Kara

Monograficzne opracowanie z dziedziny penologii, czyli nauki o karze i karaniu. Problem kary został w nim ukazany w szerokiej perspektywie filozofii i socjologii prawa, w kontekście współczesnych mechanizmów kontroli społecznej. Książka stanowi kompleksowe penologiczne studium teorii kary i kultury penalnej. Zagadnienie kary kryminalnej przedstawia w kontekście nauki prawa karnego, ale ukazuje też z perspektywy socjologicznej i penitencjarnej związki kary kryminalnej i prawa karnego z ogólniejszym problemem instytucjonalizacji przemocy w życiu społecznym.

Content 9 Podziękowania 13 Przedmowa 15 Foreword 19 Część I. Klasyfikacja teorii i krytyki kary Wprowadzenie 33 1. Znaczenie klasyfikacji teorii i krytyki kary 33 1.1. O potrzebie nowej klasyfikacji teorii i krytyki kary 36 1.2. Założenia nowoczesnej penologicznej klasyfikacji teorii kary 38 Rozdział I. Racjonalizacje kary 41 1. Synteza tradycyjnych modeli klasyfikacyjnych racjonalizacji kary 41 1.1. Racjonalizacje imperatywne 42 1.1.1. Racjonalizacje imperatywne kary a funkcja sprawiedliwościowa prawa karnego 42 1.1.2. Racjonalizacje imperatywne kary a definicja kary 43 1.1.3. Racjonalizacje imperatywne kary a funkcja gwarancyjna prawa karnego 43 1.2. Racjonalizacje instrumentalne 48 1.2.1. Funkcja ochronna prawa karnego a racjonalizacje instrumentalne kary 49 1.3. Racjonalizacje imperatywno-instrumentalne (mieszane) 54 2. Klasyfikacje racjonalizacji kary – perspektywa historyczna 54 2.1. Racjonalizacje imperatywne 54 2.1.1. Krytyka pojęcia kategorii racjonalizacji odwetowej 54 2.1.2. Krytyka pojęcia racjonalizacji retrospektywnych 57 2.1.3. Krytyka pojęcia teorii absolutnych (bezwzględnych) kary 59 2.1.4. Krytyka pojęcia racjonalizacji sprawiedliwościowych 60 2.1.5. Krytyka kategorii klasyfikacyjnej kary retrybutywnej 62 2.1.6. Wybrane afiliacje historyczne racjonalizacji imperatywnej 67 2.2. Racjonalizacje instrumentalne 68 2.2.1. Krytyka pojęcia racjonalizacji prewencyjnej 68 2.2.2. Krytyka pojęcia racjonalizacji prospektywnej 69 2.2.3. Trudności kategorii klasyfikacyjnej konsekwencjalizmu i utylitaryzmu 69 2.2.4. Krytyka kategorii racjonalizacji resocjalizacyjnej 70 2.2.5. Krytyka kategorii kary względnej 71 2.3. Racjonalizacje imperatywno-instrumentalne (mieszane) 73 3. Złożoność racjonalizacji instrumentalnych 76 3.1. Prewencja indywidualna 76 3.1.1. Resocjalizacja jako kategoria prewencji indywidualnej 77 3.1.2. Unieszkodliwienie 81 3.2. Prewencja generalna 83 3.2.1. Prewencja generalna negatywna 84 3.2.2. Prewencja generalna pozytywna 85 Rozdział II. Krytyka kary 89 1. Negacjonizm penalny 89 1.1. Negacjonizm penalny materialny 89 1.2. Negacjonizm penalny formalno-materialny 96 2. Humanistyczna krytyka praktyk penalnych 101 2.1. W kręgu kryminologii radykalnej 101 2.2. Kłopoty abolicjonistów 103 2.3. Minimalizm penologiczny 107 2.4. Sprawiedliwość naprawcza 109 3. Punitywność populistyczna 111 4. Teorie deskryptywne kary kryminalnej 113 5. Klasyfikacja dotychczasowych teorii i krytyki kary: podsumowanie 118 6. Rozszerzona definicja kary kryminalnej: integralnokulturowa teoria kary 119 Część II. Panoptyzm Rozdział I. Geneza pojęcia 125 1. Definicja 125 2. Foucault 126 3. Bentham 135 4. Inspiracje 142 5. Teoria i eksperyment 149 Rozdział II. Więzienie: narodziny systemu penitencjarnego 165 1. Więzienie jako główna forma kary 165 2. Howard 179 3. Francja 190 4. Panoptykon Benthama 200 5. Panoptykon: historia znaczącej klęski 208 Rozdział III. Panoptyzm współczesności 225 1. Gloria victis: wokół recepcji idei panoptykonu 225 2. Panoptyzm postbenthamowski 247 3. Panoptyzm z perspektywy demokratycznego