Inspiracją do napisania książki były obserwacje dotyczące sposobów wykorzystywania metody pedagogiki przygody w pracy harcerskiej i (nie)świadomego stosowania wszystkich założeń edukacji przygodowej. Pedagogiką przygody często zajmują się byli lub obecni instruktorzy harcerscy, co nasuwa pytanie: czy i jaki potencjał widzą instruktorzy w tej metodzie? Powodów, dla których warto zbadać relacje obu nurtów – harcerskiego i edukacji przygodowej, jest kilka: ich wspólne korzenie, łączenie działań w tych nurtach przez instruktorów harcerskich, zbliżone (choć niejednakowe) założenia metodyczne. Autorka próbuje odpowiedzieć na pytania, jakie są związki pedagogiki przygody i harcerstwa oraz czy zasadne jest utożsamianie obu tych nurtów. Poddaje analizie – pod kątem teoretycznym – metody obu systemów wychowawczych, z uwzględnieniem tła ideowego oraz organizacyjnego. ****** Adventure Pedagogy and Scouting. A Theoretical Study The author attempts to answer the question concerning the relations between adventure pedagogy and scouting. She also asks if equating both of them is justified. She analyses – from a theoretical point of view – the methods of both education systems, including their ideological and organizational background.

WPROWADZENIE 11 ROZDZIAŁ 1. KORZENIE I ZAŁOŻENIA PEDAGOGIKI PRZYGODY NA ŚWIECIE 17 1.1. Korzenie pedagogiki przygody 17 1.2. Kurt Hahn i jego poglądy pedagogiczne 25 1.3. Nurty edukacji przygodowej 30 ROZDZIAŁ 2. PRAKTYKA PEDAGOGIKI PRZYGODY NA ŚWIECIE 44 2.1. Outward Bound 44 2.2. EOE Network 58 2.3. Wilderness 60 ROZDZIAŁ 3. OBRAZ PEDAGOGIKI PRZYGODY W POLSCE 65 3.1. Polska pedagogika przygody w nauce 71 3.2. Polska pedagogika przygody w praktyce 80 3.3. Organizacje propagujące idee pedagogiki przygody 83 3.4. Pedagogika przygody jako jeden z elementów projektów 92 ROZDZIAŁ 4. PEDAGOGIKA PRZYGODY JAKO METODA 96 4.1. Założenia pedagogiki przygody 96 4.2. Przygoda – wyzwanie 105 4.3. Grupa 108 4.4. Współpraca 115 4.5. Rozwiązywanie problemów 118 4.6. Poszerzanie strefy komfortu 120 4.7. Dobrowolność 121 4.8. Uczenie się przez działanie 122 4.9. Refleksja 124 4.10. Przyroda – środek „wspomagający” 126 4.11. Program – jako projekt 132 4.12. Prowadzący 136 ROZDZIAŁ 5. ORGANIZACJE HARCERSKIE W POLSCE 141 5.1. Przemiany w ruchu harcerskim 141 5.2. Badania ruchu harcerskiego 145 5.3. Polskie organizacje działające w kraju i na obczyźnie 148 5.4. Międzynarodowe organizacje skautowe 171 ROZDZIAŁ 6. PROBLEMY RUCHU HARCERSKIEGO 177 6.1. Aktualny stan ruchu harcerskiego 178 6.2. Dyskusja wokół wartości 180 6.3. Zmienna liczebność 187 6.4. Razem czy osobno? 192 6.5. Laboratorium społeczeństwa obywatelskiego 195 6.6. Harcerstwo w szkole 197 6.7. Finansowanie projektów 198 6.8. Problemy kadrowe 199 ROZDZIAŁ 7. METODA HARCERSKA 203 7.1. Metoda harcerska – wspólne elementy 203 7.2. Metoda we współczesnych „podręcznikach harcerskich” 208 7.3. Metoda harcerska w poszczególnych organizacjach 212 7.4. Metoda harcerska w publikacjach 218 7.5. Metoda harcerska – co wiedzą o niej instruktorzy 220 7.6. Wzorzec drużynowego, instruktora 222 7.7. Harcerska przygoda 225 ROZDZIAŁ 8. METODA HARCERSKA A METODA PRZYGODOWA – TOŻSAME CZY ROZBIEŻNE? 229 8.1. Przygoda 231 8.2. Elementy metody – wspólne czy rozbieżne? 237 ROZDZIAŁ 9. „PEDAGOGIKA PRZYGODY” – CZY ISTNIEJE? 248 9.1. Dziedzina, dyscyplina, subdyscyplina czy nurt? 256 9.2. Pedagogika harcerska 270 9.3. Edukacja przygodowa a harcerstwo 273 9.4. Rozwijanie kompetencji miękkich 275 ZAKOŃCZENIE 283 Bibliografia 287 Indeks osobowy 311 Spis tabel 315 Spis rysunków 316 Spis fotografii 317

Koszyk

Pedagogika przygody a harcerstwo