Rachunek kosztów dla inżynierów

Podręcznik stanowi kompendium wiedzy z zakresu teorii i praktyki rachunku kosztów dla inżynierów. Umiejętność określania kosztów własnych produkcji jest podstawowym czynnikiem podejmowania decyzji w przedsiębiorstwach. Koszty są kreowane już w pierwszej fazie produkcji, czyli od złożenia zamówienia, projektowania produktu, przez wytwarzanie, utrzymanie ruchu, do odbioru produktu przez klienta i skończenie okresu gwarancyjnego. Warunkiem dokładnego określania kosztów produkcji jest, oprócz znajomości ekonomicznych parametrów funkcjonowania przedsiębiorstwa, znajomość technicznych uwarunkowań produkcyjnych oraz informatycznych systemów wspomagania projektowania i zarządzania pracami w technicznym przygotowaniu produkcji oraz harmonogramowania zadań produkcyjnych. Cykl podręczników akademickich dla kierunku zarządzanie i inżynieria produkcji jest pierwszym w Polsce kompendium wiedzy dla studentów w zakresie treści kierunkowych określonych w standardach kształcenia. Poszczególne podręczniki obejmują całościowe wykłady wraz z przykładami, ćwiczeniami i pytaniami kontrolnymi. Trudu przygotowania cyklu podręczników podjęło się 42 profesorów i 20 doktorów wykładających na kierunku „zarządzanie i inżynieria produkcji” z 24 uczelni akademickich.

Rozdział 1. Wprowadzenie 1.1. Istota rachunkowości w przedsiębiorstwie 1.2. Ile „to” będzie kosztowało? 1.3. Rachunkowość zarządcza 1.4. Rachunkowość finansowa 1.5. Koszty produkcji w kontekście ich kształtowania — inżynieria kosztów 1.6. Rachunki kosztów: systematyczny i problemowy Pytania kontrolne Rozdział 2. Strukturalizacja kosztów 2.1. Istota kosztu 2.1. Czy wydatki są kosztem? 2.3. Jak mają się nakłady do kosztów? 2.4. Kryteria i podział kosztów w rachunku systematycznym 2.5. Kryteria i podział kosztów w rachunkach problemowych i planowaniu 2.6. Wzorce zachowania się kosztów 2.7. Przykłady Pytania kontrolne Zadania Rozdział 3. Zróżnicowane modele rachunku kosztów 3.1. Pojęcie i klasyfikacja systemów rachunku kosztów 3.1.1. Ewolucja i zakres rachunku kosztów 3.1.2. Podział systemów rachunku kosztów 3.1.3. Rachunek kosztów rzeczywistych 3.1.4. Rachunek kosztów normalnych 3.1.5. Rachunek kosztów postulowanych 3.1.6. Rachunek kosztów pełnych 3.1.7. Rachunek kosztów zmiennych 3.2. Modele rachunku kosztów a wynik finansowy 3.3. Przykłady 3.3.1. Rachunek kosztów pełnych 3.3.2. Rachunek kosztów zmiennych 3.3.3. Porównanie wyników uzyskiwanych w rachunkach kosztów pełnych i zmiennych Pytania kontrolne Zadania Rozdział 4. Procedury rozliczeniowo-ewidencyjne w różnych modelach rachunku kosztów 4.1. System rozliczeniowo-ewidencyjny kosztów 4.2. Rozliczenia międzyokresowe kosztów 4.3. Wycena zużycia czynników produkcji 4.3.1. Amortyzacja składników majątku trwałego 4.3.2. Wycena zużycia materiałów bezpośrednich 4.4. Rozliczanie kosztów pośrednich 4.4.1. Pojęcie i klasyfikacja kluczy podziałowych 4.4.2. Typowe klucze podziałowe kosztów pośrednich 4.5. Przykłady 4.5.1. Amortyzacja środków trwałych 4.5.2. Wycena zużycia materiałów bezpośrednich 4.5.3. Rozliczanie kosztów pośrednich Pytania kontrolne Zadania Rozdział 5. Koszty własne produkcji 5.1. Wprowadzenie do kalkulacji kosztów własnych produkcji 5.1.1. Koszty własne produkcji a cena 5.1.2. Metody i techniki określania kosztów własnych produkcji 5.2. Kalkulacje podziałowe 5.2.1. Metoda podziałowa jednostopniowa prosta 5.2.2. Metoda podziałowa jednostopniowa współczynnikowa 5.2.3. Metoda podziałowa wielostopniowa według struktury produktu 5.2.4. Metoda podziałowa wielostopniowa według faz procesu produkcyjnego 5.2.5. Metoda podziałowa wielostopniowa według struktury organizacyjnej przedsiębiorstwa 5.2.6. Metoda podziałowa wielostopniowa współczynnikowa według struktury produktu 5.2.7. Metoda podziałowa wielostopniowa współczynnikowa według faz procesu produkcyjnego 5.2.8. Metoda podziałowa wielostopniowa współczynnikowa według struktury organizacyjnej 5.3. Kalkulacje doliczeniowe 5.3.1. Kalkulacja doliczeniowa prosta 5.3.2. Kalkulacja doliczeniowa złożona 5.3.3. Kalkulacja doliczeniowa według miejsc powstawania kosztów 5.4. Kalkulacje według metody kosztów działań 5.5. Tendencje rozwojowe metod obliczeń 5.6. Przykłady Pytania kontrolne Zadania