Pamiętniki

Karol Wędziagolski urodził się w ro­ku 1886 niedaleko Wilna, w rodzinnym majątku Jaworów, w starej rodzinie szlacheckiej. Zmarł w Brazylii w 1974 roku. Jego życiorys jest wyjątkowy i jednocześnie typowy. Był w Rosji rewolucjonistą z przekonania, by potem zostać kontrrewolucjonistą, bo życie pokazało mu prawdziwe oblicze bolszewizmu. Przyjaźnił się z Borysem Sawinkowem. Znał Kiereńskiego i Trockiego, Milukowa, Korniłowa, Wrangla i Denikina. Później został zaufanym człowiekiem Piłsud­skiego, spotykał się w Paryżu z Dmowskim. Wydarzenia na scenie politycznej ówczesnej Europy obserwował z bliska. Relacjonował je z pozycji zwykłego człowieka, który nie wszystko umie wytłumaczyć, ale na pewno każdą sprawę głęboko przeżywa.

Józef Mackiewicz umieszczał Pamiętniki na półce klasycznych, najlepszych pozycji historycznej literatury światowej. Mają one wartość nieprzemijającą, sięgającą daleko poza krąg spraw polskich. Dzieje się tak dlatego, że na ich treść składa się relacja uczestnika wydarzeń, nie ma w nich miejsca na fikcję literacką.

W roku 1972 książka otrzymała nagrodę Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie. W roku następnym – najważniejsze wyróżnienie emigracyjne, czyli nagrodę „Wia­domości” londyńskich, nagrodę Fundacji Alfreda Jurzykowskiego, a w 1974 roku – na­grodę Fundacji imienia Kościelskich.

Dedykacja

WSTĘP

CZĘŚĆ I Wojna i rewolucja

NIEFRASOBLIWE POCZĄTKI

POLSKA

BYĆ DOBRZE URODZONYM NIE JEST ŹLE

BOŻE NARODZENIE

TRUP W LESIE

NOWY ROK I POŻEGNANIE

ODWRÓT

NA WARIATA

TRUP W HOTELU

SELETYŃSKA NIMFA

POKER

KTO WINIEN?

CARSKA RODZINA

ZABÓJSTWO RASPUTINA

DWA EPIZODY – DWA EPILOGI

REWOLUCJA

ZGUBNE HASŁO WOJNY: „DO ZWYCIĘSKIEGO KOŃCA”

WOJSKOWE KOMITETY REWOLUCYJNE

PRIKAZ NR 1

NIECO O SOBIE

IRCHOWE RĘKAWICZKI

NIE MA TANI

MAŁŻEŃSTWO Z REWOLUCJĄ Z PRZYPADKU

PRÓBUJĘ GASIĆ POŻAR SZKLANKĄ WODY

ODPRĘŻENIE

TOWARZYSZE Z REWKOMU

POWODUJĘ ODWOŁANIE GENERAŁA KALEDINA

UŚMIERZAM KONTRREWOLUCYJNE KNOWANIA HRABIEGO BENKENDORFA

SAWINKOW

KORNIŁOW

MOJA PROMOCJA NA KOMISARZA 8. ARMII

NARADA PAŃSTWOWA W MOSKWIE

NIEUDANY ZAMACH STANU

WYJAZD DO PETERSBURGA

KLĘSKA KORNIŁOWA

MOJE KOMISARSKIE URZĘDOWANIE

KONIEC MOJEJ KARIERY KOMISARZA TYMCZASOWEGO RZĄDU

CZĘŚĆ II Bolszewicki przewrót

WODEWILOWA UWERTURA DO TRAGEDII

MASY

ELITA

RZĄD I SPOŁECZEŃSTWO

PO DRUGIEJ STRONIE BARYKADY

GENERALICJA – CZYLI LOSY NASZYCH WYBOROWYCH DYWIZJI

W FILMOWYM SKRÓCIE

MOJE SPOTKANIE Z KIEREŃSKIM

JESZCZE O SAWINKOWIE

GENERAŁ KRASNOW ODMAWIA

MOJE OSTATNIE CHWILE Z „KIEREŃSZCZYZNĄ”

