Rozwój rzeźby obszaru między Piotrkowem Trybunalskim, Radomskiem a Przedborzem w czwartorzędzie

Kompleksowe, interdyscyplinarne prace wykonane pod kierunkiem Autorki wspierają hipotezę istnienia marginalnego lobu Pilicy-Luciąży (jako południowej części lobu Rawki sensu lato) i jego dotarcia w regionie do linii Kamieńsk-Góra Chełmo-Przedbórz, a w części zachodniej (na garbie łódzkim) konfluencji z lobem Widawki. Uwzględnienie pełnej, czwartorzędowej ewolucji rzeźby w zasługuje na uznanie. Stanowi ono wyjątek w aktualnych badaniach. Jako motyw przewodni podsumowania materiałów zebranych na obszarze między Piotrkowem Trybunalskim, Radomskiem a Przedborzem wybrano zagadnienie czynników rozwoju rzeźby. Rola klimatu jako czynnika globalnego w kształtowaniu rzeźby, rola podłoża jako przykład dominacji czynnika lokalnego w morfogenezie oraz zagadnienia poligenezy, złożoności i dziedziczenia rzeźby dobrze wyjaśniają jej specyfikę na badanym wycinku pogranicza wyżyn i niżu. Na szczególne podkreślenie zasługuje bardzo obszerna dokumentacja niniejszej monografii, co niejako wymusiło załączenie jej na płycie CD. Zamieszczenie pełnej dokumentacji badawczej w formie bazy danych stanowi nowość w monografiach geomorfologiczno-paleogeograficznych.

1. WPROWADZENIE 10 1.1. Teren badań 10 1.2. Przegląd badań nad rzeźbą i jej genezą 15 1.3. Hipoteza badawcza i cele pracy 22 1.4. Metody badań 23 1.4.1. Badania terenowe 23 1.4.2. Prace laboratoryjne 28 1.4.3. Prace kameralne 33 2. NOWE DANE NA TEMAT CECH OSADÓW WYBRANYCH FORM RZEŹBY W STREFACH I–IV 36 2.1. Strefa I – Wzgórza Radomszczańskie (część W), Nizina Nadpilicka (część N) i Grzbiet Przedborski (część E) 36 2.2. Strefa II – Wzgórza Dobryszyckie 48 2.3. Strefa III – Wzgórza Radomszczańskie (część NW) i Wysoczyzna Bełchatowska między Radomskiem a Boryszowem 52 2.4. Strefa IV – Równina Piotrkowska 62 3. ROZWÓJ RZEŹBY POŁUDNIOWO-WSCHODNIEJ CZĘŚCI REGIONU ŁÓDZKIEGO 66 3.1. Rzeźba podłoża i miąższość czwartorzędu 66 3.2. Morfogeneza glacjalna 73 3.3. Postwarciańskie przekształcenia osadów i form w warunkach klimatu peryglacjalnego i umiarkowanego 91 3.3.1. Różnowiekowe horyzonty peryglacjalne 91 3.3.2. Rozwój rzeźby w vistulianie 93 3.3.3. Naturalne i antropogeniczne przekształcenia rzeźby w holocenie 96 4. PODSUMOWANIE 98 4.1. Czynniki rozwoju rzeźby 98 4.1.1. Rola podłoża czwartorzędowego jako przykład dominacji czynnika lokalnego w kształtowaniu rzeźby glacjalnej 99 4.1.2. Rola klimatu (jako czynnika globalnego) w kształtowaniu rzeźby obszaru 101 4.2. Poligeneza, złożoność i dziedziczenie rzeźby 104 5. WNIOSKI 106 Literatura 108 Summary 124 Od Redakcji 130