Dziecko z niepełnosprawnością ruchową

W ostatnich latach dokonała się znacząca zmiana w podejściu do osób niepełnosprawnych doprowadzając do weryfikacji dotychczasowych sposobów usprawniania. Obecnie nikt już nie podważa konieczności wieloprofilowego usprawniania dzieci bez odrywania ich od domu rodzinnego i środowiska, w którym się wychowują. W tym poradniku rodzice i opiekunowie dzieci niepełnosprawnych znajdą wyczerpujące informacje na temat rehabilitacji, najczęściej stosowanych metod usprawniania ruchowego, a także postępowanie leczniczo-usprawniające w codziennych czynnościach.

Wstęp 9 1. Znaczenie prawidłowego rozwoju dziecka we wczesnym okresie dla dalszego życia - Maria Borkowska 15 2. Niepełnosprawność - Maria Borkowska 21 2.1. Wprowadzenie 21 2.2. Definicja niepełnosprawności 22 3. Działania usprawniające - Maria Borkowska 27 3.1. Podstawowe zasady prowadzenia zajęć/ćwiczeń z małymi dziećmi - Maria Borkowska 27 3.2. Ruch. Funkcja ruchowa - Maria Borkowska 29 3.3. Napięcie mięśni - Maria Borkowska 31 3.4. Leczenie ruchem. Kinezyterapia - Maria Borkowska 41 3.5. Fizykoterapia - Maria Borkowska 46 3.6. Masaż - Maria Borkowska 56 3.7. Stymulacja dotykowa. Masaż Shantali - Irmina Derulska 59 3.8. Inne rodzaje zabiegów stosowanych u dzieci - Maria Borkowska 70 3.9. Terapia zajęciowa - Maria Borkowska 72 4. Najwcześniej działające czynniki wywołujące schorzenia i zaburzające psychoruchowy rozwój dzieci - Maria Borkowska 77 4.1. Błędy w przekazywaniu informacji genetycznej 79 4.2. Zaburzenia metaboliczne 80 4.3. Leki szkodliwie działające na płód 81 4.4. Alkohol, nikotyna, narkotyki i inne używki 82 4.5. Czynniki infekcyjne 83 4.6. Stany niedoborowe ciężarnych 85 4.7. Zanieczyszczenie środowiska 85 4.8. Inne czynniki 86 4.9. Podsumowanie 89 5. Rozwój ruchowy - Maria Borkowska 93 5.1. Ogólne uwagi dotyczące rozwoju ruchowego 93 5.2. Prawidłowy rozwój ruchowy w 1. roku życia 94 5.3. Rozwój nieprawidłowy 104 6. Najczęstsze schorzenia wywołujące niesprawność ruchową dzieci - Maria Borkowska 109 6.1. Mózgowe porażenie dziecięce 109 6.2. Rozszczep kręgosłupa i przepuklina oponowo-rdzeniowa - Bogusław Skórzak 118 7. Najczęściej stosowane metody usprawniania ruchowego dzieci z zaburzeniami rozwoju ruchowego - Maria Borkowska 133 7.1. Metoda NDT-Bobath - Maria Borkowska 134 7.2. Metoda Petó - nauczanie kierowane - Irmina Derulska . . . 140 7.3. Metoda Vaclava Vojty - Maria Borkowska 147 7.4. Metoda Glenna Domana - Maria Borkowska 149 7.5. Integracja czynności narządów zmysłów w rozwoju dziecka - Maria Borkowska 153 7.6. Terapia psychomotoryczna - Irmina Derulska 162 7.7. Ocena stosowanych w rehabilitacji metod usprawniania - Zofia Kułakowska 165 8. Samoobsługa w czynnościach dnia codziennego - Maria Borkowska 177 8.1. Trudności w karmieniu 178 8.2. Nauka ubierania i rozbierania 190 8.3. Trening czynności fizjologicznych 194 9. Usprawnianie czynności rąk - Halina Schmidt 197 9.1. Ćwiczenia u dzieci źle kontrolujących ustawienie głowy . . 