Kosmetologia t. 2

U podstaw wydania II tomu Kosmetologii leżała konieczność kompleksowego ujęcia całości zagadnień kosmetologicznych, uzupełnionych o wiedzę nauk zintegrowanych z kosmetologią. Opracowanie powstało na postawie wiedzy i doświadczenia praktycznego specjalistów wielu dziedzin z całej Polski. W II tomie podjęto kosmetologię jako dziedzinę interdyscyplinarną, wiążącą się bezpośrednio lub pośrednio z licznymi dziedzinami medycznymi i chemicznymi. Wielokierunkowość kosmetologii zachęca do współpracy specjalistów wielu dziedzin. Kosmetolodzy to dziś szeroko wykwalifikowani specjaliści wykonujący czynności, w tym zabiegi, między lekarzem dermatologiem, lekarzem medycyny estetycznej, farmaceutą, fizjoterapeutą i chemikiem. W tym kontekście kosmetolodzy mogą działać na szczeblu współpracy diagnostycznej, zabiegowej (terapeutycznej) oraz badawczo-naukowej. Kosmetologia to jedyna pozycja na rynku wydawniczym z tej dziedziny, która kompletnie obejmuje tematykę kosmetologiczną. Mamy nadzieję, że stanie się ona pomocna w kształceniu i w pracy kosmetologów oraz wielu specjalistów dziedzin estetycznych, medycznych i chemicznych.

Część I. Problematyka dermatologiczna w kosmetologii 1 1. Dermatologia – Anna Erkiert-Polguj, Agnieszka Żebrowska 3 1.1. Objawy chorób skóry 3 1.2. Zakażenia bakteryjne skóry 4 1.3. Zakażenia grzybicze skóry 6 1.4. Choroby wirusowe skóry 8 1.5. Łupież różowy Gilberta 12 1.6. Liszaj płaski 12 1.7. Łuszczyca 13 1.8. Pokrzywka 14 1.9. Atopowe zapalenie skóry 15 1.10. Kontaktowe zapalenie skóry 16 1.11. Bielactwo 18 1.12. Trądzik pospolity 19 1.13. Trądzik różowaty 20 1.14. Łojotokowe zapalenie skóry 20 1.15. Rogowacenie mieszkowe 20 1.16. Brodawka łojotokowa 21 1.17. Włókniak miękki 22 1.18. Włókniak twardy 22 1.19. Keloid – bliznowiec 22 1.20. Znamiona melanocytowe 22 1.21. Naczyniaki 23 1.22. Stany przednowotworowe skóry 24 1.23. Nowotwory skóry 25 1.24. Zmiany skórne mogące pojawić się w przebiegu cukrzycy 27 1.25. Zmiany skórne w przypadku wybranych schorzeń endokrynologicznych 28 1.26. Interakcje leków stosowanych w dermatologii i zabiegów medycyny estetycznej i kosmetologii 28 2. Psychodermatologia – Agnieszka Bartczak 30 2.1. Charakterystyka dziedziny 30 2.2. Psychodermatozy 30 2.3. Stres a choroby skóry 39 3. Alergie i podrażnienia kosmetyczne – Radosław Śpiewak 42 3.1. Narastający problem skórnych reakcji niepożądanych na kosmetyki 42 3.2. Mechanizmy skórnych reakcji niepożądanych na kosmetyki 43 3.3. Kosmetyki jako przyczyna reakcji alergicznych 45 3.4. Czy możliwe jest stworzenie „bezpiecznych kosmetyków”? 53 4. Trichologia dla kosmetologów – Piotr Szlązak 54 4.1. Budowa włosa i mieszków włosowych, barwa i rodzaje włosów 54 4.2. Cykl włosowy 57 4.3. Metody badania zaburzeń wzrostu włosów 59 4.4. Wrodzone zaburzenia struktury łodyg włosów i towarzyszące im łysienia 67 4.5. Typy łysienia 67 4.6. Podsumowanie 78 5. Podologia – Maria Klamczyńska, Magdalena Ciupińska, Elżbieta Szczepańska 79 5.1. Krótka historia podologii – Maria Klamczyńska 79 5.2. Podologia jako interdyscyplinarna