Operacja negacji w rozwoju poznawczym dzieci w wieku 7, 9, 11 lat

Prezentowana publikacja, powstała ponad 35 lat temu jako rozprawa doktorska, została poszerzona o wprowadzenie zarysowujące problematykę roli negacji w rozwoju poznawczym dzieci w odwołaniu do kierunków badań i analiz obecnych w literaturze. Rozwój negacji to zarówno warunek, jak i wyraz kształtowania się struktur poznawczych dziecka, one zaś są kluczowym mechanizmem umożliwiającym pogłębianie wiedzy o świecie. Negacja jako kategoria rozwoju poznawczego dzieci nie jest częstym tematem badań. Bywa wiązana z oporem i destrukcyjnym działaniem dziecka, traktowanym jako przejaw niedojrzałości. Do dziś brakuje pogłębionych analiz prorozwojowej funkcji negacji jako kategorii poznawczej. Publikacja na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 PL (CC BY 4.0 PL) (pełna treść wzorca dostępna pod adresem: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.pl). ****** Negation in the Cognitive Development of Children Aged 7, 9, 11 The presented publication, written over 35 years ago as a doctoral dissertation, has been expanded to include an introduction outlining the role of negation in cognitive development of children in reference to the directions of research and analysis present in literature. The development of negation is both a condition and an expression of the development of the child's cognitive structures which are a key mechanism for deepening knowledge about the world. Negation as a category of children's cognitive development is not a common topic of research. It is sometimes associated with the child's resistance and destructive actions, treated as a manifestation of immaturity. To this day, there is a lack of in-depth analyzes of the pro-development function of negation as a cognitive category. The publication is licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 PL (CC BY 4.0 PL) (full license available at: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode).

Wprowadzenie do wydania książki 7 Wstęp 17 ROZDZIAŁ 1. Pojęcie negacji w filozofii 19 Negacja logiczna 19 Negacja dialektyczna 22 Negacja epistemologiczna 24 Podsumowanie 25 ROZDZIAŁ 2. Pojęcie negacji w psychologii 27 2.1. Negacja w teorii Jeana Piageta 27 Rozwój poznania i znaczenie procesu równoważenia 27 Definicja negacji w teorii Jeana Piageta 29 Mechanizm tworzenia się negacji poznawczej 34 Charakterystyka poziomów rozwoju negacji poznawczej 37 Podsumowanie 47 2.2. Pojęcie negacji w psycholingwistyce 48 Relacja poznanie a język 48 Negacja w lingwistyce 51 Negacja w psycholingwistyce rozwojowej 53 Negacja w interpretacji Stefana Szumana 57 Negacja a słownikowa relacja antonimii 58 Podsumowanie 62 ROZDZIAŁ 3. Rozwój operacji negacji u dzieci w wieku 7, 9, 11 lat 64 3.1. Problematyka i metoda badań 64 3.2. Poziomy rozumienia operacji negacji 67 Globalna analiza zadań wyznaczających poziomy rozumienia negacji 87 Skalowanie wielowymiarowe zadań określających poziom rozumienia negacji 90 3.3. Sposoby i środki językowego wyrażania negacji 94 Struktura tekstu literackiego 94 Poziomy negacji semantycznej i typy negacji formalnej w strukturze wypowiedzi – analiza jakościowa 97 Analiza semantyczna wypowiedzi z użyciem negacji 100 Analiza formalna wypowiedzi z użyciem negacji 105 Rozwiązanie Testu Przeciwieństw a przekształcenia negatywne bajek 109 3.4. Językowe wyrażanie negacji a poziomy rozumienia operacji negacji 114 Podsumowanie 126 ROZDZIAŁ 4. Wspieranie rozwoju operacji negacji 130 4.1. Negacja w procesie uczenia się 130 4.2. Kształtowanie operacji negacji – propozycje metodyczne 133 Podsumowanie 139 Zakończenie 141 Bibliografia 142 Spis rysunków i tabel 145 Aneks 1 – Treść bajek 148 Aneks 2 – Test Przeciwieństw (TP) 149 Aneks 3 – Opis zadań 150