społeczeństwa i demokratycznego państwa prawnego 251 4. Memento 262 Bibliografia 265 Indeks osób 283 Acknowledgements 13 Foreword 15 Part I. Classification of the theory and critique of punishment Introduction 33 1. Significance of the classification of the theory and critique of punishment 33 1.1 On the need for a new classification of the theory and critique of punishment 36 1.2. Principles of the modern penological classification of the theory of punishment 38 Chapter I. Punishment rationalisation 41 1. Synthesis of traditional models of classification of punishment rationalisations 41 1.1. Imperative rationalisations 42 1.1.1. Imperative punishment rationalisations versus the guaranty of justice 42 1.1.2. Imperative punishment rationalisations versus the definition of punishment 43 1.1.3. Imperative punishment rationalisations versus nullum crimen, nulla poena sine lege principles 43 1.2. Instrumental rationalisations 48 1.2.1. Protectoral function of the criminal law versus instrumental punishment rationalisations 49 1.3. Mixed rationalisations: imperative and instrumental 54 2. Classifications of punishment rationalisations from a historical perspective 54 2.1. Imperative rationalisations 54 2.1.1. The category of retributive rationalisation – a critique 54 2.1.2. The concept of retrospective rationalisation – a critique 57 2.1.3. The concept of absolute theories of punishment – a critique 59 2.1.4. The retaliatory category of rationalisation of punishment – a critique 60 2.1.5. The category of retributive punishment – a critique 62 2.1.6. Imperative rationalisation: chosen historical affiliations 67 2.2. Instrumental rationalisations 68 2.2.1. The concept of preventive rationalisation – a critique 68 2.2.2. The concept of prospective rationalisation – a critique 69 2.2.3. Classification of consequentialism and utilitarianism – difficulty in categorisation 69 2.2.4. Categories of rehabilitative rationalisation – a critique 70 2.2.5. The category of relative punishment – a critique 71 2.3. Mixed rationalizations-imperative and instrumental 73 3. The complexity of instrumental rationalisations 76 3.1. Individual prevention 76 3.1.1. Rehabilitation as a category of individual prevention 77 3.1.2. Incapacitation 81 3.2. General prevention 83 3.2.1. Negative general prevention 84 3.2.2. Positive general prevention 85 Chapter II. A critique of punishment 89 1. Penal negationism 89 1.1. Substantive penal negationism 89 1.2. Substantive and formal penal negationism 96 2. A humanist critique of penal practice 101 2.1. In the sphere of radical criminology 101 2.2. Abolitionists’ troubles 103 2.3. Penal minimalism 107 2.4. Restorative justice 109 3. Punitive populism 111 4. Descriptive theories of criminal punishment 113 5. Classification of existing theories and critique of punishment – a summary 118 6. An extended definition of criminal punishment: the culturally integrated theory of punishment 119 Part II. Panoptism Chapter I. A genesis of the concept 125 1. Definition 125 2. Foucault 126 3. Bentham 135 4. Inspirations 142 5. Theory and experiment 149 Chapter II. Prison: the birth of the penitentiary system 165 1. Prison as the main form of punishment 165 2. Howard 179 3. France 190 4. Bentham’s Panopticon 200 5. The Panopticon – a history of significant defeat 208 Chapter III. Panoptism and the modern world 225 1. Gloria victis – on the reception of the idea of the Panopticon 225 2. Post-Benthamian panoptism 247 3. Panoptism seen from the perspective of a democratic society and a democratic state 251 4. Memento 262 Bibliography 265 Index of names 283