Odpowiedzialność podmiotowa dzieci

Książka jest zwieńczeniem badań nad odpowiedzialnością dzieci w młodszym wieku szkolnym. Autorka współuczestniczyła w pracy dzieci poprzez przebywanie z nimi podczas lekcji, prowadzenie warsztatów rozwijających taką wiedzę, umiejętności i postawy, które będą sprzyjały kształtowaniu odpowiedzialności. Setki godzin spędzonych z uczniami i ich nauczycielką, wiele rozmów i analiz pozwoliło Autorce sformułować wnioski, które pomogą zarówno studentom, jak i nauczycielom praktykom czy rodzicom, w zrozumieniu, czym jest odpowiedzialność i jakie czynniki sprzyjają jej kształtowaniu. Czytelnik znajdzie w książce inspiracje zarówno koncepcyjne, jak i praktyczne, m.in. przegląd literatury przedmiotu, model odpowiedzialności podmiotowej, listę czynników związanych z wychowaniem, przykłady działań, które umożliwiają rozwiązywanie problemów, problemów jednocześnie wspierają odpowiedzialność uczniów, zestaw dwunastu propozycji scenariuszy zajęć oraz opis przebiegu prowadzonych warsztatów.

Wstęp Podziękowania Rozdział I Renesans odpowiedzialności Znaczenia słowa „odpowiedzialność” Odpowiedzialność w filozofii Odpowiedzialność w psychologii Odpowiedzialność – cecha człowieka XXI wieku Model odpowiedzialności podmiotowej Podsumowanie Rozdział II „To ja ponoszę konsekwencje” – odpowiedzialność a rozumienie skutków własnych działań Tworzenie obrazu rzeczywistości Obraz rzeczywistości – fakty, interpretacje i opinie Skutki własnych działań z różnych punktów widzenia – przypadek Bartka Counseling jako sposób pokazywania skutków działań z różnych punktów widzenia Konsekwencja, kara a odpowiedzialność Zmiana zachowania przez konsekwencję, a nie przez karę – przypadek pierwszoklasistów Model kształtowania odpowiedzialności przez pokazywanie konsekwencji Scenariusze zajęć „Weekend na plantacji” – fakty i interpretacje a przyjmowanie odpowiedzialności podmiotowej „Podział dochodów rodziny” – skutki działań z różnych perspektyw a przyjmowanie odpowiedzialności podmiotowej „Wydmuszka” – skutki działań a odpowiedzialność za podmiot Rozdział III „Mogę, ale nie muszę” – odpowiedzialność a poczucie wpływu i możliwość dokonywania wyborów Potrzeba wpływu a odpowiedzialność Poczucie skuteczności własnego działania a potrzeba granic Poczucie kontroli nad sytuacją a poczucie wpływu Wpływ i granice w różnych ideologiach edukacyjnych Wdrażanie standardów jako kryteriów granic Scenariusze zajęć „Miasto” – odpowiedzialność za podejmowanie decyzji w sytuacji nieograniczonego wpływu „Zakupy dla rodziny” – odpowiedzialność za dokonywanie wyborów w imieniu grupy „Zakupy dla osoby” – odpowiedzialność za dokonywanie wyborów w imieniu drugiej osoby „Gazeta” – odpowiedzialność za kształtowanie poglądów innych Rozdział IV „Znam te zasady”– odpowiedzialność a rozumienie reguł z perspektywy „Ja”