Filozofia prawa Immanuela Kanta

Ostatecznym celem nauki prawa wedle Kanta jest ustanowienie i zagwarantowanie trwałego pokoju na świecie. Chociaż filozof w Metafizycznych podstawach nauki prawa zajmuje się wieloma innymi kwestiami, to jednak wszystkie jego ustalenia są ukierunkowane na jeden cel - przyjęcie powszechnego stanu prawnego, który ma położyć kres wszelkim wojnom, a każdemu człowiekowi zapewnić wrodzoną wolność. Jeśli chodzi o praktyczne użycie rozumu, nie ma dla Kanta zagadnienia istotniejszego i bardziej fundamentalnego. „W polskiej literaturze przedmiotu dysponujemy bardzo skromną liczbą publikacji na temat prawnych aspektów myśli Kanta. Z tego względu recenzowana książka znajdzie się niewątpliwie w centrum zainteresowania badaczy zajmujących się tymi problemami. Autorka ma bardzo jasno skonkretyzowaną wizję interpretacji filozofii Kanta, dobrze uzasadnioną merytorycznie i osadzoną w literaturze przedmiotu. Te dwa aspekty stanowią o wartości monografii. Można ją uznać za bardzo udaną i syntetyczną prezentację stanowiska Kanta z uwzględnieniem aktualnego stanu dyskusji i kwestii spornych w podstawowych obszarach piśmiennictwa zagranicznego. Biorąc zaś pod uwagę niewątpliwe zalety książki - bardzo dobry i dojrzały styl, jasne i rzeczowe wyłożenie zagadnień prawnych na tle filozofii transcendentalnej - należy ją zaszeregować do znaczących publikacji filozoficznych, jakie się ostatnio ukazały na naszym rynku księgarskim.” Z recenzji prof. Leona Miodońskiego

Wstęp. Ostateczny cel wszelkiej nauki prawa 11 Ostateczny cel nauki prawa a filozofia polityki 12 Uwagi metodologiczne 14 Objaśnienia terminów 16 Rozdział I. Źródła prawa. Od wolności do systemu obowiązków 19 Wolność jako warunek możliwości pojęcia obowiązku 19 Wolność psychologiczna jako pozór świata doświadczenia 22 Wolność w rozumieniu transcendentalnym Przyczynowość z wolności 23 Idea wolności w Uzasadnieniu metafizyki moralności 27 Wolność i władza pożądania. Ewolucja poglądów Kanta 30 Wolność a prawo moralne 34 Autonomia woli a prawo moralne. Imperatyw kategoryczny 35 Forma, materia i zupełność prawa moralnego 38 Obowiązek a zobowiązanie 42 Normodawstwo etyczne a normodawstwo jurydyczne Typy zobowiązania 43 Podział obowiązków 45 Rozdział II. Pojęcie prawa. Od systemu obowiązków do prawa w sensie ścisłym 51 Ogólny podział obowiązków prawa za Ulpianem 51 Obowiązki prawa wewnętrzne Obowiązek cnoty a obowiązek etyczny 53 Obowiązek prawa a obowiązek jurydyczny Prawo w sensie ścisłym 56 Sankcja przymusu a wolność zewnętrzna 59 Prawo natury i prawo pozytywne 61 Prawo wrodzone i prawo nabyte a własność wewnętrzna i zewnętrzna 63 Prawo natury a prawo obywatelskie, prawo prywatne a prawo publiczne 67 Rozdział III. Prawo prywatne. Od pojęcia prawa do praw jednostkowych 69 Własność a posiadanie. Co to znaczy mieć coś zewnętrznego 69 Prawny postulat rozumu praktycznego. Lex permissiva 72 Własność w stanie natury i stanie obywatelskim 78 Materia prawa prywatnego 80 Nabywanie praw 80 Prawo rzeczowe 81 Prawo osobowe 84 Prawo wspólnoty domowej 87 Sprawiedliwość rozdzielcza a prawo prywatne 90 Rozdział IV. Metafizyczne podstawy nauki o prawie publicznym. Od prawa prywatnego do prawa publicznego 93 Stan natury wedle Kanta 93 Postulat prawa publicznego 97 Sprawiedliwość w stanie prawnym 98 Uniwersalność stanu prawnego 100 Constitutio i prawo publiczne 101 Lex permissiva a prawo publiczne 103 Państwo w idei i republikanizm 106 Suweren i idea kontraktu 107 Formy rządzenia a formy panowania 108 Stan obywatelski 111 Rozdział V. Nauka prawa zastosowana do warunków doświadczenia. Od stanu natury do stanu prawnego 115 Prawo państwowe – państwo wobec poddanych 116 Państwo jako osoba moralna. Suwerenność u Kanta 121 Prawo międzynarodowe 123 Stan natury między państwami 123 Prawo w stanie natury 125 Stan prawny między narodami 129 Prawo kosmopolityczne 134 Prawo o zasięgu globalnym 135 Idea obywatelstwa światowego 136 Rozdział VI. Uniwersalny stan prawny. O wiecznym pokoju 139 Idea „wiecznego pokoju” 139 Stan prawny i postulat „wiecznego pokoju” 140 Formy uniwersalnego stanu prawnego 142 Uniwersalny stan prawny w idei i empirii 145 Bibliografia 149 Indeks pojęć 157 Od Redakcji 163