dziedzina nauki – Maria Klamczyńska 80 5.3. Regulacje zawodu i zadania podologa w Polsce – Maria Klamczyńska 81 5.4. Przepisy prawne w usługach podologicznych – Maria Klamczyńska 82 5.5. Perspektywy zatrudnienia podologa – Maria Klamczyńska 82 5.6. Wybrane zagadnienia z zakresu anatomii i fizjologii kończyn dolnych z elementami patofizjologii – Maria Klamczyńska 83 5.7. Choroby skóry stóp i paznokci – Magdalena Ciupińska 85 5.8. Praktyka podologiczna – Elżbieta Szczepańska 103 5.9. Diabetyk w gabinecie podologicznym – Elżbieta Szczepańska 107 6. Kosmetologia onkologiczna – Dorota Rybarczyk 109 6.1. Istota kosmetologii onkologicznej jako potrzeby XXI wieku 109 6.2. Wpływ chemioterapii na skórę i przydatki 109 6.3. Wpływ radioterapii na skórę 111 6.4. Pielęgnacja w gabinecie kosmetologicznym w trakcie leczenia onkologicznego i po jego zakończeniu 111 6.5. Współpraca z klientem onkologicznym w gabinecie kosmetologicznym 113 Część II. Chemia surowców kosmetycznych 123 7. Chemia kosmetyczna – Paulina Mucha, Elżbieta Budzisz 125 7.1. Substancje czynne 125 7.2. Substancje pomocnicze 150 7.3. Formy kosmetyków ze względu na pełnione funkcje 174 8. Perfumeria – Angelika Adamus-Grabicka 183 8.1. Historia perfumerii 183 8.2. Percepcja wrażeń węchowych 184 8.3. Klasyfikacja zapachów 185 8.4. Substancje zapachowe 187 8.5. Kompozycje zapachowe 207 8.6. Perfumy i inne wyroby perfumeryjne 212 9. Surowce naturalne stosowane w kosmetykach certyfikowanych – Maria Urbańska, Renata Dawid-Pać 215 9.1. Pojęcie kosmetyku naturalnego 215 9.2. Składniki aktywne pochodzenia roślinnego stosowane w fitoterapii i pielęgnacji skóry 221 9.3. Wybrane rośliny o potwierdzonej aktywności kosmetologicznej 226 9.4. Surowce pochodzenia zwierzęcego stosowane w kosmetykach naturalnych 256 9.5. Surowce pochodzenia mineralnego i bogate w składniki mineralne, stosowane w kosmetykach naturalnych 260 10. Aromaterapia – Anna Kołodziejczak 264 10.1. Olejki eteryczne 264 10.2. Zastosowanie olejków eterycznych 265 10.3. Uwagi dotyczące zastosowania olejków związane z możliwym działaniem niepożądanym 266 10.4. Zastosowanie olejków eterycznych w kosmetologii 267 10.5. Jakość, przechowywanie i trwałość olejków eterycznych 273 Część III. Badania i ocena jakości kosmetyków 279 11. Toksykologia i ocena bezpieczeństwa produktów kosmetycznych w zarysie – Kamil Jurowski 281 11.1. Czym jest toksykologia kosmetyków? 281 11.2. Wybrane niebezpieczne składniki w produktach kosmetycznych wzbudzające kontrowersje 281 11.3. Metody alternatywne w toksykologii kosmetyków 283 11.4. Współczesne narażenie na ksenobiotyki obecne w produktach kosmetycznych 284 11.5. Ocena bezpieczeństwa produktów kosmetycznych 285 12. Zasady GMP, badania i ocena jakości produktów kosmetycznych – Tomasz Bujak, Zofia Nizioł-Łukaszewska, Tomasz Wasilewski 291 12.1. Zasady funkcjonowania fabryki kosmetyków zgodnie z GMP 291 12.2. Metody stosowane w kontroli jakości kosmetyków 303 12.3. Badania kosmetyków przed wprowadzeniem na rynek (testy dermatologiczne, aplikacyjne, mikrobiologiczne, aparaturowe i