Model prawny systemu gospodarki odpadami

Opracowanie [...] jest bardzo obszerne, dotyczy zagadnienia istotnego poznawczo zarówno od strony dogmatyczno-prawnej, jak i praktycznej, związanej ze stosowaniem analizowanej grupy regulacji prawnych. Ocena ta wynika przede wszystkim z faktu, że w chwili obecnej jest to pierwsza próba tak całościowego spojrzenia na regulacje prawne związane z postępowaniem z odpadami po dość zasadniczych zmianach, jakim regulacje te zostały poddane w latach 2012-2013 (w szczególności chronologicznie patrząc - zmiany dotyczące systemów postępowania z odpadami komunalnymi, nowa regulacja ogólna w postaci ustawy o odpadach z grudnia 2012 r., nowe regulacje dotyczące opakowań i gospodarki odpadami opakowaniowymi). Warto więc spojrzeć na całość przepisów odnoszących się do problemu odpadów w sposób całościowy, pokazując te regulacje jako pewien system aktów wzajemnie ze sobą powiązanych, opartych na pewnych wspólnych wartościach, wspólnym aparacie pojęciowym i działających na rzecz osiągania wspólnych celów. Tak należałoby chyba rozumieć ideę zawartą w tytule opracowania, a więc zamiar poddania analizie właśnie „modelu” prawnego systemu gospodarki odpadami. Z recenzji wydawniczej prof. zw. dr. hab. Marka Górskiego System prawa gospodarki odpadami osadzony jest na fundamencie systemu prawa ochrony środowiska wyrastającym z prawa administracyjnego. Zaprezentowana w tej książce analiza pokazuje także ewolucję systemu prawa ochrony środowiska w kierunku tworzenia się podsystemów. Wyraźnie widoczne jest to zwłaszcza w obszarze regulacji dotyczących gospodarki odpadami. Podejście systemowe w badaniu prawa ochrony środowiska otwiera równocześnie drogę do stworzenia podstaw zintegrowanej ochrony środowiska. W ten sposób regulacje prawne z zakresu ochrony środowiska nie będą wyłącznie sektorowymi aktami prawnymi, lecz stworzony zostanie systemem powiązanych ze sobą regulacji opartych na wspólnych zasadach oraz instytucjach prawnych. Bardzo ważnym czynnikiem przesądzającym o skuteczności prawa gospodarki odpadami lub jej braku jest zintegrowane powiązanie wszystkich norm prawnych chroniących środowisko. Przedstawiony w tej publikacji model systemu gospodarki odpadami powinien być pomocny w przewidywaniu tendencji rozwojowych systemu prawa ochrony środowiska. Praca obejmuje analizę głównych problemów prawa gospodarki odpadami. Zagadnienia te znajdują się aktualnie w centrum uwagi toczących się debat społecznych, politycznych i gospodarczych. Zintegrowany charakter regulacji prawnych dotyczących gospodarki odpadami, który dotyka wielu dziedzin prawa, powoduje, że wskazaną problematyką zainteresowane są środowiska naukowe reprezentujące różne obszary badań oraz praktycy. Fragment książki

Wykaz ważniejszych skrótów 13 Wprowadzenie 17 Część I. Założenia i podstawy systemu prawa gospodarki odpadami 23 Rozdział 1. Geneza i podstawy modelu regulacji prawnych dotyczących gospodarki odpadami 25 1.1. Regulacje prawne w dawnej gospodarce odpadami 25 1.2. Gospodarowanie odpadami jako element regulacji gospodarki komunalnej 29 1.3. Rozwój regulacji prawnych dotyczących utrzymania czystości i porządku w prawie polskim 34 1.4. Pierwsze kompleksowe regulacje prawne dotyczące postępowania z odpadami w prawie polskim 38 Rozdział 2. Założenia koncepcyjne modelu systemu prawa gospodarki odpadami 43 2.1. Główna problematyka w badaniu modelu systemu prawa gospodarki odpadami 43 2.2. Założenia szczegółowe konstrukcji modelu systemu prawa gospodarki odpadami 51 2.3. Funkcje i cele modelu systemu prawa gospodarki odpadami 57 2.4. Struktura modelu systemu prawa gospodarki odpadami 63 2.5. Kodyfikacja jako model docelowy