Oferta edukacyjna i jakość kształcenia w publicznych liceach ogólnokształcących w Łodzi

Praca omawia badania dotyczące publicznych liceów ogólnokształcących w Łodzi w kontekście doskonalenia warunków sprzyjających podnoszeniu jakości kształcenia i doskonalenia ich oferty edukacyjnej. Przedstawione w książce badania zostały zainicjowane przez władze edukacyjne Łodzi. Badania miały dostarczyć władzom edukacyjnym miasta informacji na temat publicznych liceów ogólnokształcących w Łodzi w celu zmierzenia się z wyzwaniem, jakim jest dbałość o doskonalenie warunków sprzyjających podnoszeniu jakości kształcenia i doskonalenia oferty edukacyjnej w tego typu szkołach.

WSTĘP 9 Rozdział I. OFERTA EDUKACYJNA – JAKOŚĆ KSZTAŁCENIA – LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE 13 Wprowadzenie 13 1. Oferta edukacyjna 14 2. Jakość kształcenia 18 3. Liceum ogólnokształcące 30 3.1. Powstanie i tradycje liceum ogólnokształcącego – rys historyczny 31 3.2. Licea ogólnokształcące w Polsce w latach 90. XX wieku 34 3.3. Liceum ogólnokształcące w Polsce w XXI wieku 39 3.3.1. Liceum ogólnokształcące w systemie szkół ponadgimnazjalnych 40 3.3.2. Sytuacja liceum ogólnokształcącego na tle sytuacji szkół ponadgimnazjalnych 42 3.3.3. Podstawa programowa 48 3.3.4. Egzamin maturalny 52 Podsumowanie 55 Rozdział II. METODOLOGICZNE I ORGANIZACYJNE ZAŁOŻENIA BADAŃ 57 Wprowadzenie 57 1. Uzasadnienie potrzeby prowadzenia badań 57 2. Cel, przedmiot badań i problematyka badawcza 61 3. Metoda, technika i narzędzia badawcze 66 4. Dobór próby 70 5. Teren badań 73 6. Organizacja i przebieg badań 82 Podsumowanie 85 Rozdział III. CHARAKTERYSTYKA BADANYCH SZKÓŁ 87 Wprowadzenie 87 1. Zmiany demograficzne a liczba uczniów i oddziałów 87 2. Popularność szkół i oddziałów 92 3. Egzamin maturalny 95 4. Uczniowie 102 4.1. Ogólna charakterystyka – potrzeby, zachowania, silne strony i wyzwania 102 4.2. Promocja do następnej klasy – frekwencja – drugoroczność 106 5. Kadra pedagogiczna 110 5.1. Potencjał kadry pedagogicznej 111 5.2. Silne i słabe strony kadry pedagogicznej 113 6. Baza lokalowa i wyposażenie szkół 115 6.1. Stan techniczny budynków szkolnych 115 6.2. Pomieszczenia i infrastruktura dydaktyczna 116 6.3. Wyposażenie pracowni przedmiotowych 117 6.4. Atuty warunków lokalowych i wyposażenia szkoły 117 6.5. Słabości warunków lokalowych i wyposażenia szkoły oraz wynikające z tego potrzeby szkoły 119 6.6. Działania podjęte przez dyrektora szkoły na rzecz poprawy warunków lokalowych i wyposażenia szkoły 120 Podsumowanie 121 Rozdział IV. OFERTA EDUKACYJNA 125 Wprowadzenie 125 1. Oferta edukacyjna: zajęcia obowiązkowe 126 1.1. Przedmioty o rozszerzonym programie nauczania 126 1.2. Język obcy w klasach pierwszych 131 1.3. Dodatkowe zajęcia edukacyjne 135 2. Oferta edukacyjna: zajęcia pozalekcyjne 138 3. Oferta edukacyjna w opinii dyrektorów i uczniów 147 3.1. Oferta edukacyjna a potrzeby uczniów 149 3.2. Oferta edukacyjna a rozwój zainteresowań uczniów 152 3.3. Oferta edukacyjna a oczekiwania uczniów 156 3.4. Oferta edukacyjna w opinii dyrektorów i uczniów: porównanie 158 4. Tworzenie oferty edukacyjnej 160 5. Sposoby dotarcia z ofertą edukacyjną do kandydatów oraz ich skuteczność 169 Podsumowanie 176 Rozdział V. JAKOŚĆ KSZTAŁCENIA 181 Wprowadzenie 181 1. Jakość kształcenia: ocena ogólna 181 2. Jakość kształcenia: doświadczenia szkolne uczniów 186 2.1. Lekcje 186 2.1.1. Treść lekcji 187 2.1.2. Zakres wymagań stawianych przez nauczyciela 188 2.1.3. Rodzaj aktywności uczniów 190 2.1.4. Sposób prowadzenia lekcji przez nauczyciela 193 2.1.5. Sposób przekazywania wiedzy 195 2.2. Relacje nauczyciel – uczeń/uczniowie 197 2.2.1. Nauczyciel jako osoba znacząca 197 2.2.2. Rodzaj wsparcia udzielanego uczniowi przez nauczyciela 199 2.2.3. Sposób traktowania ucznia przez nauczyciela 200 2.2.4. Stwarzanie przez nauczyciela warunków do podmiotowego funkcjonowania uczniów 202 2.2.5. Działania nauczyciela wobec klasy 204 2.3. Korepetycje 206 3. Doskonalenie jakości szkoły 213 Podsumowanie 218 ZAKOŃCZENIE 227 BIBLIOGRAFIA 229 SPIS TABEL 235