Prezentowane w pracy badania stanowiły próbę holistycznego ujęcia autoedukacji studentów studiów pedagogicznych i niepedagogicznych. Przyjęto przy tym szerokie rozumienie autoedukacji jako autonomicznego procesu, w którym jednostka jest aktywnym podmiotem kierującym własnym rozwojem, zgodnie z uznawanymi przez siebie wartościami. W badaniach wykorzystano perspektywę triangulacyjną, która polegała na zastosowaniu odmiennych podejść metodologicznych na poszczególnych etapach przeprowadzonych badań. W etapie pierwszym – ilościowym – zmierzano do określenia stopnia aktywności autoedukacyjnej studentów z uwzględnieniem uwarunkowań związanych z płcią, kierunkiem, rodzajem, rokiem studiów i samooceną. W wyniku badań ilościowych wyłoniono dwie grupy problemowe: studentów o najwyższym i najniższym stopniu aktywności autoedukacyjnej. Kolejny – jakościowy etap badań, oparty na biografii podmiotowej – polegał na ukazaniu indywidualnych, osobistych doświadczeń i przeżyć osób badanych w zakresie autoedukacji, co umożliwiło odkrycie osobowych uwarunkowań tego procesu, sformułowanie określonych prawidłowości oraz uogólnień dotyczących podjętej problematyki. Publikacja jest adresowana do wszystkich osób zainteresowanych samodzielną pracą nad własnym rozwojem, zawarte w niej treści mogą stanowić podstawę do autorefleksji i inspirować do podejmowania własnego wysiłku autoedukacyjnego, niezbędnego dla ukształtowania tożsamej i autonomicznej osobowości oraz rozwoju zdolności twórczych. Wskazania praktyczne, dotyczące przebiegu autoedukacji, jej dynamizacji, optymalnych warunków dla zaistnienia i efektywności tego procesu mogą mieć szczególne znaczenie dla osób studiujących oraz nauczycieli akademickich, którzy zechcą podjąć trud wspomagania studentów w ich aktywności autoedukacyjnej.

Spis treści Wstęp / 9 R o z d z i a ł I Problematyka autoedukacji w świetle krytycznej analizy literatury przedmiotu i niektórych badań naukowych / 17 1.1. Autoedukacja — przybliżenie pojęcia / 17 1.1.1. Wąskie i szerokie ujęcie autoedukacji. Konfrontacja stanowisk socjologicznych, psychologicznych i pedagogicznych / 17 1.1.2. Pojęcie i koncepcje samokształcenia kierowanego, czyli spór o samodzielność / 32 1.1.3. Mentoring, tutoring i coaching jako swoisty przykład kierowanej pracy nad własnym rozwojem / 35 1.2. Próba uściślenia pojęcia: autoedukacja / 45 1.3. W poszukiwaniu teoretycznych podstaw autoedukacji / 49 1.4. Podstawowe komponenty autoedukacji / 62 1.5. Problematyka uwarunkowań autoedukacji — spojrzenie wieloaspektowe / 77 1.5.1. Uwarunkowania osobowościowe autoedukacji / 77 1.5.1.1. Współzależność podmiotowości jednostki i autoedukacji / 81 1.5.1.2. Samowiedza i samoocena jednostki a autoedukacja / 95 1.5.2. Uwarunkowania pedagogiczne i ich znaczenie dla autoedukacji / 100 1.5.3. Uwarunkowania środowiskowe, społeczne i kulturowe autoedukacji / 109 1.6. Właściwości psychospołeczne studentów. Zarys charakterystyki / 119 1.7. Problematyka autoedukacji. Przegląd badań / 124 R o z d z i a ł II Metodologia badań własnych / 143 2.1. Przedmiot i typ badań własnych / 143 2.2. Cele i problemy badawcze / 147 2.3. Zmienne i wskaźniki / 150 2.4. Metody, techniki, narzędzia badawcze / 154 2.5. Dobór i charakterystyka grupy badawczej / 175 R o z d z i a ł III Stan i uwarunkowania autoedukacji studentów. Prezentacja wyników badań własnych (etap ilościowy) / 181 3.1. Aktywność autoedukacyjna studentów / 181 3.1.1. Stopień aktywności autoedukacyjnej studentów w sferze poznawczej / 183 3.1.2. Stopień aktywności autoedukacyjnej respondentów w sferze instrumentalnej / 187 3.1.3. Stopień aktywności autoedukacyjnej osób badanych w sferze biologicznej / 190 3.1.4. Stopień aktywności autoedukacyjnej uczestników badań w sferze społecznej / 194 3.1.5. Stopień aktywności autoedukacyjnej studentów w sferze duchowej / 197 3.1.6. Ogólny stopień aktywności autoedukacyjnej studentów / 201 3.2. Sposoby realizacji celów autoedukacyjnych / 206 3.3. Czynniki wspomagające i utrudniające aktywność autoedukacyjną w percepcji respondentów / 215 3.4. Stopień aktywności autoedukacyjnej studentów a ich płeć / 231 3.5. Uwarunkowania aktywności autoedukacyjnej respondentów związane z kierunkiem studiów / 233 3.6. Uwarunkowania aktywności autoedukacyjnej studentów związane z rodzajem studiów / 234 3.7. Aktywność autoedukacyjna osób badanych a rok studiów / 236 3.8. Korelacja pomiędzy stopniem aktywności autoedukacyjnej studentów, a poziomem ich samooceny / 241 3.8.1. Zależność pomiędzy stopniem aktywności autoedukacyjnej respondentów, a ich samooceną w sferze intelektu / 242 3.8.2. Zależność pomiędzy stopniem aktywności autoedukacyjnej osób badanych, a poziomem ich samooceny w zakresie pozostałych cech (wygląd zewnętrzny, funkcjonowanie społeczne itd.) / 245 3.8.3. Zależność pomiędzy stopniem aktywności autoedukacyjnej studentów, a ich samooceną globalną / 248 3.9. Podsumowanie pierwszego — ilościowego — etapu badań / 251 R o z d z i a ł IV Autoedukacja w narracjach autobiograficznych badanych studentów / 255 4.1. Pierwsze próby pracy nad własnym rozwojem i ich znaczenie dla procesu autoedukacji w świetle narracji uczestników badań / 258 4.2. Aktualne działania podejmowane przez studentów w ramach autoedukacji / 272 4.3. Uwarunkowania autoedukacji w narracjach studentów o różnym stopniu aktywności autoedukacyjnej / 290 4.4. Aktywność autoedukacyjna uczestników badań w aspekcie atrybutów osobowych człowieka. Pytanie o cel i sens podejmowania pracy nad własnym rozwojem / 314 4.5. Aktywność autoedukacyjna studentów w aspekcie oceny własnej skuteczności działań i szans powodzenia pracy nad swym rozwojem / 323 4.6. Plany autoedukacyjne w narracjach badanych studentów — perspektywa przyszłości / 331 4.7. Podsumowanie drugiego — jakościowego — etapu badań / 334 Zakończenie / 341 Bibliografia / 347 Aneksy / 361 Aneks 1. Skala Aktywności Autoedukacyjnej (SAA) / 361 Aneks 2. Normy stenowe dla poszczególnych podskal oraz dla całej SAA / 364 Aneks 3. Wzór kwestionariusza ankiety / 366 Aneks 4. Przykładowe narracje autobiograficzne osób badanych, zakwalifikowanych do różnych grup problemowych (wysoki i niski stopień aktywności autoedukacyjnej) / 367 Wykaz tabel / 374 Wykaz wykresów / 375