Większość z nas przywitała świat krzykiem. Większość z nas chciałaby żegnać się ze światem w ciszy. Między tymi dwoma punktami rozgrywa się ta książka. Słyszymy często, że „milczenie jest złotem”. Potakujemy, gdy padają słowa „cicha woda brzegi rwie”. Wiemy, co to „cisza jak makiem zasiał”. Powtarzamy ostatnie słowa z Hamleta: „reszta jest milczeniem”, nawet jeśli nie pamiętamy, w jakim kontekście się pojawiły i co oznaczały. Czasem od ciszy uciekamy. Uciekamy, bo „dzwoni nam w uszach”, bo w niej widać jaśniej i wyraźniej, kim jesteśmy i jacy bywamy. Kluczymy, bo nie lubimy tego, co nazywamy „niezręczną ciszą”, lubimy ją zagadywać, a nawet zakrzykujemy ją. Przykrywamy bodźcami i aktywnościami. Ale też jej poszukujemy. Chcemy się wyciszyć, znaleźć spokój, wewnętrzną ciszę. Przebieramy w metodach osiągania tego upragnionego stanu. Z tekstu Małgorzata Wojcik i Rafał Żak przyglądają się ciszy i różnym jej odmianom, które spotykamy w codziennym życiu. Pokazują, że milczenie może być cenne i wartościowe dla relacji z innymi, może być jednak również oznaką protestu, wycofania, obojętności. Rozpatrują rolę ciszy w muzyce: czasem stanowi ona przestrzeń dla wybrzmienia dźwięku, czasem jest elementem konstytuującym utwór. Eksplorują znaczenie ciszy w różnych kontekstach – zarówno takich, w których jest ona elementem pożądanym (jak w przypadku ciszy nocnej lub zakonnej reguły milczenia), jak i takich, w których jest wyniszczająca i szkodliwa. Naczytaj się o ciszy. Małgorzata Wojcik i Rafał Żak Żona i mąż. Ona słyszy znacznie lepiej od niego i pewnie z tego tytułu częściej używa stoperów. Wspólnie nie cierpią dźwięków siorbania i mlaskania. Nienawidzą zakłócania ciszy nocnej, szczególnie w pobliżu swojego mieszkania. Lubią muzykę, czytanie w ciszy, ciszę sal koncertowych, kina i teatru. Cisza to ich pierwszy wspólny literacki projekt. Dawno, dawno temu spotkali się na kulturoznawstwie, dziś mieli zatem dużą przyjemność z prowadzenia tej interdyscyplinarnej podróży. Nie powiedzieli jeszcze ostatniego słowa, jeśli chodzi o wspólne pisanie książek. Na razie trzymają kciuki, żeby o Ciszy było głośno.

Wstęp 9 Informacja dla czytelnika 13 Deklinacja 15 Otwórzmy encyklopedię 16 Ultra–infra 17 Konflikt międzypokoleniowy 18 O ciszy czy o hałasie 19 Między mową a milczeniem Kwiryna Handke 20 Alfabet Braille’a 22 „Cisza” naprawdę cicho 23 97-415 26 Myśleć nad wyborem 27 Spirala milczenia 29 Wśród nocnej ciszy 30 Końskie szerokości 32 Zbyt głośne morze 33 Cisza kosmosu 35 Cisza radiowa Ben Bartlett 37 Prawie niemowa 39 Cicha noc 40 Sub rosa 43 Chatham House 44 Stracić okazję, aby siedzieć cicho 45 Pauza 46 Pęknięta struna 47 Crescendo 48 W stronę ciszy 50 Punktualnie w południe 51 Zachowuj się! 52 Dźwięk zaklęty w ciszę 56 Cisza, którą warto przeczekać 57 4’33” 59 Zagraj sam 63 Cage Against the Machine 64 Uwaga plagiat! 66 953 słowa 67 Krucjata Schneidera 68 Dogma 70 Cisza w kinie 71 Cisza w teatrze 72 Cisza w radiu 74 Doktor Murke zbiera milczenie 75 The Artist is Present 76 Krzyk ciszy 78 Naucz się słów 81 Milczeć w proteście 82 Dzień Milczenia 83 Kobiety w czerni 84 Cisza, igła, nitka 85 Your comfort is my silence 86 Ignorance = Fear 87 Milczeć dla uchodźców 88 Minuta ciszy 89 Минута молчания 92 Dwie minuty ciszy 93 Siedemnaście lat życia Johna Francisa 94 Rok z życia studenta 97 1 TED Talk = 0 słów 98 Trzy pióra 99 Pomilcz 101 Milczeć od tysiąca lat 102 Wielka cisza 104 Nie tylko kartuzi 106 Podaj, proszę, sól 108 CHYBAJEDNAKŁATWIEJBĘDZIECZYTAĆNAGŁOS 110 Czas w ciszy 111 Ommmm 113 Ommmm oraz szkiełko i oko 116 Być razem w ciszy 118 Budda lubi milczenie 120 10 dni szaleństwa w milczeniu Barbara Stawarz-García 124 Milczenie Indian 128 Zostać bogiem przez pomyłkę 132 Potop za hałas 133 Wieża milczenia 134 Japońska ceremonia picia herbaty 136 Cichy przepis na poznanie męża 138 Czy syreny milczały? 139 Silence, Please 140 Cisza sprzedaje 143 Kościół sprzedaje ciszę 145 Świecki rozdaje ciszę 146 Lekcja ciszy 148 Ciche czytanie 151 Ciche jedzenie 152 Cichy pociąg 156 Na tym dworcu będzie cicho! 157 Pływać w ciszy i ciemności 161 Podróż w poszukiwaniu ciszy 162 Czy zawsze kochamy ciszę? 166 Maximilian Negwer 167 Uzależnienie od ciszy? 168 SSSS 171 Refleksja? Nie, jednak kara 173 Cisza, o której się milczy 175 Milczenie propagandy 177 Ciało przerywa milczenie 179 Najgłośniejszy moment 181 Najcichsze miejsce świata 182 Ostatnia zabawa ciszą 185 Ulubione cisze autorki 186 Ulubione cisze autora 187 Inspiracje, źródła, odnośniki 188 Źródła zdjęć 205 O Autorach 206