badania na hodowlach komórkowych) 306 12.4. Metody oceny działania produktów kosmetycznych – wybrane zagadnienia – Kamil Jurowski 311 13. Analiza sensoryczna – Ewelina Namiecińska 320 13.1. Istota analizy sensorycznej 320 13.2. Warunki przeprowadzania ocen sensorycznych 321 13.3. Znaczenie zmysłów człowieka w sensoryce 324 13.4. Metody analizy sensorycznej 325 13.5. Ocena subiektywna oraz obiektywna 337 Część IV. Fizjoterapia w kosmetologii 341 14. Masaż – sprężyste odkształcanie tkanek – Paweł Piątkowski, Monika Jasińska-Hahn 343 14.1. Definicja masażu 344 14.2. Podział masażu 344 14.3. Przeciwwskazania do masażu 359 15. Fizykoterapia – Agata Mańkowska, Wojciech Kasprzak 361 15.1. Energia w fizykoterapii 361 15.2. Elektroterapia 361 15.3. Ultradźwięki 368 15.4. Światłoterapia 370 15.5. Laseroterapia 372 15.6. Pole magnetyczne 374 15.7. Fala uderzeniowa 376 15.8. Fizykoterapia w stomatologii – Ewelina Żyżniewska-Banaszak, Magdalena Gębska 378 16. Spa i wellness. Odnowa biologiczna – Małgorzata Bajgier-Kowalska, Mariola Tracz 389 16.1. Spa 389 16.2. Wellness 391 16.3. Filozofia i założenia spa i wellness 392 16.4. Składowe spa i wellness stosowane w programach relaksacyjnych 392 16.5. Turystyka i hotelarstwo spa i wellness 393 16.6. Podział ośrodków spa i wellness 396 16.7. Charakterystyka wybranych terapii zabiegowych spa 398 17. Aktywność fizyczna – Magdalena Gębska 403 17.1. Fizjologiczne aspekty aktywności fizycznej 403 17.2. Wpływ aktywności fizycznej na wybrane narządy i układy człowieka 407 17.3. Wpływ aktywności fizycznej na procesy starzenia się skóry 409 17.4. Rola aktywności fizycznej w profilaktyce chorób cywilizacyjnych 409 17.5. Przeciwwskazania do systematycznej aktywności fizycznej 413 18. Termoterapia – Anna Kołodziejczak 414 18.1. Fizjologiczne aspekty termoterapii 414 18.2. Ciepłolecznictwo 415 18.3. Zimnolecznictwo 419 19. Balneoterapia i hydroterapia – Anna Kołodziejczak 423 19.1. Balneoterapia 423 19.2. Hydroterapia 428 20. Klimatoterapia, subterraneoterapia, muzykoterapia i chromoterapia – Anna Kołodziejczak 429 20.1. Klimatoterapia 429 20.2. Subterraneoterapia 430 20.3. Muzykoterapia 431 20.4. Chromoterapia 434 Część V. Dietetyka w dermatologii i kosmetologii 441 21. Znaczenie żywienia i poszczególnych składników odżywczych w profilaktyce i leczeniu wybranych chorób skóry i innych wybranych chorób przewlekłych – Agnieszka Marzec, Karolina Szczygieł, Karolina Goral, Michał Skrzypek 443 21.1. Znaczenie żywienia w życiu człowieka 443 21.2. Żywienie a profilaktyka i leczenie wybranych chorób skóry oraz innych wybranych chorób przewlekłych 445 22. Wybrane składniki pokarmowe i czynniki wpływające na funkcje skóry – Agnieszka Marzec, Karolina Szczygieł, Karolina Goral, Michał Skrzypek 454 22.1. Korzystny wpływ wybranych składników pokarmowych i czynników na funkcje skóry 454 22.2. Wpływ żywienia na stan włosów i paznokci 469 22.3. Znaczenie suplementów diety w pielęgnacji skóry 470 22.4. Niekorzystny wpływ wybranych składników i produktów żywnościowych oraz niektórych czynników na funkcje skóry 