Pedeutologia

Wstęp 11 Rozdział I. Zawód: nauczyciel 19 Wprowadzenie 19 1. Nauczyciel – rys historyczny 21 1.1. Tradycje kulturowe i edukacyjne a nauczyciel 22 1.2. Formy pracy nauczyciela – nauczanie jednostkowe i nauczanie zbiorowe 30 2. Zawód nauczyciela – ustalenia terminologiczne 33 2.1. Nauczyciel 33 2.2. Zawód nauczyciela 37 2.3. Profesja, profesjonalista 41 3. Zawód nauczyciela profesją 43 4. Specyfika zawodu nauczyciela 46 4.1. Zawód o doniosłym znaczeniu społecznym 46 4.2. Zawód związany z wysokimi oczekiwaniami społecznymi 51 4.3. Zawód z natury twórczy, o wysokim stopniu samodzielności i odpowiedzialności 54 4.4. Zawód wymagający profesjonalistów ukierunkowanych na ciągły rozwój zawodowy 60 4.5. Zawód współzależny z najwyższymi standardami etycznymi 63 5. Zawód nauczyciela – ujęcie modelowe 65 Podsumowanie 69 Rozdział II. Nauczyciele w Polsce 71 Wprowadzenie 71 1. Nauczyciele – struktura zatrudnienia 73 1.1. Nauczyciele – ujęcie ogólne 73 1.2. Nauczyciele przedszkoli 77 1.3. Nauczyciele szkół podstawowych 82 1.4. Nauczyciele samodzielnych szkół ponadpodstawowych 85 1.5. Nauczyciele publicznych placówek oświatowo-wychowawczych 90 2. Nauczyciele – warunki pracy 94 2.1. Warunki pracy nauczycieli – ujęcie ogólne 96 2.2. Warunki pracy nauczycieli przedszkoli 107 2.3. Warunki pracy nauczycieli szkół podstawowych 110 2.4. Warunki pracy nauczycieli szkół ponadpodstawowych 112 2.5. Warunki pracy nauczycieli placówek oświatowo-wychowawczych 115 Podsumowanie 118 Rozdział III. Nauczyciel w świetle prawa 119 Wprowadzenie 119 1. Podstawowe pojęcia 120 2. Źródła prawa 122 3. Gałęzie prawa i ich zastosowanie w szkole 124 4. Prawo regulujące funkcjonowanie szkoły 127 4.1. Szkoła jako jednostka organizacyjna systemu edukacji 129 4.2. Szkoła jako jednostka organizacyjna finansów publicznych 133 4.3. Statut regulujący organizację szkoły i jego potencjalne postanowienia w obszarze etyki 136 5. Prawo regulujące pracę nauczyciela 142 5.1. Prawa nauczyciela wynikające z ustawy Karta nauczyciela 143 5.2. Nauczyciel jako funkcjonariusz publiczny 146 5.3. Obowiązki i ocena pracy nauczyciela 148 5.4. Wymagania kwalifikacyjne i awans zawodowy nauczyciela 151 5.5. Nawiązanie, zmiana oraz rozwiązanie stosunku pracy 153 5.6. Szczególne stanowiska nauczycieli 156 5.7. Nagrody i odznaczenia 158 5.8. Wybrane uprawnienia socjalne 159 5.9. Odpowiedzialność dyscyplinarna nauczycieli 161 5.10. Warunki pracy nauczyciela 164 Podsumowanie 176 Rozdział IV. Nauczyciel w świetle etyki 179 Wprowadzenie 179 1. Etyka zawodu nauczyciela 181 2. Odpowiedzialność zawodowa nauczyciela 184 2.1. Odpowiedzialność naturalna a kontraktowa 185 2.2. Odpowiedzialność zawodowa nauczyciela – pojęcie 186 2.3. Wymiary odpowiedzialności zawodowej nauczyciela 189 3. Dylematy etyczne nauczycieli 201 3.1. Dylematy etyczne – w stronę godnej pracy i godnego życia 202 3.2. Dylematy etyczne nauczycieli – przykłady 204 4. Kodeks etyki zawodu nauczyciela 211 4.1. Pojęcie i rys historyczny 212 4.2. Nauczyciele wobec kodeksu 217 4.3. Kodeks jako wyzwanie dla profesjonalnej pracy nauczyciela 221 5. Orzecznictwo organów dyscyplinarnych 222 6. Orzecznictwo sądów – studia przypadków 231 7. Orzecznictwo sądów rejonowych i okręgowych – przegląd wybranych spraw karnych 240 7.1. Sprawy przeciwko nieletnim 241 7.2. Sprawy o naruszenie nietykalności cielesnej innych osób 244 7.3. Sprawy o znieważenie funkcjonariuszy publicznych 244 7.4. Sprawy o naruszenie przepisów Prawa o ruchu drogowym 245 7.5. Sprawy o działanie przeciwko mieniu 248 7.6. Sprawy o łamanie przepisów ustawy o grach hazardowych 251 Podsumowanie 252 Rozdział V. Spojrzenie w przyszłość 255 Wprowadzenie 255 1. Swoistość profesjonalizmu w zawodzie nauczyciela 256 2. Atrakcyjność zawodu nauczyciela 259 2.1. Atrakcyjność zawodu nauczyciela – definicja i mierniki 259 2.2. Atrakcyjność zawodu nauczyciela – wyzwania 261 3. Wzmacnianie zawodu nauczyciela – kierunki działań 273 3.1. Planowanie perspektywiczne 273 3.2. Rozwijanie karier zawodowych nauczycieli 275 3.3. Satysfakcja zawodowa i ożywienie wizerunku nauczycieli 276 3.4. Autonomia i rozwijanie profesjonalizmu nauczycieli 277 3.5. Budowanie zaufania do nauczyciela i szkoły 278 Podsumowanie 281 Zakończenie 285 Bibliografia 289 Spis tabel 303 Spis rysunków 306