Europa swoich, Europa obcych

Autorzy tekstów nie stawiają sobie za cel jednoznacznej oceny opisywanych zjawisk. Z uwagą natomiast śledzą je w ramach interdyscyplinarnych analiz, w których łączą różne perspektywy badawcze wywiedzione z nauk społecznych i humanistycznych, obejmujących politologię, kulturoznawstwo, prasoznawstwo, nauki filologiczne, socjologię i historię. Współczesne ruchy narodowo-etniczne warto doceniać za przywracanie lub utrwalanie ducha wspólnoty, walkę o historyczną pamięć i prawdę oraz za hasła powrotu do korzeni. Równocześnie zaś można je potępiać za wyolbrzymianie znaczenia kulturowych i narodowych różnic, a także petryfikowanie poczucia „odwiecznej” inności, wyższości lub krzywdy własnej grupy czy narodu, co w efekcie może prowadzić do zaściankowości, nacjonalizmu i ksenofobii. W publikacji usystematyzowano wieloaspektowe spektrum zagadnień związanych z nacjonalizmem, przemianami polityczno-kulturowymi, mitami, stereotypami i uprzedzeniami w relacjach międzyetnicznych na obszarze postradzieckim oraz w Zachodniej i Środkowej Europie.

Magdalena Żakowska, Nieśmiertelne stereotypy i współczesne europejskie imaginaria tożsamości zbiorowej 9 Rosja między Zachodem a światem islamu 35 Olga Nadskakuła-Kaczmarczyk, „Zdrajcy narodu” – elementy gnozy politycznej w procesie demaskacji wroga wewnętrznego w Rosji 37 Magdalena Żakowska, Rosyjska apokalipsa. Bunt i wykroczenie jako syndromy społecznego kryzysu we współczesnej kinematografii rosyjskiej 53 Andrzej Stopczyński, Muzułmanie we współczesnej Rosji: media i kultura 65 Ewelina Chodakowska, Wyobrażenie Syberii i Mandżurii w prozie Igora Newerlego 77 Europa Środkowa: zderzenia i koegzystencja kultur 87 Magdalena Żakowska, Kulturträgerzy w Rosji, nieprzystosowani w Niemczech. Współczesne zderzenia kulturowe i stereotypy dotyczące Niemców rosyjskich 89 Jakub Parnes, „Dusza w naftalinie”. Rozrachunek z mitem Austrii jako „pierwszej ofiary Hitlera” w publicystyce tygodnika „Polityka” w latach 1999–2015 107 Agata Dąbrowska, Żydowski chwast czy most pojednania? Wizerunki teatru żydowskiego w Polsce na łamach prasy polskiej i żydowskiej 123 Mity historyczne i kształtowanie tożsamości regionalnej 139 Aleksandra Małecka, Dlaczego Francuzi nie lubią Anglików? 141 Marcin Jurga, Melancholia, tęsknota i saudade – czyli tożsamość narodowa Portugalczyków 151 Aleksandra Małecka, Odrębność kulturowa Szkotów i szkockie dążenia separatystyczne 161 Innesa Topala, Tożsamość regionalna mieszkańców Donbasu 175 Noty o Autorach 183