Publikacja ma charakter empirycznego studium porównawczego różnych typów niepublicznych szkół podstawowych działających na terenie województwa świętokrzyskiego (badanie pełne). Przeanalizowano identyfikowanie i zaspokajanie potrzeb społecznych najważniejszych zbiorowości szkolnych: nauczycieli, uczniów i ich rodziców. Tłem dla porównań są szkoły publiczne wybrane do badań na zasadzie doboru celowego. Autorka ma świadomość, że wyniki uzyskane z prób celowych uprawniają do wnioskowania o charakterze ograniczonym, odnoszącym się jedynie do badanych szkół, dlatego dane uzyskane ze szkół publicznych przedstawiono w przypisach.
Książka liczy pięć rozdziałów: Rozdziały 1 i 2 tworzą część teoretyczną pracy, natomiast pozostałe – empiryczną.
Część teoretyczna jest próbą usystematyzowania niezbędnej wiedzy na temat definicji i koncepcji potrzeb, ich klasyfikacji oraz kategoryzacji. Stanowi inspirację przeprowadzonych badań empirycznych. Znajduje się w niej także rozdział dotyczący szkoły jako instytucji i organizacji społecznej, a zwłaszcza „organizacji uczącej się”, której cechą charakterystyczną jest umiejętność nieustającego rozwoju szkoły przez reagowanie na zróżnicowane i zmienne potrzeby należących do niej zbiorowości. Analizie – na podstawie literatury przedmiotu badań – poddano również stan wiedzy na temat funkcjonowania niepublicznych szkół podstawowych w kontekście wpływu transformacji ustrojowej na przemiany edukacyjne.
W części empirycznej przedstawiono metodologiczne założenia badań własnych (rozdział 3). Ukazano cele, problemy badawcze oraz przyjęty model badań. Ponadto zarysowano przebieg i organizację badań, uwzględniając odpowiednie – dla przyjętej koncepcji – metody i narzędzia badawcze. Można tu także znaleźć charakterystykę badanych szkół oraz respondentów (rozdział 4). Rozdział 5 przedstawia szczegółowe wyniki badań własnych odnoszące się do tych kategorii potrzeb społecznych, w zakresie których uzyskano najciekawsze rezultaty. Skoncentrowano się na następujących grupach potrzeb społecznych: łączności, przynależności do grupy, więzi emocjonalnej, społecznej akceptacji, społecznej gratyfikacji, organizacji, współuczestnictwa, ochrony i autonomii…
Wstęp; 7
1. Teoretyczne podstawy badania potrzeb; 11
1.1. Definicje i wybrane koncepcje potrzeb; 12
1.1.1. Pojęcie potrzeby; 12
1.1.2. Wybrane koncepcje potrzeb; 21
1.2. Miejsce potrzeb społecznych w systemie potrzeb człowieka; 28
1.3. Problematyka potrzeb w badaniach własnych; 34
1.3.1. Potrzeby obiektywne a potrzeby subiektywne; 34
1.3.2. Potrzeby jednostek a potrzeby zbiorowości; 35
1.3.3. Stopnie zaspokojenia potrzeb; 35
1.3.4. Zróżnicowanie potrzeb człowieka; 37
1.4. Empiryczna operacjonalizacja potrzeb w badaniach naukowych; 39
2. Szkoła w kontekście .problematyki badawczej; 43
2.1. Szkoła jako instytucja; 43
2.2. Szkoła jako organizacja społeczna; 45
2.2.1. Szkoła jako organizacja ucząca się; 47
2.3. Szkoła jako przedmiot krytyki społecznej; 52
2.4. Transformacja ustrojowa w Polsce i jej wpływ na przemiany edukacyjne; 56
2.5. Potrzeby społeczne jako czynnik stymulujący rozwój szkół niepublicznych; 66
2.6. Funkcjonowanie niepublicznych szkół podstawowych w Polsce po roku 1989; 70
3. Koncepcja metodologiczna własnych badań empirycznych; 79
3.1. Przyjęte założenia badań; 79
3.2. Cele badań; problem i problematyka badawcza; 82
3.3. Operacjonalizacja podstawowych pojęć; 86
3.4. Model badań własnych; 89
-31%