W POSZUKIWANIU XVII KORPUSU

W OBRĘBIE WIELKIEJ I MAŁEJ ZDRADY

PETERSBURSCY DEMOKRACI PO PRZEWROCIE

W MOSKWIE, CZYLI JESZCZE JEDEN WARIANT PRZEGRYWANIA DO BOLSZEWIKÓW

POKÓJ LUDZI ZŁEJ WOLI

CZĘŚĆ III Kontrrewolucja

KIJOWSKI PRZEDSIONEK

PRZEPRAWA NA STRONĘ „BIAŁĄ”

WIECZORNE DZWONY

KONTRREWOLUCYJNE AFRONTY I FRONTY

ZAMACH NA SAWINKOWA

RADA POLITYCZNA, CZYLI PIERWSZE POLITYCZNE RYSY NA LEDWO FORMUJĄCYM SIĘ WSPÓLNYM FRONCIE

NINOCZKA

NA MUSZCE WROGÓW

LEDWOSMY SIĘ ZAPOZNALI, POKOCHALI. JUŻ ROZSTALI

PODRÓŻE KSZTAŁCĄ

RZEŹ KIJOWSKA

POTRÓJNE ŻYCIE

PANNA ALEKSANDRA, CZYLI ROSYJSKA KONTRREWOLUCJA

TATIANA, CZYLI TAKTYCZNY SOJUSZ Z BOLSZEWIKAMI

POW

KONFRONTACJA „LIPEK” Z POLAKAMI

DZIEŃ TRWOGI

REPORTAŻ Z PARTYZANCKIEJ WOJNY

NASZE KŁOPOTY Z MILUKOWEM I NIEMIECKI SUKURS

ZASKAKUJĄCA PROPOZYCJA

W REDAKCJI

DOSIĘGA MNIE SPRAWA RODZINNA

WITKOWSKI, JA I PAN MAJOR

MÓJ BRAT BRONISŁAW

UCIECZKA

SAMOTNOŚĆ

O ROZKOSZACH ŻARCIA I PICIA I ICH KRÓTKOTRWAŁOŚCI

POGLĄDY PRZEWOŹNIKA I MOJE NA OBSZARNICZO-KUŁACKĄ REAKCJĘ

ARESZTOWANIE

SZCZURY I LUDZIE

SZUKAJĄ WĘZEŁKOWSKIEGO

WROGOWIE I SOJUSZNICY

POD SZUBIENICĄ

ZNOWU WŚRÓD LUDZI

ODWIEDZINY DINY

KONIEC OKUPACJI I SAMOSĄD NAD HANSEM

NOWA WOJNA

Z LOJALNOŚCI DLA OCHOTNICZEJ ARMII DEKLARUJEMY SIĘ JAKO JEJ POLITYCZNE ANTYTEZY

POWRÓT

KULIG

CZĘŚĆ IV Warszawski epilog

WARSZAWSKIE DEBIUTY

KONCEPCJA POLSKO-ROSYJSKIEGO POROZUMIENIA

PROPONUJĄ MI ZAMACH NA PIŁSUDSKIEGO

ROSYJSKI PARTNER

W PRZYGOTOWANIU POLSKIEGO PARTNERA

AUDIENCJA U NACZELNIKA PAŃSTWA

PISZĘ ARTYKUŁ PO. WĘDZIAGOLSKU

SZUKAM KONTAKTU Z SAWINKOWEM

W BELWEDERZE

NASI ZA GRANICĄ: GOŚCIŃCE I TRANSAKCJE

ZNÓW W PARZE Z SAWINKOWEM

PRZECIW BIAŁEJ KONTRREWOLUCJI

POZNAJĘ PARĘ PRZYSZŁYCH MORDERCÓW SAWINKOWA

DMOWSKI

SZCZEGÓŁY: O POLITYCZNEJ SZTUCE WYBIERANIA MENU I GOŚCI

…ŻEBY DWOJE CHCIAŁO NARAZ

POWRÓT NAD WISŁĘ

BOLSZEWICKA OFENSYWA

CZAS BYŁ NAPRAWDĘ TRAGICZNY.

POD WYSZKOWEM

NA WYPADEK KLĘSKI

NA WYPADEK ZWYCIĘSTWA

W KWATERZE GŁÓWNEJ NACZELNEGO WODZA

STANISŁAW BUŁAK-BAŁACHOWICZ

EPILOG

POSŁOWIE

SŁOWNIK BIOGRAFICZNY

Przypisy