prawa gospodarki odpadami 66 Rozdział 3. Prawo gospodarki odpadami w systemie prawa ochrony środowiska 73 3.1. Dynamika rozwoju systemu prawa ochrony środowiska 73 3.2. Struktura i właściwości systemu prawa gospodarki odpadami 80 3.3. Model gospodarki odpadami w systemie prawa ochrony środowiska w Niemczech 87 3.4. Model regulacji gospodarki odpadami we „włoskim kodeksie środowiskowym” 90 Rozdział 4. Przedmiot prawa gospodarki odpadami 103 4.1. Naukowe badanie przedmiotu prawa ochrony środowiska 103 4.2. Cechy przedmiotu prawa gospodarki odpadami 112 Rozdział 5. Regulacje gospodarki odpadami w prawie Unii Europejskiej 119 5.1. Założenia systemu regulacji 119 5.2. Źródła unijnego prawa i polityki gospodarki odpadami 120 Rozdział 6. Koncepcja „społeczeństwa recyklingu” jako podstawa aksjologiczna i polityczna systemu prawa gospodarki odpadami 129 6.1. Założenia i podstawy aksjologiczne koncepcji „społeczeństwa recyklingu” 129 6.2. Cele gospodarki odpadami w koncepcji „społeczeństwa recyklingu” 135 6.3. Koncepcja „społeczeństwa recyklingu” w polityce Unii Europejskiej 141 Rozdział 7. Metodologia badań systemu prawa gospodarki odpadami 147 7.1. Podstawowe problemy metodologiczne w badaniach systemu prawa gospodarki odpadami 147 7.2. Metoda systemowa badań prawa gospodarki odpadami 152 Rozdział 8. Podstawowe pojęcia prawa gospodarki odpadami 159 8.1. Cele i funkcje definiowania podstawowych pojęć prawnych gospodarki odpadami 159 8.2. Odpady oraz ich rodzaje 178 8.3. Podmioty uczestniczące w gospodarce odpadami 197 8.4. Obowiązki i uprawnienia podmiotów w prawie gospodarki odpadami 199 8.5. Gospodarka i gospodarowanie odpadami 207 Część II. Ogólne instytucje systemu prawa gospodarki odpadami 221 Rozdział 9. Zasady ogólne 223 9.1. Zasady ogólne prawa ochrony środowiska jako podstawa zasad ogólnych gospodarki odpadami 223 9.2. Zasady ogólne gospodarki odpadami 228 9.2.1. Zasada kompleksowości 229 9.2.2. Zasada zapobiegania powstawaniu odpadów 230 9.2.3. Zasada przezorności 235 9.2.4. Zasada likwidacji odpadów u źródła 238 9.2.5. Zasada bliskości 239 9.2.6. Zasada postępowania z odpadami niebezpiecznymi 246 9.2.7. Zasada ponoszenia kosztów gospodarowania odpadami 249 9.2.8. Zasada rozszerzonej odpowiedzialności producenta 255 9.2.9. Zasady dotyczące zbierania i transportu odpadów 257 9.2.10. Zasada magazynowania odpadów 259 9.2.11. Zasada usuwania odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania 260 9.2.12. Zasada przekazywania odpadów i przenoszenia odpowiedzialności za gospodarowanie odpadami 266 9.2.13. Zasada obowiązkowego przetwarzania odpadów w instalacjach i urządzeniach 267 9.2.14. Wstrzymywanie działalności posiadacza odpadów 268 Rozdział 10. Plany gospodarki odpadami 269 Rozdział 11. Reglamentacja w gospodarowaniu odpadami oraz prowadzenie rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami 287 Rozdział 12. Ewidencja i sprawozdawczość w gospodarce odpadami 301 12.1. Ewidencja odpadów 301 12.2. Sprawozdawczość w zakresie produktów, opakowań oraz gospodarki odpadami 303 Rozdział 13. Baza danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami 305 Rozdział 14. Szczególne zasady gospodarowania niektórymi rodzajami odpadów 309 Rozdział 15. Wymagania dotyczące prowadzenia procesów przetwarzania odpadów 319 15.1. Składowanie odpadów 319 15.2. Termiczne przekształcanie odpadów 338 15.3. Kwalifikacje w zakresie gospodarowania odpadami 343 Rozdział 16. Zadania z zakresu administracji rządowej realizowane przez samorząd województwa i przepisy szczególne w postępowaniu o wydanie decyzji z zakresu gospodarki odpadami 345 16.1. Zadanie prawne w ujęciu teoretycznym 345 16.2. Zadania administracji