Cwełf teksta, wo zy zȧjn y dam tom cyzomagykłoüt, gük dy gybroühta metodologyja zȧjn ȧzu ferśidnik, zȧjn myt ȧm brȧt ferśtanda temat ferbunda: fur kultür-, gyśiht- ȧna śpröhȧjnzihkȧjt fur śtot Wymysoü ȧna fu zen birgjyn – fun Wymysiöejyn. S’bynt zy oü dy gyangażjyty öet fun fürgyśtełta ata cyzoma – wo zy ej ym noma fu dam bihła underśtryhja – bo zy łyt zih kena ym śpjyn fur kesułnikja ośpryhikkȧjt fum badȧn, wo’s ej gyfjyt mytum aktywnikja ȧna gywiöerta myttün fum hjyzikja kesuł. Ȧn ȧzu dy rezultata fum badȧn fun oütoryna ȧn fun oüton fu dam tom, owi oü dy refleksyja ejwer ȧgja fȧldderfjyran ȧna jyr metodologyćnikjy propozycyja kyna dinn oüz inspiracyj ȧna oüz müster y oła, wo zy zih interesjyn myter tematyk fun klinśpröha ȧna y oła, wo zy zȧjn gyangażjyt ys tün fjyr dy grüpa, wo zy zȧjn uf dy zȧjt gycöwt ȧn wo jyr śtym błȧjt gyśtyłt.
******
Dwanaście zebranych w niniejszym tomie tekstów, pomimo różnorodności zastosowanych metodologii, łączy szeroko ujęty temat: specyfika kulturowa, historyczna i językowa miasta Wilamowice i jego mieszkańców – Wilamowian. Wspólny im jest również – zaznaczony w tytule książki – zaangażowany charakter przedstawionych prac, przejawiający się w poczuciu odpowiedzialności społecznej za badania prowadzone przy świadomym i aktywnym współudziale lokalnej wspólnoty. Zaprezentowane przez autorki i autorów tomu wyniki badań, refleksje nad własnym doświadczeniem terenowym i propozycje metodologiczne mogą więc stać się inspiracją i wzorem dla wszystkich zainteresowanych tematyką mniejszości językowych oraz zaangażowanych w działania na rzecz grup marginalizowanych i pozbawionych własnego głosu.
Publikacja na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 PL (CC BY 4.0 PL) (pełna treść wzorca dostępna pod adresem: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.pl).
******
Twelve chapters gathered in this volume, despite drawing on different methodologies, are united by a common theme: the cultural, historical and linguistic peculiarities of the city of Wilamowice and its inhabitants – Vilamovians. They also share the engaged character of work, pointed out in the title of the book, and understood as a sense of social responsibility for research conducted with the conscious and active participation of the local community. Thus, the results of research projects, reflections on fieldwork experience and methodological propositions presented by the individual authors may become an inspiration and model for everyone interested in the subject of linguistic minorities and working on behalf of marginalized and voiceless groups.
The publication is licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 PL (CC BY 4.0 PL) (full license available at: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode).
Maciej Mętrak
Wymysiöejer Gyangażjyty Füśnana. Wilamowskie badania zaangażowane 11
Wymysiöejer Gyangażjyty Füśnana. Vilamovian engaged research 18
Justyna Olko
Abstrakt / Abstract / Ferkjycnan 25
Czego badacze mogą się nauczyć i oduczyć od Wilamowian 27
What researchers can learn and unlearn from Vilamovians 44
Alexander Andrason
Abstrakt / Abstract / Ferkjycnan 61
Wymysorys, Wilamowice, Tymek, and I – A quest for (radical) education 63
Język wilamowski, Wilamowice, Tymek i ja – w poszukiwaniu (radykalnej) edukacji 77
Artúr Jablonskji / Artur Jabłoński
Zestôvk / Abstract / Ferkjycnan 91
Rzõdzi pòlitika – wo statusú jãzëkóv njewuznónëch etnjicznëch mjészëznóv v Pòlsce: kaszëbskjégò, szlõskjégò a vëlemòvskjégò 93
Politics decide – on the status of unrecognized ethnic minority languages in Poland: Kashubian, Silesian and Wymysorys 113
Haley De Korne, Pia Kristine Larsen Wickstrøm, Wojciech Luziński, James Nijman
Abstrakt / Abstract / Ferkjycnan 131
Language revitalization strategies and their success among new speakers of Wymysorys 133
Strategie rewitalizacji języka i ich sukces wśród nowych użytkowników języka wilamowskiego 152
Tymoteusz Król
Abstrakt / Abstract / Ferkjycnan 173
Badania folklorystyczne w Wilamowicach – przeszłość i perspektywy. Czym jest wilamowski folklor? 175
Folklore research in Wilamowice – past and future prospects. What is Vilamovian folklore? 190
Grzegorz Chromik
Abstrakt / Abstract / Ferkjycnan 207
Kontakty językowe mieszkańców Wilamowic w XVII wieku na podstawie spisu dusz i ksiąg metrykalnych 209
Language contact of Wilamowice residents in the 17th century based on the parish family book and parochial registers 227
Bartłomiej Chromik
Abstrakt / Abstract / Ferkjycnan 247
W stronę statystycznego opisu gęstego. Lekcje z Wilamowic 249
Toward thick statistical description. Lessons from Wilamowice 267
Robert Borges
Abstrakt / Abstract / Ferkjycnan 285
Collaborative infrastructure: Common ground for sustainability of cultural-linguistic heritage and research 287
Infrastruktura współpracy: wspólna płaszczyzna dla zrównoważonej pracy z dziedzictwem kulturowo-językowym i badań 306
Katarzyna Waszczyńska
Abstrakt / Abstract / Ferkjycnan 327
Początki muzeum w Wilamowicach − zbiory i rozpoczęte prace 328
The beginnings of the Wilamowice museum – Collections and work in progress 342
Kyota Shimomura
Zusammenfassung / Abstract / Ferkjycnan 357
Der Gebrauch des Reflexivpronomens im Wilmesaurischen 358
The usage of reflexive pronouns in Wymysorys 372
Paweł Szutow
Abstrakt / Abstract / Ferkjycnan 387
Formȧlnikjy ocȧhja fum gramatyśa gyśłeht fun wymysiöeryśa zahwjytyn 388
Formal determinants of the grammatical gender of Wymysorys nouns 401
Wyznaczniki formalne rodzaju gramatycznego rzeczowników w języku wilamowskim 414
Antoni Barciak
Abstrakt / Abstract / Ferkjycnan 429
Wydana w 2001 roku monografi a Wilamowic jako wyzwanie badawcze 430
The 2001 monograph on Wilamowice as a research challenge 436
Indeks / Index 443
Contributors / Autorzy tomu 449