Imperia wiedzy. Edukacja i nauka jako czynniki siły państw na arenie międzynarodowej

Anna Wojciuk odpowiada na pytanie, w jaki sposób edukacja i nauka budują dziś siłę państw, a także analizuje zmiany ładu międzynarodowego, które prowadzą do narodzin tytułowych imperiów wiedzy. Praca zawiera wiele przykładów historycznych i współczesnych, ilustrujących rozmaite strategie, które przyniosły państwom sukces, a także pokazuje przykłady krajów, które zaniedbawszy te dziedziny, straciły we wszystkich wymiarach. Imperia wiedzy... to praca dla każdego, kogo ciekawi strategiczne myślenie o państwie w XXI wieku. Powstała praca bardzo ambitna, erudycyjna, dobrze osadzona teoretycznie, poparta licznymi analizami empirycznymi. A nade wszystko praca, która podejmuje temat w polskiej literaturze praktycznie nieobecny, a i w literaturze światowej obecny słabo. (...) Przede wszystkim jest to jednak praca z tezą. I to właśnie uważam za jej największą wartość. Prof. dr hab. Andrzej Rychard Znakomita praca analizująca nowe czynniki siły państwa w skali globalnej. Oryginalne dzieło łączące najnowsze teorie globalnej ekonomii politycznej ze starannością empirycznej analizy. Lektura obowiązkowa dla pragnących zrozumieć wyłaniający się nowy ład globalny. Prof. UEK dr hab. Aleksander Surdej Dr Anna Wojciuk pracuje w Zakładzie Studiów Strategicznych w Instytucie Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego. Zajmuje się teorią stosunków międzynarodowych oraz polityką w dziedzinie edukacji i nauki. Visiting fellow na Uniwersytecie Harvarda oraz na Columbia University w Nowym Jorku (2008/09), laureatka konkursu MNiSzW o stypendia dla młodych, wybitnych naukowców (2014).

Wstęp 7 1. Historia i model teoretyczny 15 1.1. Od średniowiecza do industrializacji 15 1.2. Model teoretyczny 26 2. Rola edukacji i nauki w procesie państwotwórczym 37 2.1. Edukacja w procesach państwotwórczych. Idee polityczne i teorie społeczne 41 2.2. Dzieje państwowych systemów edukacyjnych. Od reformacji do nowoczesności 51 2.3. Przykłady wykorzystania edukacji i nauki w procesach państwotwórczych 71 2.4. Podsumowanie 95 3. Kapitał ludzki i wiedza z perspektywy teorii ekonomicznych 103 3.1. Kapitał ludzki i postęp technologiczny a wzrost gospodarczy 105 3.2. Kontrowersje wokół rekomendacji dla polityki państwa w dziedzinie edukacji i nauki. Rynek i państwo 114 3.3. Krajowe systemy innowacji i przewagi konkurencyjne 122 3.4. Zróżnicowanie sposobów organizacji kształcenia według typów gospodarek 140 3.5. Wiedza w epoce trzeciej rewolucji przemysłowej 142 3.6. Edukacja i wiedza a globalne łańcuchy wartości 148 3.7. Krytycy urynkowienia wiedzy i umiejętności 152 3.8. Podsumowanie 156 4. Międzynarodowy bilans sił i strategie państw 160 4.1. Międzynarodowy bilans sił w dziedzinie edukacji i nauki 161 4.2. Studia przypadków. Polityka wybranych państw w zakresie edukacji, nauki i innowacji 189 4.3. Podsumowanie 219 5. Czynniki strukturalne: governance. Instytucje, normy, reżimy transnarodowe 226 5.1. Reżimy transnarodowe jako poziom governance 228 5.2. Rola międzykrajowych porównań: rządzenie poprzez dane (governance by numbers) 236 5.3. Badanie PISA jako przykład reżimu transnarodowego 240 5.4. Badanie PISA a polityka państw 245 5.5. Podsumowanie 260 Zakończenie 264 Bibliografia 269 Indeks nazwisk 288