w ochronie środowiska 347 16.3. Zadania samorządu województwa z zakresu gospodarki odpadami w ustawie o odpadach 351 Rozdział 17. Przepisy karne i administracyjne – kary pieniężne w ustawie o odpadach 357 17.1. Przepisy karne w ustawie o odpadach 357 17.2. Administracyjne kary pieniężne w ustawie o odpadach 360 Część III. Zasady postępowania z niektórymi rodzajami odpadów 369 Rozdział 18. Gospodarka opakowaniami i odpadami opakowaniowymi 371 18.1. Ogólne założenia modelu systemu gospodarki opakowaniami i odpadami opakowaniowymi 371 18.2. Obowiązki przedsiębiorców w gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi 374 18.3. Opłata produktowa 381 Rozdział 19. Obowiązki przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz dotyczące opłaty produktowej 387 19.1. Ogólne założenia systemu obowiązków przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz opłaty produktowej 387 19.2. Obowiązki przedsiębiorców 389 19.3. Opłata produktowa 392 Rozdział 20. Recykling pojazdów wycofanych z eksploatacji 397 20.1. Ogólne założenia systemu recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji 397 20.2. Obowiązki podmiotów uczestniczących w systemie recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji 399 Rozdział 21. Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny 407 21.1. Zasady postępowania ze zużytym sprzętem elektrycznym i elektronicznym 407 21.2. Obowiązki podmiotów odpowiedzialnych za postępowanie ze zużytym sprzętem elektrycznym i elektronicznym 410 Rozdział 22. Zużyte baterie i akumulatory 419 22.1. Ogólne założenia systemu postępowania z bateriami i akumulatorami 419 22.2. Obowiązki podmiotów uczestniczących w systemie postępowania z bateriami i akumulatorami 423 Rozdział 23. Odpady wydobywcze 429 23.1. Ogólne założenia systemu postępowania z odpadami wydobywczymi 429 23.2. Obowiązki i uprawnienia wytwórcy oraz posiadacza odpadów wydobywczych 431 Rozdział 24. Postępowanie z odpadami komunalnymi 441 24.1. Postępowanie z odpadami komunalnymi jako element zadania gminy w zakresie utrzymania czystości i porządku 441 24.2. Władztwo zadaniowe gminy w postępowaniu z odpadami komunalnymi 449 24.3. Regulacja systemu gospodarki odpadami komunalnymi 453 24.4. Regulamin utrzymania czystości i porządku w gminie 461 24.5. Obowiązki i uprawnienia w systemie gospodarki odpadami komunalnymi 463 Rozdział 25. Międzynarodowe przemieszczanie odpadów 479 25.1. Międzynarodowe przemieszczanie odpadów w prawie Unii Europejskiej 479 25.2. Międzynarodowe przemieszczanie odpadów w prawie polskim 483 Rozdział 26. Odpady promieniotwórcze i wypalone paliwo jądrowe 497 Rozdział 27. Pozostałości ładunkowe ze statków oraz zatapianie odpadów i innych substancji 507 27.1. Zapobieganie zanieczyszczeniom środowiska morskiego w prawie międzynarodowym 507 27.2. Obowiązki podmiotu zarządzającego portem lub przystanią morską 512 27.3. Informacje przekazywane armatorom, kapitanom statków lub agentom reprezentującym armatora 515 27.4. Obowiązek opracowania planu gospodarowania odpadami oraz pozostałościami ładunkowymi ze statków 516 27.5. Ponoszenie kosztów odbioru i gospodarowania pozostałościami ładunkowymi 518 27.6. Zatapianie ze statków odpadów i innych substancji 520 Rozdział 28. Podziemne składowanie odpadów 523 28.1. Podziemne składowisko odpadów jako miejsce unieszkodliwiania odpadów 523 28.2. Zakazy związane z podziemnym składowaniem odpadów 526 28.3. Koncesja na podziemne składowanie odpadów 528 Zakończenie 535 Bibliografia 539 Legal model of the waste management system. Legal and administrative study (Summary) 569 Rechtsmodell des Systems von der Abfallwirtschafts. Rechts-Verwaltungsstudie (Zusammenfassen) 571