Antologia tekstów poświęconych teorii maski i studiów prezentujących posługiwanie się maską w obrzędzie, karnawale, teatrze, zabawie, sztuce. Książka prezentuje szkice zarówno klasyków myśli humanistycznej, takich jak: Claude Lévi-Strauss, Henry Pernet, Jean Starobinski, Jean-Thierry Maertens, Jean-Luc Nancy, jak i współczesnych badaczy zagranicznych zajmujących się tą problematyką, wśród których znaleźli się Richard Weihe, David Napier, Cesare Poppi czy Cara McCarty.
Antologia obejmuje artykuły autorów zagranicznych, które wcześniej nie były tłumaczone na język polski. Zaletą książki jest wprowadzenie do rodzimego obiegu naukowego współczesnej refleksji na temat maski, za granicą bogatej i nieustannie rozwijanej – przez archeologów, etnologów i etnografów, antropologów, socjologów, kulturoznawców, teatrologów, literaturoznawców, historyków sztuki etc. – u nas zaś prawie nieobecnej. Drugim kryterium doboru tekstów jest ich interdyscyplinarność. Wśród autorów mamy, owszem, etnologów, jak na każdą pracę o masce przystało, ale tym razem znaleźli się tu w mniejszości – i reprezentują głównie etnologię europejską. Inne teksty napisane zostały z perspektywy filozofii, teatrologii, archeologii, historii sztuki, nauk społecznych – albo łączą różne punkty widzenia. Trzecim kryterium jest status nowości. Poszczególne artykuły mają stanowić przykłady aktualnych i różnorodnych badań nad maską, w większości niepodejmowanych jeszcze w Polsce.
Czytelnicy znajdą w książce najnowszą wiedzę z zakresu badań nad maską. Autorzy starannie wybrali teksty omawiające aspekty teoretyczne problematyki maski oraz obszary wykorzystywania maski w działaniach obrzędowych, artystycznych, politycznych, użytkowych i innych (maska jako narzędzie sportowca, terrorysty, strażaka).
Odbiorcami książki są pracownicy naukowi wykładający antropologię, kulturoznawstwo, teatrologię, socjologię i inne kierunki humanistyczne, jak również studenci tych kierunków. Planowana antologia będzie wykorzystywana na zajęciach z antropologii i kulturoznawstwa na wielu uczelniach. Po książkę sięgną także wszyscy zainteresowani fenomenem maski nie tylko w ujęciu antropologicznym
i kulturowym, lecz także społecznym, politycznym.
Wojciech Dudzik, Wstęp. Zdejmowanie maski z maski 7
Introdukcja 17
Claude Lévi-Strauss, Maska 19
Roger Caillois, Maski 25
I Teorie 31
Henry Pernet, Maski 33
Jean-Thierry Maertens, Maska pierwotna i seksualność 51
Richard Weihe, Paradoks maski 63
David Napier, Maski świąteczne – typologia 83
Karsten Lichau, Instrukcja oglądania maski 93
Jean-Luc Nancy, Zamaskowany – zdemaskowany 99
II Terytoria 105
Cesare Poppi, Ten Inny. Maski i maskarady w Europie 107
Vana Greisenegger-Georgila, Kult depersonalizacji. Ponowne odkrycie maski u progu XX wieku 119
David Wiles, Maska dzisiaj: słowo do aktora 127
Cara McCarty, Maska – atak/obrona 133
Karl C. Berger, Maska jako przesłanie 155
Lone Riisgaard, Bjorn Thomassen, Moce maski. Rytuały uczestnictwa w lokalno-globalnych protestach politycznych 163
III Studia 187
Suzanne Chappaz-Wirthner, Grégoire Mayor, Tschäggättä na scenie.
Dyskusje o estetyce maski w dolinie Lötschental 189
Paulo Raposo, Maski, widowisko, tradycja. Lokalne tożsamości i globalne konteksty 215
Gabriel Moshenska, Maski gazowe. Kultura materialna, pamięć i zmysły 231
Polly Savage, Gry dla publiczności. Maski w galeriach i muzeach 261
Valerie Steele, Moda, fetysz, fantazja 275
Apendyks 285
Jean Starobinski, Maska i święto 287
Noty o autorach 293
Indeks nazwisk 297
Summary 309
Źródła ilustracji 311
-14%