199 9.2. Ćwiczenia w pozycji na plecach 199 9.3. Ćwiczenia w pozycji na brzuchu 200 9.4. Ćwiczenie płynności ruchów 201 9.5. Ćwiczenia uczące używania obu rąk jednocześnie 201 9.6. Ćwiczenie koordynacji pracy obu rąk przy użyciu różnych pomocy 202 9.7. Ćwiczenia rąk w trakcie śpiewania piosenek 205 9.8. Ćwiczenia usprawniające proces zwalniania chwytu 206 9.9. Ćwiczenia poprawiające chwyt 208 9.10. Ćwiczenia usprawniające odwodzenie kciuka 209 9.11. Ćwiczenia kształtujące chwyt opuszkowy 209 9.12. Ćwiczenia kształtujące chwyt pęsetkowy 209 9.13. Ćwiczenia rozluźniające mięśnie rąk 210 9.14. Zabawy „palcówki" 210 10. Ćwiczenia oddechowe i relaksacyjne - Halina Schmidt 213 11. Ćwiczenia równoważne - Halina Schmidt 219 11.1. Ćwiczenia równoważne w pozycji na plecach 221 11.2. Ćwiczenia równoważne w pozycji na brzuchu 222 11.3. Ćwiczenia równoważne w pozycji siedzącej 223 11.4. Ćwiczenia równoważne w klęku podpartym 224 11.5. Ćwiczenia równoważne w klęku prostym 225 11.6. Ćwiczenia równoważne w klęku jednonóż 226 11.7. Ćwiczenia równoważne w przysiadzie 227 11.8. Ćwiczenia równoważne w pozycji stojącej 227 12. Ćwiczenia w wodzie - Maria Borkowska 229 12.1. Wprowadzenie 229 12.2. Wejście do wody i zanurzenie dziecka 231 12.3. Wyjście z wody i wyciągnięcie dziecka 233 12.4. Zasady wspomagania dziecka w wodzie 234 12.5. Znaczenie ćwiczeń w wodzie 235 13. Muzyka w codziennym życiu i terapii - Kinga Wagh 237 13.1. Muzyka i ruch 243 13.2. Rytm 246 13.3. Melodia 248 13.4. Tembr 249 13.5. Muzyka w rozwoju człowieka 250 13.6. Muzyka w relaksacji 255 14. Hipoterapia - Hanna Eysymont 257 14.1. Rys historyczny 258 14.2. Wpływ jazdy konnej na pacjenta 258 14.3. Wskazania do hipoterapii 260 14.4. Przeciwwskazania do hipoterapii 261 14.5. Założenia hipoterapii 261 14.6. Wyposażenie konia i środki pomocnicze 262 14.7. Metodyka prowadzenia zajęć z dziećmi 263 15. Inne działania wspomagające proces usprawniania - Maria Borkowska 265 15.1. Dogoterapia 266 15.2. Delfinoterapia 269 15.3. Kombinezony/skafandry 270 16. Bezpieczeństwo w domu - Maria Borkowska 273 16.1. Zasady ogólne 274 16.2. Schody. Klatki schodowe. Przedpokoje. Hole 275 16.3. Kuchnia 276 16.4. Łazienka 276 16.5. Pokój mieszkalny. Jadalnia 277 16.6. Sypialnia 277 16.7. Pokój dziecinny 278 16.8. Strych i piwnica 279 16.9. Podwórko. Ganek. Weranda. Garaż 279 16.10. Piecyki. Grzejniki. Kaloryfery 280 16.11. Elektryczność i przedmioty zasilane energią elektryczną . . 281 16.12. Nagłe wypadki i wyjątkowe sytuacje 282 16.13. Plan ewakuacji/nagłej ucieczki 283 17. Piśmiennictwo 285 Skorowidz 289