W pracy podjęto próbę ustalenia niektórych cech psychicznego i społecznego funkcjonowania dzieci z astmą oskrzelową oraz określenia wpływu choroby i sanatoryjnej rehabilitacji na swoistość odgrywania ról rodzinnych i szkolnych. Praca składa się z siedmiu rozdziałów. W pierwszym dokonano charakterystyki astmy w aspekcie medycznym na podstawie analizy literatury przedmiotu. Ponadto zaprezentowano koncepcje teoretyczne, w świetle których próbowano połączyć aspekty medyczne i psychologiczne w celu zrozumienia i wyjaśnienia genezy oraz patomechanizmu astmy u dzieci. W drugim rozdziale zaprezentowano właściwości psychiczne i ich rolę w etiopatogenezie, akcentując wzajemne zależności między nimi a zaburzeniami chorobowymi. Analiza teoretyczna oraz wyniki badań przekonują o negatywnym wpływie astmy, jako choroby przewlekłej, i związanych z nią okoliczności na właściwości psychiczne jednostki. W pracy przyjęto, jako istotne z punktu widzenia funkcjonowania dzieci, takie właściwości, jak: wydolność psychiczna, skłonności neurotyczne, poziom samoakceptacji i akceptacji innych, właściwości kierunkowe oraz samopoczucie. W trzecim rozdziale przedstawiono analizę funkcjonowania społecznego dzieci przewlekle chorych, w tym z astmą, ustalając przyczynę zakłóconego funkcjonowania w sytuacji choroby. W literaturze przedmiotu podkreśla się zależność o charakterze sprzężenia zwrotnego pomiędzy funkcjonowaniem a treścią poznawczej reprezentacji choroby. Przewlekła choroba somatyczna często prowadzi do zakłócenia harmonijnego rozwoju społecznego. W pracy dokonano, jako istotnej dla dzieci w wieku 12-15 lat, analizy funkcjonowania społecznego w rolach, tj. w roli członka rodziny, w roli ucznia w klasie i w roli w grupie rówieśniczej. W czwartym rozdziale przedstawiono program badań własnych, sformułowano ich cel i teoretyczno-metodologiczne założenia. W kolejnych siedmiu podrozdziałach prezentowane są przyjęte w pracy: przedmiot i cel badań, problemy i hipotezy, zmienne oraz wskaźniki pomiaru, procedura badawcza, przebieg i organizacja badań, charakterystyka grupy badanej i kontrolnej oraz metody analizy statystycznej. Przedmiotem niniejszej dysertacji jest teoretyczno-empiryczna analiza funkcjonowania dziecka z astmą w średnim wieku szkolnym. Celem badań jest zebranie opinii i pogłębienie wiedzy na temat funkcjonowania psychospołecznego takiego dziecka.
Wstęp 5
ROZDZIAŁ I. ASTMA JAKO CHOROBA PRZEWLEKŁA 8
1.1. Istota astmy 8
1.2. Klasyfikacja astmy 12
1.2.1. Koncepcja medyczna 12
1.2.2. Koncepcja psychoanalityczna 17
1.2.3. Koncepcja behawioralna 18
1.2.4. Koncepcja poznawcza 19
1.3. Leczenie astmy 21
1.4. Charakterystyka rehabilitacji medycznej osób z astmą 25
ROZDZIAŁ II. WŁAŚCIWOŚCI PSYCHICZNE DZIECI Z ASTMĄ 28
2.1. Wydolność psychiczna 28
2.2. Skłonności neurotyczne 33
2.3. Samoakceptacja i akceptacja innych 46
2.4. Właściwości procesów kierunkowych 52
2.5. Samopoczucie 60
2.6. Szanse rehabilitacji psychicznej 65
ROZDZIAŁ III. FUNKCJONOWANIE SPOŁECZNE DZIECI Z ASTMĄ 69
3.1. Status teoretyczny kategorii pojęciowych funkcjonowanie i rola społeczna 69
3.2. Funkcjonowanie dzieci z astmą w rodzinie 73
3.3. Funkcjonowanie dzieci z astmą w środowisku szkolnym i w grupie rówieśniczej 82
3.4. Szanse rehabilitacji społecznej 96
ROZDZIAŁ IV. METODOLOGIA BADAŃ WŁASNYCH 100
4.1. Przedmiot i cel badań 100
4.2. Problemy i hipotezy 103
4.3. Zmienne oraz wskaźniki ich pomiaru 105
4.4. Metody, techniki i narzędzia badawcze 112
4.5. Przebieg i organizacja badań 117
4.6. Charakterystyka grupy badanej i kontrolnej 118
ROZDZIAŁ V. WYBRANE WŁAŚCIWOŚCI PSYCHICZNE DZIECI CHORYCH NA ASTMĘ 122
5.1. Niektóre cechy funkcjonowania poznawczego dzieci z astmą 122
5.1.1. Uwaga jako warunek aktywności poznawczej 124
5.1.2. Jakość procesów spostrzegania 126
5.2. Niektóre cechy sfery emocjonalno-motywacyjnej dzieci z astmą 128
5.2.1. Skłonności neurotyczne 129
5.2.2. Samopoczucie 131
5.2.3. Poziom motywacji 133
5.3. Samoakceptacja i akceptacja innych w badanej grupie 135
ROZDZIAŁ VI. SYTUACJA ZDROWOTNA BADANEJ MŁODZIEŻY 140
6.1. Sytuacja zdrowotna w wymiarze subiektywnym 140
6.2. Sytuacja zdrowotna w wymiarze obiektywnym 143
ROZDZIAŁ VII. FUNKCJONOWANIE SPOŁECZNE DZIECI Z ASTMĄ 148
7.1. Funkcjonowanie badanych dzieci w rodzinie 148
7.1.1. Relacje z domownikami 149
7.2. Funkcjonowanie badanych dzieci w grupie rówieśniczej i w środowisku szkolnym 153
7.2.1. Relacje w grupach rówieśniczych 153
7.2.2. Relacje w szkole 157
WNIOSKI, OPIS MODELU REHABILITACJI DZIECI Z ASTMĄ 161
Bibliografia 172
Aneksy 190
-14%