Wartości estetyczne i artystyczne w prawie

Wartości estetyczne i artystyczne w prawie to publikacja poświęcona zagadnieniu, które dotychczas pozostawało na marginesie polskiej refleksji prawniczej – obecności piękna, sztuki i wartości estetycznych w prawie. Autorka udowadnia, że prawo nie jest wyłącznie systemem norm i nakazów, lecz stanowi także zjawisko kulturowe podlegające ocenom estetycznym i artystycznym.Książka łączy perspektywę filozofii prawa, estetyki, teorii i praktyki stosowania prawa. Czytelnik znajdzie w niej pogłębioną analizę pojęć wartości estetycznych i wartości artystycznych, ich funkcjonowania w aktach prawnych, orzecznictwie oraz nauce prawa. Szczególną wartością opracowania jest wykazanie, że pojęcia te nie są tożsame, a ich rozróżnienie ma istotne znaczenie dla interpretacji i stosowania przepisów prawa.Autorka analizuje występowanie wartości estetycznych i artystycznych m.in. w prawie ochrony zabytków, prawie autorskim, prawie budowlanym, planowaniu przestrzennym, ochronie środowiska i ochronie przyrody. Oryginalnym elementem publikacji są również badania empiryczne obejmujące uzasadnienia orzeczeń sądowych, które pozwalają odpowiedzieć na pytanie, jak sądy rozumieją i wykorzystują te pojęcia w praktyce orzeczniczej.Praca nie tylko porządkuje dotychczasowy dorobek nauki, lecz także proponuje nowe definicje oraz kierunki interpretacji, mogące znaleźć zastosowanie zarówno w działalności naukowej, jak i praktyce prawniczej. To opracowanie, które otwiera zupełnie nową perspektywę spojrzenia na prawo, czyli przestrzeń, w której spotykają się normy, wartości, kultura i sztuka.Książka jest przeznaczona dla teoretyków i filozofów prawa, sędziów, adwokatów, radców prawnych, pracowników naukowych, doktorantów i studentów prawa, a także wszystkich zainteresowanych relacjami między prawem, kulturą i sztuką.

Spis treści „Wartosci estetyczne i artystyczne w prawie” Zawartość Nr strony Wykaz skrótów 11     Od autorki 13     Wstęp 15     Rozdział 1 Estetyka prawa jako kierunek filozoficznoprawny 23         1.1. Wprowadzenie 23         1.2. Estetyka – ewolucja i zarys pojęcia 24         1.3. Estetyka prawa 54             1.3.1. Estetyka prawa w ujęciu zewnętrznym 56             1.3.2. Estetyka prawa w ujęciu wewnętrznym 65             1.3.3. Prawo i literatura 85             1.3.4. Prawo jako narzędzie estetyzacji 94         1.4. Podsumowanie 102     Rozdział 2 Wartości estetyczne i wartości artystyczne 105         2.1. Wprowadzenie 105         2.2. Co to jest wartość? 105         2.3. Wartości estetyczne 110         2.4. Wartości artystyczne 115         2.5. Wartości estetyczne a wartości artystyczne 118         2.6. Podsumowanie 128     Rozdział 3 Wartości estetyczne i wartości artystyczne w prawie 129         3.1. Wprowadzenie 129         3.2. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r. 130         3.3. Ustawa z 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym 132         3.4. Ustawa z 7.07.1994 r. – Prawo budowlane 135             3.4.1. Rozporządzenia dotyczące urbanistyki 136         3.5. Ustawa z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego 138         3.6. Ustawa z 12.10.1990 r. o Straży Granicznej 139         3.7. Ustawa z 23.07.2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami 139         3.8. Ustawa z 21.11.1996 r. o muzeach 142         3.9. Ustawa z 25.05.2017 r. o restytucji narodowych dóbr kultury 143         3.10. Ustawa z 7.10.1999 r. o języku polskim 144         3.11. Ustawa z 27.04.2001 r. – Prawo ochrony środowiska 145         3.12. Ustawa z 16.04.2004 r. o ochronie przyrody 146         3.13. Ustawa z 20.07.2017 r. – Prawo wodne 147         3.14. Ustawa z 4.02.1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych 148         3.15. Ustawa z 16.04.1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji 150         3.16. Ustawa z 7.07.1994 r. – Prawo budowlane w kontekście norm walczących z wartościami estetycznymi 151         3.17. Ustawa z 6.06.1997 r. – Kodeks karny 152         3.18. Podsumowanie 152     Rozdział 4 Wartości estetyczne i wartości artystyczne w nauce prawa 155         4.1. Wprowadzenie 155         4.2. Rozbieżność w postrzeganiu wartości estetycznych i wartości artystycznych 155         4.3. Propozycja definicji legalnych wartości estetycznych i wartości artystycznych 162         4.4. Podsumowanie 165     Rozdział 5 Badania nad uzasadnieniami orzeczeń sądowych 167         5.1. Wprowadzenie 167         5.2. Wprowadzenie do problematyki uzasadnień sądowych 168         5.3. Przepisy prawa regulujące sporządzanie uzasadnień orzeczeń sądowych 170         5.4. Funkcje uzasadnienia decyzji sądowej 177         5.5. Badania nad uzasadnieniami sądowymi 180             5.5.1. Wprowadzenie 180             5.5.2. Metody badania uzasadnień orzeczeń 181             5.5.3. Technika SCA w badaniach nad uzasadnieniami orzeczeń 183     Rozdział 6 Użycie terminów „wartość estetyczna” i „wartość artystyczna” – studium empiryczne 187         6.1. Wprowadzenie 187         6.2. Prezentacja poszczególnych etapów prowadzonych badań 188             6.2.1. Etap 1. Wybór materiału badawczego, tj. uzasadnień sędziowskich do analizy 188             6.2.2. Etap 2. Kodowanie treści 189             6.2.3. Etap 3. Analiza zakodowanych przypadków 190         6.3. Przedstawienie wyników badań z podziałem na kategorie 192             6.3.1. Wartości estetyczne jako synonim dla terminów „ładny” i „piękny” 192             6.3.2. Wartości estetyczne jako przejaw harmonii wobec danej rzeczy albo danego zjawiska 207             6.3.3. Wartości estetyczne jako termin niedookreślony i nieostry 212             6.3.4. Użycie wartości estetycznych jako elementu o charakterze subiektywnym 215             6.3.5. Wartości estetyczne pojawiające się w odniesieniu do moralności 219             6.3.6. Wartość artystyczna rozumiana jako wartość estetyczna 222             6.3.7. Wartość artystyczna przejawiająca się jako wyraz indywidualnego piętna twórcy 225             6.3.8. Wartość artystyczna przejawiająca się w cechach charakterystycznych danego obiektu 226             6.3.9. Wartość artystyczna jako termin o charakterze obiektywnym 232         6.4. Podsumowanie 232     Wnioski 235     Summary 241     Bibliografia 245     Źródła prawa 255     Orzecznictwo 257     Aneks. Dzieła sztuki przywołane w publikacji 261