Prozodia mowy w percepcji dzieci

Książka prezentuje wyniki jedynych w Polsce interdyscyplinarnych badań nad odbiorem prozodii mowy i muzyki przez dzieci w wieku 5-7 lat oraz nad kształtowaniem się kompetencji prozodycznych badanych grup wiekowych. Dotychczas, pomimo istnienia licznych sugestii dotyczących powiązań słuchu prozodycznego i muzycznego, nie określono ich specyfiki. Książka wnosi nowe ustalenia do refleksji nad rozwojem mowy i percepcji słuchowej dziecka. Może się z pewnością przydać wszystkim tym, którzy pracują nad rozwojem mowy dziecka oraz prowadzą terapię zaburzeń mowy.

Wstęp 9 Rozdział pierwszy. Badania nad prozodią mowy 15 1.1. Prozodia mowy 15 1.1.1. Definicje prozodii 16 1.1.2. Jednostki prozodyczne 17 1.2. Intonacja 19 1.2.1. Definicje intonacji 19 1.2.2. Jednostki intonacyjne 21 1.2.2.1. Opis intonacji w kategorii konturów 25 1.2.2.2. Opis intonacji w kategorii poziomów 28 1.2.3. Modele intonacji 30 1.2.4. Znaczenie intonacji 32 1.2.4.1. Biologiczne uwarunkowania intonacji 32 1.2.4.2. Semantyka jednostek intonacyjnych 34 1.3. Akcent 36 1.3.1. Definicje akcentu 36 1.3.2. Jednostki akcentowe 37 1.4. Funkcje prozodii mowy 39 1.4.1. Prozodia lingwistyczna i emocjonalna 39 1.4.2. Funkcje intonacji 41 1.4.3. Funkcje akcentu 47 Rozdział drugi. Muzyka jako punkt odniesienia dla badań nad prozodią mowy 51 2.1. Język a muzyka 51 2.2. Zdolności muzyczne 53 2.2.1. Definicje zdolności muzycznych 54 2.2.2. Testy zdolności muzycznych 57 2.3. Rozwój muzyczny 58 Rozdział trzeci. Percepcja mowy a percepcja muzyki 3.1. Ogólne zasady dotyczące percepcji słuchowej 65 3.2. Percepcja poszczególnych cech dźwięku – aspekty psychoakustyczne 69 3.2.1. Wysokość 69 3.2.2. Głośność 71 3.2.3. Długość 72 3.2.4. Barwa 74 3.3. Specyfika percepcji mowy 76 3.3.1. Percepcja częstotliwości, amplitudy, iloczasu oraz struktury widma w mowie 77 3.3.2. Mechanizmy czasowe w percepcji mowy 82 3.3.3. Słuch prozodyczny 83 3.3.4. Rozwój kompetencji fonetyczno-fonologicznej 85 3.3.4.1. Rozwój percepcji prozodii 86 3.3.5. Organizacja mózgowa procesów prozodycznych 90 3.4. Percepcja muzyki – wybrane aspekty 92 3.4.1. Percepcja wysokości dźwięku i melodii 94 3.4.2. Percepcja struktur czasowych 96 3.4.3. Organizacja mózgowa percepcji muzyki 97 3.5. Badania nad związkami percepcji prozodii mowy i muzyki 98 3.6. Rozwój świadomości językowej i muzycznej 105 Rozdział czwarty. Testy percepcji prozodii mowy i percepcji muzyki. Metodologia badań. Grupy badawcze 109 4.1. Charakterystyka badanych grup 109 4.1.1. Grupa eksperymentalna 109 4.1.2. Grupa kontrolna 111 4.2. Opis narzędzia badawczego 111 4.2.1. Przyjęte w pracy definicje zjawisk prozodycznych 113 4.2.2. Charakterystyka użytych w testach sygnałów muzycznych 114 4.3. Procedura badania 115 4.4. Opis materiału testowego 118 4.4.1. Testy percepcji melodii i intonacji 119 4.4.1.1. Test percepcji melodii instrumentalnych 119 4.4.1.2. Test percepcji intonacji 128 4.4.1.3. Test percepcji melodii w śpiewie 159 4.4.2. Testy percepcji rytmu i akcentu 183 4.4.2.1. Test percepcji rytmu 183 4.4.2.2. Test percepcji akcentu w rytmie 185 4.4.2.3. Test percepcji akcentu w melodii 188 4.4.2.4. Test percepcji akcentu w zdaniu 195 4.4.3. Test percepcji prozodii emocjonalnej 205 Rozdział piąty. Rozwój percepcji prozodii mowy i percepcji muzyki w badanych grupach wiekowych 221 5.1. Wyniki testów percepcji melodii i intonacji 221 5.1.1. Wyniki testu percepcji melodii instrumentalnych 221 5.1.1.1. Różnicowanie melodii 221 5.1.1.2. Określanie kierunku przebiegu melodii 223 5.1.1.3. Podsumowanie wyników testu percepcji melodii instrumentalnych 226 5.1.1.3.1. Zadania różnicowania melodii 226 5.1.1.3.2. Zadania określania kierunku przebiegu melodii 228 5.1.2. Wyniki testu percepcji intonacji 230 5.1.2.1. Różnicowanie struktur intonacyjnych 230 5.1.2.2. Określanie kierunku przebiegu intonacji 234 5.1.2.3. Podsumowanie wyników testu percepcji intonacji 238 5.1.2.3.1. Zadania różnicowania struktur intonacyjnych 238 5.1.2.3.2. Zadania określania kierunku przebiegu intonacji 242 5.1.3. Wyniki testu percepcji melodii w śpiewie 245 5.1.3.1. Różnicowanie melodii 245 5.1.3.2. Określanie kierunku przebiegu melodii 249 5.1.3.3. Podsumowanie wyników testu percepcji melodii w śpiewie 253 5.1.3.3.1. Zadania różnicowania melodii 254 5.1.3.3.2. Zadania określania kierunku przebiegu melodii 260 5.1.4. Porównanie wyników testów percepcji melodii i intonacji 265 5.2. Wyniki testów percepcji rytmu i akcentu 271 5.2.1. Wyniki testu percepcji rytmu 271 5.2.2. Wyniki testu percepcji akcentu w rytmie 272 5.2.2.1. Różnicowanie miejsca akcentu w rytmie 272 5.2.2.2. Określanie miejsca akcentu 274 5.2.2.3. Podsumowanie wyników testu percepcji akcentu w rytmie 276 5.2.3. Wyniki testu percepcji akcentu w melodii 279 5.2.3.1. Różnicowanie miejsca akcentu 279 5.2.3.2. Określanie miejsca akcentu 281 5.2.3.3. Podsumowanie wyników testu percepcji akcentu w melodii 283 5.2.3.4. Porównanie wyników testów percepcji akcentu w melodii i w rytmie 285 5.2.4. Wyniki testu percepcji akcentu w zdaniu 286 5.2.4.1. Podsumowanie wyników testu percepcji akcentu w zdaniu 288 5.2.5. Porównanie wyników testów percepcji akcentu w mowie i w muzyce 290 5.3. Wyniki testu percepcji prozodii emocjonalnej 294 5.4. Porównanie wyników testów prozodycznych 303 Zakończenie 307 Bibliografia 311 Spis tabel 326 Spis rycin 330