Nudy nie ma

Monografia jest efektem realizacji projektu badawczego w obszarze animacji społeczno-kulturalnej stanowiącego propozycję pracy ze studentkami i studentami, która integruje wiedzę teoretyczną z nabywaniem umiejętności interpersonalnych w działaniu. Jego celem było zbadanie możliwości zastosowania metod aktywizujących w pracy z różnymi grupami odbiorców. Ze względu na swoją różnorodność, a także elastyczność mogą być one wykorzystywane w celu rozwijania kompetencji osobistych i społecznych – umiejętności współpracy w zróżnicowanych zespołach, rozwiązywania konfliktów i radzenia sobie z trudnościami. ****** Boredom Does Not Exist. Activating Methods in Socio-cultural Animation and Contemporary Educational Challenges The monograph is the result of a research project in the area of socio-cultural animation, which proposes work with students integrating theoretical knowledge with the acquisition of interpersonal skills in action. Its aim was to examine the possibility of using activating methods in working with various groups. Due to their diversity and flexibility, they can be used to develop personal and social competences – skills in collaborating in diverse teams, resolving conflicts and dealing with problems.

Wprowadzenie 9 Rozdział 1. Współczesny kontekst kształcenia i wychowania oraz związane z nim wyzwania edukacyjne 13 1.1. Epoka cyfrowa – media jako środowisko edukacyjne i wychowawcze dzieci i młodzieży 13 1.2. Dorastanie w społeczeństwie informacyjnym 17 1.3. Od kultury indywidualizmu do samotności młodego pokolenia 21 1.4. Współczesne wyzwania i szanse dla edukacji 25 Rozdział 2. Animacja społeczno-kulturalna i jej potencjał edukacyjny i wychowawczy 32 2.1. Miejsce animacji społeczno-kulturalnej w naukach pedagogicznych 32 2.2. Historia animacji społeczno-kulturalnej 34 2.3. Animacja kultury, upowszechnianie kultury czy animacja społeczno-kulturalna? Dyskusje wokół terminów i ujęć teoretycznych 38 2.3.1. Animacja kultury a animacja społeczno- kulturalna 43 2.3.2. Animacja kultury a upowszechnianie kultury 44 2.3.3. Animacja społeczno-kulturalna na Wydziale Pedagogicznym Uniwersytetu Warszawskiego 46 2.4. Współczesne wyzwania i szanse dla animacji społeczno-kulturalnej 48 Rozdział 3. Metody aktywizujące a współczesne wyzwania edukacyjne 52 3.1. Metody i formy pracy w animacji społeczno- kulturalnej 52 3.2. Metody aktywizujące na tle innych metod kształcenia 55 3.3. Metody aktywizujące – ich swoistość, klasyfikacja oraz zasady stosowania 58 3.4. Metody aktywizujące jako próba odpowiedzi na współczesne wyzwania edukacyjne 63 Rozdział 4. Metody aktywizujące w animacji społeczno-kulturalnej – projekt badawczy 67 4.1. Opis projektu 67 4.2. Cel i przedmiot badań 68 4.3. Metody badań 68 4.4. Przebieg badań 71 Rozdział 5. Metody aktywizujące w działaniu i refleksja na ich temat 75 5.1. Metody aktywizujące w działaniu – obserwacja warsztatów 75 5.1.1. Metody aktywizujące okiem obserwatora 75 5.1.2. Autorefl eksja prowadzących metody aktywizujące 87 5.1.3. Podsumowanie zespołowe 101 5.1.4. Podsumowanie 110 5.2. Metody aktywizujące w refleksji absolwentów 115 5.2.1. Świadomy wybór czy przypadek? Jak być naturalnym animatorem i poszerzać „świadomość animacyjną” 115 5.2.2. „Zawsze była burza mózgów!” Metody aktywizujące poznane w czasie studiów 125 5.2.3. „One się dzieją. To działa”. Stosowanie metod aktywizujących w pracy zawodowej 128 5.2.4. Przekształcić, dopasować, tworzyć – elastyczne podejście do metod aktywizujących 130 5.2.5. Blaski i cienie – walory i ograniczenia metod aktywizujących 132 5.3. Zawsze trzeba mieć plan B i C… – doświadczenia i refleksje 139 5.4. Metody aktywizujące a potrzeby grup odbiorców 142 5.4.1. „…Żeby mieć swój głos”. Potrzeby i wyzwania w pracy z różnymi grupami wiekowymi 142 5.4.2. „Na każdą potrzebę jest metoda”. Metody aktywizujące jako odpowiedź na potrzeby poszczególnych grup wiekowych 148 Rozdział 6. Projekt w projekcie – uczenie się przez doświadczenie 150 6.1. Zaangażowanie studentów w projekt badawczy 150 6.1.1. Współpraca zespołowa 150 6.1.2. Współpraca grupowa 152 6.2. Autorefleksja studentów 156 6.3. Rozwijanie (się) przez wyzwanie – animacja to sztafeta! 159 6.3.1. „Moja funkcja nigdy nie nazywała się animator…” Animacja społeczno-kulturalna jako praca zawodowa 160 6.3.2. „Czerp, ile się da!”… i „żeby się wyspać zawczasu”. Rady dla przyszłych animatorów/ek 170 Podsumowanie wyników badań i zakończenie 175 Bibliografia 178 Indeks nazwisk 182 Indeks rzeczowy 184 Spis ilustracji i tabel 186 Summary 188