w dobie powszechnej informatyzacji jest on w stanie nadążyć za skutkami globalizacji widocznymi w innych dziedzinach życia. Echem zmian postaw uczestników rynku pracy, w pewnym sensie wymuszonym, jest zmiana jego struktury i zanik równowagi pomiędzy trzema jego podstawowymi sektorami. Nie bez znaczenia jest wpływ procesów zewnętrznych, a w szczególności procesów demograficznych na jego ogólną kondycję i dynamikę zmian charakteryzujących go procesów czy parametrów. Monografia składa się z czterech części – czterech rozdziałów, stanowiących niezależne opracowania autorów, mogące być podstawą dalszych badań i rozważań naukowych, ale spójnych tematycznie i w głównym nurcie związanych z zagadnieniem wpływu procesów globalizacyjnych na kondycję rynku pracy.

Wstęp 7 Rozdział 1 Procesy depopulacyjne i demograficzne uwarunkowania rynku pracy w krajach Europy Centralnej i Wschodniej 11 1.1. Wprowadzenie 11 1.2. Rozwój liczebny ludności 12 1.3. Ruch naturalny ludności, umieralność ogółem i umieralność niemowląt 15 1.4. Typy demograficzne ludności i kierunki zmian zaludnienia 21 1.5. Struktura ludności według grup wieku 23 1.6. Trendy potencjalnych zasobów siły roboczej, ich starzenie się i przewidywane zmiany 27 1.7. Podobieństwo krajów ze względu na potencjał demograficzny 36 1.8. Wnioski 39 Literatura 41 Rozdział 2 Globalizacja a zmiany na rynku pracy UE-28 – wybrane problemy 42 2.1. Wprowadzenie 42 2.2. Globalizacja a rynek pracy 43 2.3. Dynamika zatrudnienia w UE-28 w latach 2000-2013 48 2.4. Zmiany bezrobocia w UE-28 w latach 2000-2013 53 2.5. Od gospodarki industrialnej do postindustrialnej – przemiany struktur zatrudnienia 57 2.6. Reindustrializacja – rozwój przemysłów high-tech 60 2.7. Zatrudnienie w usługach wiedzochłonnych w UE-28 w latach 2000-2013 63 2.8. Zjawisko delokalizacji w gospodarkach UE-28 67 2.9. Podsumowanie 72 Literatura 74 Rozdział 3 Globalizacja, serwicyzacja i zmiana modelu konsumpcji a współczesny rynek pracy 77 3.1. Uwagi wstępne 77 3.2. Procesy globalizacyjne i ich skutki 79 3.3. Aktywność zawodowa i poziom zatrudnienia 80 3.4. Wskaźnik zatrudnienia według wykształcenia i wieku 82 3.5. Dynamika zmian poziomu zatrudnienia według branż 85 3.6. Problemy bezrobocia a współczesny rynek pracy 88 3.7. Czas trwania bezrobocia jako element destabilizacji rynku pracy 96 3.8. Postanowienia Strategii Lizbońskiej a realny rynek pracy UE 98 3.9. Podsumowanie 106 Literatura 107 Rozdział 4 Rynek pracy w warunkach oddziaływania sił globalizacyjnych 109 4.1. Wprowadzenie 109 4.2. Relacje pomiędzy globalizacją i wybranymi zmiennymi makroekonomicznymi – ujęcie teoretyczne 109 4.3. Uwarunkowania gospodarcze procesu włączenia się polskiej gospodarki w nurt globalizacji – faza tworzenia podstaw gospodarki rynkowej 112 4.4. Globalizacja i jej mechanizmy sprawcze – wybrane zagadnienia 113 4.5. Dynamika i struktura przeobrażeń zatrudnienia w Polsce – procesy dostosowawcze w okresie przyspieszenia tendencji globalizacyjnych 119 4.6. Liberalizacja stosunków pomiędzy pracodawcami i pracobiorcami 122 4.7. Emigracja zagraniczna Polaków i jej relacje z macierzystym rynkiem pracy 126 4.8. Podsumowanie 129 Literatura 130