Numer jest poświęcony problematyce wczesnego dzieciństwa prezentowanej w świetle dorobku naukowego profesor Barbary Wilgockiej-Okoń (1927-2022). Profesor stworzyła na Uniwersytecie Warszawskim nowoczesny program kształcenia nauczycieli wczesnej edukacji oraz prowadziła badania nad rozwojem i wychowaniem dzieci. Szczególnie interesowały ją pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna, zwłaszcza w zakresie dojrzałości i gotowości do podjęcia nauki oraz wymagań stawianych przez szkołę dziecku i jego rodzinie, a także wsparcia oczekiwanego od szkoły.
Na zeszyt składa się 6 tekstów, w których badacze koncentrują się na analizie i współczesnej interpretacji pojęcia dojrzałości / gotowości szkolnej oraz dekonstrukcji i redefinicji znaczenia tego procesu w ujęciu teoretycznym i praktycznym. Autorami opublikowanych artykułów naukowych są: Dorota Klus-Stańska, Ewa Filipiak, Małgorzata Żytko, Renata Michalak, Hanna Krauze-Sikorska i Jarosław Jendza.
*********
The issue is devoted to the problems of early childhood education presented in light of the scientific achievements of Professor Barbara Wilgocka-Okoń (1927-2022), who created a modern early childhood education teacher training program at the University of Warsaw and conducted research on the development and upbringing of children. She was particularly interested in preschool and early years pedagogy, especially in the areas of maturity and school readiness, the school’s requirements for the child and their family, and the support expected from the school.
The issue consists of 6 scientific articles in which researchers focus on the analysis and contemporary interpretation of the concept of maturity/school readiness, as well as the deconstruction and redefinition of the meaning of this process in theoretical and practical terms. The authors are Dorota Klus-Stańska, Ewa Filipiak, Małgorzata Żytko, Renata Michalak, Hanna Krauze-Sikorska and Jarosław Jendza.
*********
Prof. dr hab. Joanna Madalińska-Michalak (ORCID 0000-0001-9980-6597) – pedagog, kierownik Katedry Dydaktyki i Pedeutologii na Wydziale Pedagogicznym Uniwersytetu Warszawskiego, profesor honorowy Uniwersytetu w Aarhus. Przewodnicząca Polskiego Towarzystwa Pedagogicznego (PTP 2014-2020), wiceprzewodnicząca World Education Reasearch Association (WERA), członkini Rady Naukowo-Zarządczej European Educational Research Association (EERA), przewodnicząca Sieci Naukowej Teacher Education Policy in Europe Network (TEPE Network 2016-2020). Redaktor serii naukowej "Key Issues in Teacher Education: Research, Policy and Practice" (Brill), redaktor naczelna „Kwartalnika Pedagogicznego” (WUW).
Od ponad 25 lat naukowo zajmuje się takimi subdyscyplinami pedagogiki jak: pedeutologią, pedagogiką porównawczą, pedagogiką szkoły oraz zarządzaniem i przywództwem edukacyjnym. Promotor rozpraw doktorskich z zakresu edukacji, kompetencji, rozwoju i pracy nauczyciela oraz przywództwa edukacyjnego i kultury szkoły. Uczestniczy w kształceniu i doskonaleniu nauczycieli oraz w doskonaleniu dyrektorów szkół z zakresu przywództwa edukacyjnego.
Autorka ponad 180 publikacji naukowych. Najważniejsze publikacje książkowe: "Pedeutologia. Prawno-etyczne podstawy zawodu nauczyciela" (WUW 2021), "Pedagogika i edukacja wobec kryzysu zaufania, wspólnotowości i autonomii" (WUW 2020), "Teacher Leadership" (2018), "O nową jakość edukacji nauczycieli" (WUW 2017), "Etyka w systemie edukacji w Polsce" (współaut. A.J. Jeżowski, S. Więsław, 2017), "Dyrektor szkoły liderem – inspiracje i perspektywy" (2015), "Przywództwo edukacyjne – współczesne wyzwania" (współred. nauk. S.M. Kwiatkowski, 2014), "Skuteczne przywództwo na obszarach zaniedbanych społecznie. Studium porównawcze" (2012), "Etyka i profesjonalizm w zawodzie nauczyciela" (2010), "Uwarunkowania sukcesów zawodowych nauczycieli. Studium przypadków" (2007) oraz "Poczucie odpowiedzialności zawodowej nauczycieli. Studium teoretyczno-empiryczne" (2003).
Małgorzata Żytko – Wprowadzenie 9
A R T Y K U Ł Y
Dorota Klus-Stańska − Dojrzałość szkolna/ gotowość szkolna – fenomen wciąż kontrowersyjny 13
Ewa Filipiak − Rozwijanie zdolności samodzielnego uczenia się – redefinicja myślenia o gotowości szkolnej dziecka w kontekście kulturowo-historycznej teorii
Lwa S. Wygotskiego 35
Małgorzata Żytko − Dekonstrukcja pojęcia gotowości szkolnej 53
Renata Michalak − Gotowość szkolna w perspektywie wczesnodziecięcych doświadczeń 71
Hanna Krauze-Sikorska − Osiąganie gotowości szkolnej przez dzieci ze środowisk defaworyzowanych społecznie – możliwości i skuteczność programów wspierających start szkolny 93
Jarosław Jendza − Przejście, gotowość i adaptacja jako znaczące kategorie pedagogii Montessori 109
Noty o Autorach 123
*********
Małgorzata Żytko – Introduction 9
A R T I C L E S
Dorota Klus-Stańska − School maturity/ school readiness – a phenomenon still controversial 13
Ewa Filipiak − Developing independent learning. Redefining thinking about school in the context of Lev S. Vygotsky’s sociocultural theory 35
Małgorzata Żytko − Deconstruction of the notion of school readiness 53
Renata Michalak − School readiness in the perspective of early childhood experiences 71
Hanna Krauze-Sikorska − Achieving school readiness by children from socially disadvantaged backgrounds. Opportunities and effectiveness of programmes
supporting school start 93
Jarosław Jendza − Transition, readiness and adaptation as significant categories of the Montessori pedagogy 109
Contributors to this issue 123