Rozdział 6. Standardy kosztowe 6.1. Odmiany rachunku kosztów postulowanych 6.2. Pojęcie i rodzaje standardów kosztowych 6.3. Zasady ustalania kosztów standardowych 6.4. Ustalanie i analiza odchyleń kosztów rzeczywistych od kosztów standardowych 6.4.1. Ustalanie odchyleń od standardów 6.4.2. Odchylenia kosztów bezpośrednich 6.4.3. Odchylenia kosztów pośrednich 6.4.4. Analiza odchyleń kosztów rzeczywistych od kosztów standardowych 6.5. Przykłady analizy odchyleń kosztów rzeczywistych od kosztów standardowych Pytania kontrolne Zadania Rozdział 7. Kontrola budżetowa kosztów 7.1. Pojęcie budżetów i ich klasyfikacja 7.2. Jak powstaje budżet — od prognozy sprzedaży do stanu gotówki 7.3. Opracowywanie budżetów w jednostkach produkcyjnych 7.4. Opracowywanie budżetów w jednostkach handlowych 7.5. Opracowywanie budżetu dla przedsięwzięć organizacyjnych 7.6. Opracowywanie budżetu dla przedsięwzięć inwestycyjnych Pytania kontrolne Zadania Rozdział 8. Monitoring kosztowy 8.1. Kształtowanie kosztów stałych, zmiennych i całkowitych w procesie produkcyjnym 8.2. Rola i znaczenie Zakładowego Arkusza Rozliczeniowego w analizach kosztów funkcjonowania przedsiębiorstwa 8.3. Monitoring kosztów, nośniki kosztów Pytania kontrolne Rozdział 9. Koszty w problemowych rachunkach decyzyjno-kosztowych 9.1. Analiza koszt–ilość–zysk (CVP) 9.2. Podstawy analizy CVP 9.3. Czy warto produkować — analiza progu rentowności 9.4. Kupować czy produkować 9.5. Jaką wybrać technologię 9.6. Sprzedawać półprodukt czy przetwarzać dalej Pytania kontrolne Zadania Rozdział 10. Rachunek kosztów i wyników — sprawozdania finansowe pro forma 10.1. Istota sprawozdań finansowych pro forma 10.2. Założenia do przygotowania sprawozdań finansowych pro forma 10.3. Rachunek wyników pro forma 10.4. Przepływ środków pieniężnych 10.5. Bilans 10.6. Powiązania między sprawozdaniami Pytania kontrolne Rozdział 11. Podejście target costing, kaizen costing w procesach kształtowania systemów produkcyjnych 11.1. Rachunek kosztów celu (target costing) 11.1.1. Pojęcie i cele rachunku kosztów celu 11.1.2. Kalkulacja kosztów docelowych 11.2. Rachunek kosztów ciągłego doskonalenia (kaizen costing) 11.2.1. Pojęcie i istota rachunku kosztów ciągłego doskonalenia 11.2.2. Realizacja rachunku redukcji kosztów 11.3. Przykłady Pytania kontrolne Zadania Rozdział 12. Rachunek kosztów cyklu życia produktu 12.1. Pojęcie cyklu życia produktu 12.2. Podstawowe założenia rachunku kosztów cyklu życia produktu 12.2.1. Charakterystyka kosztów w rachunku cyklu życia produktu 12.2.2. Kalkulacja kosztów cyklu życia produktu 12.3. Zarządzanie kosztami cyklu życia produktu 12.4. Przykłady Pytania kontrolne Zadania Rozdział 13. Zlecenia produkcyjne, rachunek kosztów gospodarowania zasobami produkcyjnymi 13.1. Pojęcie zlecenia produkcyjnego 13.2. Czas realizacji zleceń produkcyjnych 13.3. Koszty realizacji zleceń produkcyjnych w funkcji czasu 13.4. Koszty stanowisk pracy w zależności od ich obciążenia Pytania kontrolne Zadania Rozdział 14. Komputerowe wspomaganie określania kosztów produkcji 14.1. Informatyczne systemy zarządzania w przedsiębiorstwie 14.2. Określanie kosztów własnych produkcji na przykładzie metody doliczeniowej według miejsc powstawania kosztów Pytania kontrolne Rozdział 15. Tendencje rozwoju rachunku kosztów 15.1. Kierunki rozwoju rachunku kosztów 15.2. Rozwój oprogramowania komputerowego CAx, ERP wspomagającego określanie kosztów 15.2.1. Tendencje rozwoju przebiegu procesu projektowania i wdrażania przedsięwzięć produkcyjnych 15.2.2. Rozwój narzędzi do komputerowego wspomagania projektowania 15.3. Oprogramowanie do modelowania i symulacji systemów produkcyjnych 15.4. Wizualizacja i animacja pracy systemów produkcyjnych 15.5. Zmiany organizacyjne związane z doskonaleniem metod i technik zarządzania pracą 15.6. Zmiany dokonujące się w strukturach organizacyjnych przedsiębiorstw 15.7. Zmiana zakresu i rodzaju wykonywanych prac w poszczególnych komórkach 15.8. Tworzenie miejsc powstawania kosztów, miejsc powstawania zysków, wykonywanie usług kooperacyjnych 15.9. Doskonalenie budowy i procesów eksploatacji stanowisk pracy 15.10. Zastosowanie metod sztucznej inteligencji w określaniu kosztów Pytania kontrolne Słownik ważniejszych pojęć Bibliografia