Prawo konstytucyjne - prawa człowieka - sądownictwo konstytucyjne. Dzieła wybrane Profesora Leszka Garlickiego w 80. rocznicę urodzin

Publikacja stanowi zbiór wybranych publikacji naukowych Profesora Leszka Garlickiego ‒ wybitnego eksperta w dziedzinie prawa konstytucyjnego i ochrony praw człowieka. Zebrane w książce teksty opublikowane w latach 1994‒2025 obejmują zarówno klasyczne zagadnienia prawa konstytucyjnego – miejsce Regulaminu Sejmu w systemie źródeł prawa, zasadę dyskontynuacji, granice zmiany Konstytucji, jej bezpośrednie stosowanie czy skutki niekonstytucyjności – jak i kwestie szczególnie aktualne: niezależność sądownictwa, relacje między sądami krajowymi i europejskimi, kryzys sądownictwa konstytucyjnego oraz rozwój konstytucjonalizmu abuzywnego. Istotną część publikacji stanowią analizy poświęcone ochronie praw człowieka w systemie Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Autor omawia m.in. przesłanki ograniczania praw i wolności, horyzontalne obowiązywanie praw człowieka, jurysdykcję i odpowiedzialność państw, kulturowy margines oceny, ochronę życia prywatnego i rodzinnego, standardy odnoszące się do związków osób tej samej płci oraz orzecznictwo strasburskie dotyczące Polski. Szczególną wartością książki jest połączenie precyzyjnej analizy dogmatycznej z szeroką perspektywą ustrojową, prawnoporównawczą i historyczną. Zestawienie tekstów powstałych na przestrzeni wielu lat pozwala prześledzić ewolucję polskiego konstytucjonalizmu, rozwój europejskich standardów ochrony praw jednostki oraz zmieniającą się rolę sądów i trybunałów. Publikacja jest zarazem diagnozą współczesnych zagrożeń dla państwa prawa i propozycją narzędzi służących jego ochronie.

Słowo o Jubilacie 7 Profesor Leszek Garlicki. Curriculum Vitae et Studiorum 9 Bibliografi a prac Profesora Leszka Garlickiego 13 DZIEŁA WYBRANE PROFESORA LESZKA GARLICKIEGO Regulamin Sejmu w systemie źródeł prawa (na tle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego) 37 Zasada dyskontynuacji prac parlamentarnych 59 Normy konstytucyjne relatywnie niezmienialne 70 Trybunał Konstytucyjny a wejście w życie nowej Konstytucji 89 Bezpośrednie stosowanie Konstytucji 108 Przesłanki ograniczania konstytucyjnych praw i wolności (na tle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego) 129 Pierwsze orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego (refl eksje w 15 lat później) 149 Niezależność sądownictwa w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka 160 Konstytucja a „sprawy zewnętrzne” 172 Wartości lokalne a orzecznictwo ponadnarodowe – „kulturowy margines oceny” w orzecznictwie strasburskim? 188 Idea parlamentaryzmu zracjonalizowanego w praktyce ustrojowej III RP 210 Seks a Europejska Konwencja Praw Człowieka 221 Aksjologiczne podstawy reinterpretacji Konstytucji 230 Review of Constitutionality of Constitutional Amendments (An Imperfect Response to Imperfections?) 251Spis treści Jurysdykcja i odpowiedzialność państw (nowe elementy w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka) 280 Europejski nakaz aresztowania a dialog między sądami 292 Ochrona praw jednostki w XXI w. (globalizacja – standardy lokalne – dialog między sądami) 301 Sądy a Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej 322 Niekonstytucyjność: formy, skutki, procedury 341 Horyzontalne obowiązywanie praw człowieka a standardy Europejskiej Konwencji Praw Człowieka 357 Sądy – po zmianach 369 Europejski nakaz aresztowania – dialogu ciąg dalszy 381 Constitutional Court and Politics. Th e Polish Crisis 397 Związki monoseksualne a prawa człowieka – kształtowanie się europejskiego standardu? 415 Suwerenność i niezawisłość (uwagi na tle wyroku TSUE z 2.03.2021 r., A.B. i inni P. KRS) 430 Umiędzynarodowienie Konstytucji 442 Stosowanie Konstytucji przez sądy i trybunały (ile monopolu, a ile dekoncentracji?) 455 Co pozostało z Konstytucji RP? Diagnoza i terapia 473 Constitutional review in the abusive constitutionalism (continuation, corruption or disappearance?) 489 „Aborcyjny wyrok” Trybunału Konstytucyjnego przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka – glosa do wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 14.12.2023 r., 40119/21, M.L. przeciwko Polsce 511 Konstytucjonalizm abuzywny – istota ogólna i specyfi ka polska 525