472 Część VI. Estetyka medyczna i paramedyczna 483 23. Medycyna estetyczna – Marek Wasiluk, Aneta Pondo 485 23.1. Jak zmieniły się trendy w medycynie estetycznej 485 23.2. Metody działania na tkanki w medycynie estetycznej 486 23.3. Najważniejsze zabiegi medycyny estetycznej 488 24. Chirurgia plastyczna twarzy – Kazimierz Kobus, Katarzyna Kobus-Zaleśna 501 24.1. Operacje kosmetyczne twarzy 501 24.2. Chirurgia plastyczna okolic twarzy 501 24.3. Operacje odmładzające 508 24.4. Plastyka czoła i brwi 512 24.5. Operacje powiek 513 24.6. Korekcje małżowin usznych 514 24.7. Uwagi końcowe 515 25. Chirurgia plastyczna sylwetki – Andrzej Przylipiak 516 25.1. Estetyka sylwetki 516 25.2. Liposukcja 516 25.3. Przeszczepianie tkanki tłuszczowej 518 25.4. Plastyka powłok brzusznych 519 25.5. Body lifting 520 25.6. Nici haczykowe liftingujące 521 25.7. Operacje w obrębie piersi 521 25.8. Korekta rąk 522 25.9. Korekta podudzi 523 26. Ginekologia estetyczna – Rafał Kuźlik 525 26.1. Rozwój dziedziny 525 26.2. Zabiegi chirurgiczne 526 26.3. Zabiegi mało inwazyjne 532 27. Makijaż permanentny – Dorota Rybarczyk 536 27.1. Historia i idea makijażu permanentnego 536 27.2. Makijaż permanentny brwi, ust i powiek 538 27.3. Zastosowanie mikropigmentacji w medycynie i pigmentacja niestandardowa 540 27.4. Zasady higieniczno-sanitarne d otyczące zabiegu mikropigmentacji 542 27.5. Przeciwwskazania do zabiegu, wy wiad z pacjentem i karta pacjenta 543 27.6. Sztuka projektowania makijażu i rysunek wstępny 547 27.7. Pielęgnacja i zalecenia po zabiegu makijażu permanentnego oraz czynniki wpływające na jego trwałość 547 27.8. Możliwe błędy i powikłania. Korekta nieudanych makijaży (cover, laser, remover) 548 28. Tatuaż i piercing – Ewa Pierzchała 550 28.1. Tatuaż 550 28.2. Piercing 557 Część VII. Psychologia biznesu dla kosmetologów 561 29. Marketing usług kosmetologicznych z elementami psychologii sprzedaży – Marta Fiłoń 563 29.1. Zdobywanie nowych klientów do salonu piękności 564 29.2. Zwiększanie sprzedaży kosmetyków i zabiegów 573 29.3. Zwiększanie częstotliwości wizyt 579 29.4. Zakończenie 583 30. Kosmetologia w ujęciu psychologicznym – Agnieszka Bartczak 585 30.1. Zmiana kanonów piękna na przestrzeni lat 585 30.2. Psychologiczne aspekty pracy kosmetologa 587 Część VIII. Prawo medyczne a kosmetologia 591 31. Pojęcie zdrowia i choroby z perspektywy kosmetologii – Iwona Wrześniewska-Wal, Agnieszka Wal 593 32. Zabiegi kosmetyczne – zakres i granice – Iwona Wrześniewska-Wal 595 32.1. Podmioty wykonujące zabiegi kosmetyczne 595 32.2. Zabiegi lecznicze i kosmetyczne 596 32.3. Zgoda na zabieg 597 32.4. Podsumowanie 598 33. Odpowiedzialność kosmetologa w związku z wykonywaniem czynności zawodowych – Monika Zboralska 599 33.1. Odpowiedzialność cywilnoprawna 600 33.2. Odpowiedzialność karna 602 33.3. Odpowiedzialność administracyjna – wymogi sanitarne 604 34. Etyka w zawodzie kosmetologa – Adam Skowron 606 34.1. Pojęcie etyki 606 34.2. Etos 606 34.3. Jawność i dyskrecja 607 34.4. Etyka zawodowa a działalność gospodarcza 607 34.5. Wnioski 608 Skorowidz 610